Nijer Savunma Bakanı Salifou Mody, 28 Ağustos’u 29 Ağustos’a bağlayan gece bir grup askerin Niamey’deki 101 No’lu Hava Üssü’nde bazı silah arkadaşlarını kışlada tutmaya çalıştığını ve başkentteki stratejik noktalara ateş açtığını açıkladı. Mody, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle olayların kontrol altına alındığını ve hedef alınan noktalarda kontrolün kademeli olarak yeniden sağlandığını belirtti.

Nijer makamları, isyan girişiminin güvenlik güçlerinin müdahalesiyle kontrol altına alındığını açıklasa da bazı kaynaklar, özellikle 101 No’lu Hava Üssü’nde tam kontrolün henüz sağlanamadığını ve isyancı askerlerle güvenlik güçleri arasındaki çatışmaların sürdüğünü öne sürüyor.

Şarku’l Avsat’ın haberine göre, Nijer’de öfkeli askerler, yirmi saatten fazla bir süre boyunca ülkenin en büyük askeri üssündeki hassas noktaların kontrolünü ele geçirdi. Aynı askerler, başkent Niamey’deki başkanlık sarayını ve hayati noktaları hedef aldı. Ancak bu isyan, üç yıldır Nijer’de konuşlu bulunan Rus güçlerinin müdahale etmesinin ardından, eyleme katılanların çoğunun tutuklanması ve öldürülmesiyle sona erdi.

Öfkeli askerler, hiçbir plan yapmadan ve düşünmeden, Diori Hamani Uluslararası Havalimanı kompleksi içinde yer alan ve aynı zamanda Rus güçlerinin (Afrika Kolordusu) karargahının da bulunduğu 101. Askeri Üs’te bazı silah arkadaşlarını rehin aldı.

İlk müdahale

Kaynaklar, isyancıların başlangıçta başkanlık sarayının güvenlik bariyerlerini aşmaya çalıştıklarını ancak başkanlık muhafızlarının onlara başarıyla karşı koyduğunu, ardından 1,5 milyondan fazla kişinin yaşadığı şehrin çeşitli bölgelerinde çatışmaların patlak verdiğini belirtiyor.

Saatler süren çatışmaların ardından başkanlık muhafızları başkentin kontrolünü ‘kademeli’ olarak sağlamayı başardı. Nijer Savunma Bakanlığı da cumartesi sabahı yaptığı açıklamada buna dikkat çekerek, hızlı müdahalenin ‘bu hareketliliğin kontrol altına alınmasını ve kontrolün kademeli olarak yeniden sağlanmasını mümkün kıldığını’ ifade etti.

Bu arada isyancılar 101. Hava Üssü içindeki bir noktada mevzilenmeye devam etti. Kaynaklar, durumu kontrol altına almak amacıyla isyancılar ile Nijer makamları arasında müzakereler yapıldığını ancak bir sonuca ulaşılamadığını aktardı.

Büyükelçilik baskını

Rusya’nın Nijer Büyükelçisi Viktor Vorobayev, Russia Today kanalına verdiği röportajda, isyancıların Niamey’de aralarında büyükelçinin de yer aldığı büyükelçilik personelinin konakladığı Bravia otelinde bulunan Rusya Büyükelçiliği’ni basmaya çalıştığını söyledi.

Otel bölgesinde yoğun silah sesleriyle uyandığını belirten Rus büyükelçi, “Daha sonra anlaşıldığı üzere oteli basmaya yönelik bir girişim vardı ancak oteli koruyan jandarma ve güvenlik güçleri tarafından başarıyla püskürtüldü” ifadelerini kullandı.

Rus büyükelçi, 101. Hava Üssü Komutanlığının destek için Afrika Kolordusu Komutanlığı’na başvurması üzerine, Rusya Savunma Bakanlığına bağlı Afrika Kolordusu’na isyancıları etkisiz hale getirmeye yardım etmesi için bir talep geldiğini duyurdu.

Russia Today kanalı, Afrika Kolordusu’na mensup Rus askerlerin saldırının püskürtülmesine katıldığını, bunun da havalimanı ile hayati tesislerin kontrolünün yeniden sağlanmasına katkıda bulunduğunu belirtti.

