2003’te IRIS JET adıyla sefer yapan ve aynı yıl su alan geminin el değiştirip farklı bayraklar altında çalıştığı, yenilenerek FiloJet adını aldığı ortaya çıktıBakım, klas, yükleme, stabiliteve denetim süreçleri de mercek altına alınan şirket ile ilgili son 1 yılda 26 olmak üzere 100 şikâyet yapıldı.

KKTC’nin Girne Limanı’ndan Mersin’in Taşucu Limanı’na gitmek üzere hareket eden katamaran tipi FiloJet isimli yüksek hızlı yolcu deniz otobüsü, pazar günü öğle saatlerinde Girne açıklarında alabora oldu. Gemide bulunan 267 kişiden 8’i hayatını kaybederken, kayıp 20 kişi için arama-kurtarma çalışmaları sürüyor. Kazanın ardından kaptan, şirket yetkilileri ve mürettebatın da aralarında bulunduğu 9 kişi tutuklandı. Geminin sefer öncesindeki denetimleri ve kaza sırasında yaşananlar kazayla yeniden gündemde. Filo Jet’le ilgili geçmiş kayıtlar dikkat çekici tablo ortaya koydu. Bugün Filo Jet adıyla çalışan, 26 yıllık katamaranın 23 yıl önce IRIS JET adıyla yine Türkiye-KKTC hattında sefer yaptığı, 2003’te rıhtıma çarptıktan birkaç gün sonra su aldığı belirlendi. Geminin geçmişine ilişkin teknik kayıtların yanı sıra yolcuların şikâyetleri de gündemde. Şikâyetvar’da son bir yılda 26 olmak üzere şirket hakkında toplam 100 şikâyet bulunduğu ortaya çıktı.

DOKUZ TUTUKLAMA

Facia ile ilgili Filo Jet direktörü Ali Özdülger, gemi kaptanı Mustafa Öz, yardımcı kaptan Merve Nur Seraslan, makine teknik bölüm sorumluları Zeki Öz ve Metin Gül ile mürettebat Şertan Erol, Kadir Kuliyev, Vale Hurmatov ve Raşat İbrahimov “tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu ölüme sebebiyet verme suçlamasıyla” dün tutuklandı. Soruşturmada 100’ün üzerinde kişinin ifadesine başvurulduğu, ikinci kaptanın yardım çağrısında bulunduğu öğrenildi. Tutuklanan gemi kaptanı ve mürettebat, mahkemedeki ifadelerinde suçu ‘dalgalar’a attı. Hava durumunun sefer için uygun olduğunu ancak dalgaların kazaya neden olduğu şeklinde çelişkili ifadeler veren kaptan ve mürettebat, geminin ön tarafının kopmasıyla birlikte alabora olduğunu savundu.

ROBOTİK DALIŞ

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkiye’den gelecek gemilerin bölgeye ulaşmasıyla batığa erişilmesinin hedeflendiğini açıkladı. 514 metre derinlikte bulunan batığa robotik sistemlerle dalış yapılacağını belirten Erhürman, kazada hata, ihmal ve kusur varsa ortaya çıkarılacağını söyledi.

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı da teknik arıza, yapısal sorun, stabilite, yük veya balast kaynaklı problem, insan hatası ve deniz koşulları dahil tüm ihtimallerin araştırıldığını söyledi. Bakan Arıklı, AIS-GPS ve radar kayıtları, VHF görüşmeleri, kamera görüntüleri, makine ve alarm kayıtları, bakım ve yükleme belgeleri ile meteorolojik verilerin de soruşturma kapsamında incelendiği bildirildi.

