Hürmüz’e karşı Kızıldeniz’deki Neom limanı öne çıksın isteniyor

Hürmüz Boğazı’nda İran’ın hakimiyetini aşmak için Suudi Arabistan’a ait, Kızıldeniz’de bulunan Neom limanının kullanılabileceği öne sürülürken, İran ise ABD’nin deniz ablukası halinde, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz’de herhangi bir ihracat ve ithalatın devam etmesine izin vermeyeceğini duyurdu.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ve deniz taşımacılığındaki belirsizlikler, bölgedeki alternatif lojistik hatlara yönelik ilgiyi artırırken, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki NEOM Limanı’nı gündeme taşıdı.

Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle uluslararası taşımacılıkta aksamalar yaşanırken, ticaret akışının alternatif güzergahlara yönelmesine ilişkin değerlendirmeler öne çıkıyor.

NEOM şirketinin verilerine göre liman, Kızıldeniz kıyısında doğu ile batı arasındaki ticaret yollarının kesişim noktasında yer alıyor ve Asya, Afrika ile Avrupa arasındaki bağlantıyı destekleyen lojistik hatlar arasında gösteriliyor.

Şirket, limanda yürütülen genişletme çalışmalarının tamamlanmasıyla daha büyük gemilerin kabul edilmesinin ve kapasitenin önümüzdeki yıllarda artırılmasının planlandığını belirtiyor.

Verilere göre liman, genel kargo ve proje yüklerinin yanı sıra konteynerli ve dökme yük taşımacılığı, depolama hizmetleri ve doğrudan deniz taşımacılığı faaliyetlerine hizmet veriyor.

Uluslararası ticarette yaşanan aksaklıkların devam etmesi halinde, bölgedeki alternatif limanların kullanımına yönelik eğilimlerin artabileceği değerlendiriliyor.

NEOM projesi, Suudi Arabistan’ın 2030 Vizyonu kapsamında 2017 yılında başlatılan ve ülkenin lojistik ile ticaret altyapısını geliştirmeyi amaçlayan projeler arasında yer alıyor.

İran’dan uyarı

İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre, İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Komutanı Tümgeneral Ali Abdullahi, ABD Başkanı Donald Trump’ın “deniz ablukası” tehditlerine ilişkin açıklama yaptı.

ABD’nin “deniz ablukası” girişimlerinin ateşkesin ihlali sayılacağını belirten Abdullahi, “ABD yasa dışı eylemlerine devam etmek ve İran’a ait ticari gemileri ve petrol tankerleri için güvensizlik oluşturmak istiyorsa İran’ın güçlü Silahlı Kuvvetleri, Basra Körfezi, Umman Denizi ve Kızıldeniz’de herhangi bir ihracat ve ithalatın devam etmesine izin vermeyecektir.” ifadelerini kullandı.

Abdullahi, İran’ın “ulusal egemenliğini ve çıkarlarını savunmak için güçlü bir şekilde harekete geçeceğini” belirtti.

ABD’nin deniz ablukası çabası

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’da İran ile gerçekleştirilen müzakerelerin ardından 12 Nisan’da sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, İran’a deniz ablukası sürecini başlatacaklarını iddia etmişti.

Buna göre ABD, hiçbir geminin açık sulardan İran kıyı şeridine doğru hareket etmesine ve İran kara sularında ve limanlarında demir atmasına izin vermeyeceğini öne sürmüştü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 14 Nisan’da ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukasına 10 binden fazla askerin yanı sıra onlarca savaş gemisi ile savaş uçağının eşlik ettiğini duyurmuştu.

Abluka işlevsiz

Tanker takip şirketlerinin anlık verilerinde ise İran ile bağlantılı 2 geminin 14 Nisan’da Hürmüz Boğazı’nı geçtiği görülmüştü.

Fars Haber Ajansı da 15 Nisan’da İran’a ait 2 geminin, ABD’nin “deniz ablukası” sırasında konum sistemi açık halde Hürmüz Boğazı’nı geçerek İran kara sularına ulaştığını duyurmuştu.

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in Danışmanı Ali Ekber Velayeti, 5 Nisan’da yaptığı açıklamada, ABD’nin tehditlerine karşılık Hürmüz Boğazı’nın yanında Babu’l Mendeb Boğazı’nın da kapatılabileceği uyarısında bulunmuştu.