Açıklama, İran Parlamentosu Başkanı Mohammad Bakır Galibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin Umman’ın başkenti Maskat’a yaptıkları ziyaret sırasında gerçekleşen görüşmelerin ardından geldi.

Ziyaret sırasında İran heyeti Umman Sultanı Haitham bin Tarık ile bir araya geldi ve Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi ile de görüşmeler yaptı.

Hürmüz Boğazı boyunca kıyı şeritlerini paylaşan iki ülke, uluslararası hukuka uygun olarak su yolundan güvenli geçişi garanti etme taahhütlerini teyit ederken, boğazdaki kendi karasuları üzerindeki egemenliklerini ve egemenlik haklarını vurguladılar.

Açıklamada, iki tarafın ABD ve İran arasında imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı hükümleri çerçevesinde boğazla ilgili konuları görüştüğü ve dışişleri bakanlıkları arasında “ortak bir çalışma grubu” aracılığıyla istişarelere devam etme konusunda anlaştığı belirtildi.

Grup, Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferin gelecekteki yönetimi, burada sağlanacak hizmetler ve ilgili maliyetler konusunda uluslararası standartlara uygun bir anlaşmaya varmayı hedefleyecektir.

Maskat ve Tahran ayrıca, gelecekteki düzenlemelerle ilgili olarak diğer kıyı devletleri ve ilgili diğer taraflarla görüşmeler yapma konusunda da anlaştılar.

İki ülke, Hürmüz Boğazı ile ilgili tüm önlemlerin “egemenliğe ve egemenlik haklarına tam olarak saygı göstermesi” gerektiğini vurguladı.

Taraflar ayrıca Hürmüz Boğazı’nı uluslararası seyrüsefer için güvenli ve açık bir rota olarak koruma taahhütlerini yinelediler ve deniz güvenliğini, seyrüsefer özgürlüğünü ve bölgesel istikrarı teşvik etmek için devam eden işbirliğinin öneminin altını çizdiler.

Anlaşmanın 5. maddesi uyarınca İran, diğer Körfez kıyı devletleriyle koordinasyon içinde ve uluslararası hukuka ve stratejik su yoluna kıyısı olan devletlerin egemenlik haklarına uygun olarak, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimi ve burada sağlanacak denizcilik hizmetleri konusunda Umman ile diyalog kuracaktır.

İran ayrıca, ticari gemilerin Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasında 60 gün süreyle güvenli ve sorunsuz bir şekilde geçişini sağlamak için azami çabayı göstermeye ve ticari gemi taşımacılığına derhal yeniden başlamaya kararlıdır.

Söz konusu maddeye göre, teknik ve askeri engellerin kaldırılması gerekliliği nedeniyle İran, 30 gün içinde mayın temizleme operasyonları gerçekleştirecektir.

Pazar günü Katar ve Pakistan, İsviçre’deki Burgenstock tatil beldesinde ABD-İran görüşmelerinin sona ermesinin ardından ortak bir bildiri yayınlayarak, tarafların İslamabad Mutabakat Zaptı uyarınca Lübnan’daki askeri operasyonların durdurulmasına uyulmasını sağlamak amacıyla, iki arabulucunun kolaylaştırıcılığında ABD, İran ve Lübnan’ı kapsayan bir “çatışma önleme hücresi” kurma konusunda anlaştıklarını belirtti.

İran ve ABD, 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla, savaşı sona erdirmeyi ve diyalog ve müzakereler yoluyla çözülmemiş anlaşmazlıkları gidermeyi amaçlayan 14 maddelik bir anlaşmaya vardıklarını duyurdu.

İslamabad Anlaşması olarak bilinen mutabakat zaptı, İran Cumhurbaşkanı Mesud Peşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından elektronik ortamda imzalandıktan sonra 18 Haziran’da yürürlüğe girdi.

Anlaşma, Lübnan da dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’a uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılmasıyla ilgili hükümler içeriyor.