ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı saldırılar üzerine İran yönetimi Hürmüz Boğazı’nı ABD ve İsrail ile düşmanla müttefik ülkelerin gemilerinin geçişine kapatmıştı. Ateşkesle birlikte geçiş sınırlı olarak açılırken, bu kez de ABD deniz ablukası başlatmıştı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açıldığını ancak İran’la anlaşana kadar ablukanın süreceğini belirtmişti. ABD’nin Lübnan’da ateşkes yaptığını ilan etmesi sonrası İran Hürmüz’ü tamamen açtığını duyurdu.

İranlı Bakan Abbas Erakçi, dün X hesabından paylaştığı mesajında, Lübnan’daki ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin serbest olduğunu duyurarak şöyle dedi:

“Lübnan’daki ateşkese paralel olarak, İran Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından halihazırda duyurulan koordineli rota üzerinden, tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi, ateşkesin kalan süresi boyunca tamamen açık ilan edilmiştir.”

İran: Hürmüz’ün açılması karşı tarafı test etmeye yönelik

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi İletişim Dairesi Başkan Yardımcısı Mehdi Tabatabai, x hesabından mesajında, “Hürmüz Boğazı’nın bir kısmının İran’ın girişimiyle şartlı ve sınırlı şekilde yeniden açılması, karşı tarafın taahhütlerini test etmeye yöneliktir.” ifadelerini kullandı.

“Düşmanın X’deki asılsız söylemleri İran halkının elde ettiği zafer duygusu ve gururunu ortadan kaldırmaya yöneliktir.” diyen Tabatabai, “Sözlerinde durmazlarsa kötü sonuçlarla karşılaşırlar.” uyarısında bulundu.

İran: Geçişler İran makamlarıyla koordineli olarak gerçekleştirilecek

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin İran tarafından belirlenen rota ve koordinasyon çerçevesinde sağlanacağını duyurdu.

Bekayi, İran Devlet Televizyonu’na, Hürmüz Boğazı’nın Lübnan’daki ateşkes süresinin sonuna kadar tüm ticari gemilere açılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

“Medya ve halk, karşı tarafın medya oyunlarına itibar etmemelidir.” diyen Bekayi, “Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri, İran tarafından belirlenen rotada ve ilgili İran makamlarıyla koordineli olarak gerçekleştirilecektir. Bu karar yalnızca Dışişleri Bakanlığı’nın değil, ülkenin karar alma mekanizması çerçevesinde 8 Nisan’da ilan edilen ateşkesteki taaddütler doğrultusunda alınan bir kararıdır. Karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda İran gerekli önlemleri alacaktır.” ifadesini kullandı.

Bekayi ayrıca ABD ile varılan iki haftalık ateşkese ilişkin, “Şu ana kadar ateşkesin uzatılmasına dair değerlendirme yapılmadı. Ateşkesin çerçevesi açık, iki hafta.” dedi.

Hürmüz Boğazı’na yönelik deniz ablukasıyla ilgili de konuşan Bekayi, “ABD’nin deniz ablukası ateşkesin ihlali olarak değerlendirilmektedir ve İran buna yönelik önlemler alacak.” şeklinde konuştu.

BM, boğazın tamamen açılmasını memnuniyetle karşıladı

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, “Genel Sekreter (Antonio Guterres), İran İslam Cumhuriyeti’nin bugün yaptığı ve Hürmüz Boğazı’nın ateşkesin geri kalan süresi boyunca tüm ticari gemilere tamamen açık olduğunu duyurduğu açıklamayı memnuniyetle karşıladı.” dedi.

Guterres’in İran’ın bu tutumunu “doğru yönde atılmış bir adım” olarak değerlendirdiğini aktaran Dujarric, “Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin tam olarak yeniden tesis edilmesine ve tüm taraflarca bunlara riayet edilmesine ihtiyaç duymaktayız.” ifadelerini kullandı.

Dujarric, BM Genel Sekreteri’nin, mevcut çatışmadan barışçıl bir çıkış yolu bulmaya yönelik diplomatik çabalara tam desteğini sürdürdüğünü söyledi ve İran’ın bu adımının ateşkes sürecindeki diyaloğu güçlendirmesini umduğunu belirtti.

Lübnan’da geçici ateşkes

İran ile ABD arasına 8 Nisan’da varılan ateşkes anlaşmasının arabulucusu Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını açıklamasına rağmen ABD yönetimi daha sonra İsrail’in Lübnan’a saldırılarının İran’la yapılan geçici ateşkesin bir parçası olmadığını savunmuştu.

İranlı yetkililer de ateşkesin Lübnan dahil bölgedeki tüm çatışma ve savaşların durdurulmasını içerdiğini açıklamış ve ABD ile görüşmelerin Lübnan’da ateşkesin ilanına bağlı olduğuna dair açıklamalarda bulunmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump dün tarafların 10 günlük ateşkes konusunda mutabakata vardığını açıklamıştı.

Netanyahu ateşkesi kabul etti

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini belirterek, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini duyurmuştu.