Bitirici darbe

Rus büyükelçi ve Nijer’deki yetkililer, Rus güçlerinin silahlı isyanın bastırılmasına katıldığını doğrulamasına rağmen, taraflardan hiçbiri bu katılımın niteliğini açıklamadı. Öte yandan özel kaynaklar, isyancıların askeri üs içindeki direnişini sona erdirmede Rusya’nın rolünün belirleyici olduğunu vurguladı.

Başkanlık muhafızları sarayın ve şehir içindeki diğer hayati bölgelerin güvenliğini sağlarken, Rus güçleri askeri üste mevzilenen isyancıları etkisiz hale getirme görevini üstlendi. Diplomatik kaynaklar Fransız haber ajansı AFP’ye, Nijer’in cumartesi akşamı Rusların yardımıyla hava üssünün kontrolünü yeniden sağladığını söyledi.

Kaynaklar ayrıca Rus güçlerinin sağladığı ‘hava ve kara desteğinden’ bahsederken, bir Rus raporu ‘isyancıların mevzilerine karşı kamikaze insansız hava araçlarının kullanıldığından’ söz etti. Ancak bu detaylar resmi kaynaklarca doğrulanmadı.

Kaynaklar, isyancıların hava üssündeki eylemlerini kırma operasyonunun birkaç saat sürdüğünü, onlarcasının öldürülmesi ve tutuklanmasıyla sona erdiğini doğruladı. Devlet televizyonu ise kamuoyunun önüne çıkarılan ve isyancı olarak nitelendirilen bir dizi askerin görüntülerini yayınladı; bu kişilerin çoğunun gençlerden oluştuğu görüldü.

Afrika Sahel bölgesindeki güvenlik meselelerinde Uzman Timbuktu Enstitüsü’nden Bakary Sambe, özellikle Nijer askeri kurumunun liderlerinin isyanı sona erdirmedeki desteklerinden ötürü teşekkür etmek için Rus güçlerinin karargahını ziyaret etmesi göz önüne alındığında, Rusya’nın bu rolünün Rusya ile Sahel İttifakı ülkeleri arasındaki resmi güvenlik iş birliğinde yeni bir aşamayı temsil ettiğini söyledi.

Sahel Devletleri’nden tam destek

Sahel Devletleri Konfederasyonu (AES), Nijer’in başkenti Niamey’de 28 Ağustos gecesi meydana gelen askeri isyan girişiminin ardından Nijer’e ve ülkenin kurumlarına tam destek verdiğini açıkladı. AES tarafından yapılan açıklamada, bir grup askerin “istikrarsızlaştırma girişimi” olarak nitelendirilen eylemlere karıştığı ve başkentteki 101 No’lu Hava Üssü ile bazı hassas noktaların hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada, girişimin Nijer silahlı kuvvetlerinin müdahalesiyle kontrol altına alındığı ve başarısızlığa uğratıldığı kaydedilerek, olay “ihanet” olarak nitelendirildi.

Nijer güvenlik ve savunma güçlerinin bağlılık, cesaret ve profesyonelliğinin övgüyle karşılandığı belirtilen açıklamada, askerlerin görevlerine bağlı kalarak isyan girişimine karşı koymasının başkentte düzenin yeniden sağlanmasına katkıda bulunduğu ifade edildi.

AES, Nijer’in kurumlarına tam desteğini yineleyerek, Nijer yönetimiyle birlikte egemenlik ve barışın korunması yönündeki mücadelenin sürdürüleceğini bildirdi.

Açıklamada ayrıca, Sahel bölgesindeki üç ülkenin birlik, bütünlük ve istikrarının korunmasına yönelik kararlılık vurgulanarak, üye ülkelerden birinin istikrarını hedef alan herhangi bir girişimin konfederasyonun tamamını ilgilendiren bir mesele olduğu kaydedildi.

Konfederasyon, Nijer, Mali ve Burkina Faso halklarına da dezenformasyon, kamuoyunu manipüle etme ve toplumsal bölünmeyi körükleme girişimlerine karşı azami dikkat gösterme çağrısında bulundu.