Dünyada gündem olan vahim olayın ardından çok sayıda ülke, hayatını kaybedenler için taziye mesajı paylaşırken, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nden tepki toplayan ifadeler geldi. Aşırı sağcı parti ELAM üyesi Fivos Kyprianou, “Ölenleri umursamayalım. Aklınızı başınıza alın” dedi. Rum basınındaki taziye mesajlarının altına ise bazı kullanıcıların “Gebersinler”, “Üzülmeyin, hepsi Türk’tü” gibi yaptığı yorumlara binlerce Rum tepki gösterirken, Kıbrıslı Rum yazar Marinos Nomikos ise ırkçı ifadelere “Lağım düşünceliler. Utanç duyun” diye tepki gösterdi.

2016’DA İNCELEDİ

Gemi İnşaat Mühendisi Erdal Kılıç, gemiyi 2016’da tamir amacıyla 50 saat boyunca incelediğini ve o dönemde “çok ağır yapısal hasar” tespit ettiğini söyledi. Kılıç, Filo Jet’in yüksek teknoloji gerektiren “sandviç konstrüksiyon” yapıya sahip olduğunu ve bu nedenle onarımının ciddi teknik uzmanlık gerektirdiğini belirtti. Kılıç, daha önce iki kez hasar gören geminin onarımlarının ehil olmayan kişilerce gerçekleştirildiğini iddia etti.

ŞİKÂYETLERE ALDIRMADILAR

Girne açıklarında batan Filo Jet hakkında son 1 yılda 26 olmak üzere Şikayetvar’da toplam 100 şikâyet bulunduğu görüldü. Geçmiş kazaları da ortaya çıkan gemi ile ilgili son 1 yılda 26 olmak üzere 100 şikâyet yapıldı. Şikâyetlerde sefer gecikmeleri öne çıkıyor. Kullanıcılar ayrıca gemilerde haşere görüldüğünü, koltukların kırık olduğunu ve bagajların kaybolduğu durumlarda personelin “Bizi ilgilendirmez” yanıtı verdiği aktarılıyor.

İSMİNİ DEĞİŞTİRDİ

Bugün Filo Jet adını taşıyan katamaranın 23 yıl önce IRIS JET adıyla yine Türkiye-KKTC hattında çalıştığı da belirlendi. İki geminin aynı olduğunu gösteren IMO numarası ise 8962034. Kayıtlara göre gemi 2003’te rıhtıma çarptı ve günler sonra su aldı. Fransa Yargıtayı’nın bir sigorta uyuşmazlığına ilişkin kararında, klas kuruluşunun geminin donanımlı bir limana gitmesini istediği, ancak önerilen çalışmaların gerçekleştirilmediği bilgisi yer aldı. Geminin Türkiye’deki geçmişine ilişkin kayıtlarda ise uzun süre Taşucu Limanı’nda bağlı kaldığı, hakkında hacizler bulunduğu ve mahkeme kararıyla satışının gündeme geldiği görülüyor. Yıllar içinde el değiştiren ve farklı bayraklar altında çalışan IRIS JET yenilendi ve Filo Jet adını aldı. 2003’teki su alma olayı ile 2026’daki kazanın aynı teknik nedenden kaynaklandığını gösteren şu aşamada bir kanıt bulunmuyor. Bağlantı, bakım, klas ve kaza inceleme raporlarıyla netleşecek.

Türk Loydu, Milliyet’e yaptığı açıklamada “Gemiye ilişkin yürürlükteki klaslama kuralları takviminde eksik veya gecikmiş herhangi bir denetleme faaliyeti bulunmamaktadır” denildi.

KİMLİK KARTI: M/V IRIS JET

■ IMO No: 8962034
■ Yolcu kapasitesi: 346
■ Uzunluk: 40 metre
■ Genişlik: 10 metre
■ Yaş: 26
■ Muhammen bedel: 2 milyon 425 bin dolar

FERYATLAR YÜREK YAKTI

Kazadan kurtulan bazı yolcuların kaptan ve mürettebatın gemiyi ilk terk eden kişiler olduğu iddialarını doğrulayan açıklama kurtarma çalışmalarına katılan kaptan Mustafa Koç’tan geldi. Koç, kaza sırasında geminin kaptanı ile ikinci kaptanın kendi teknesiyle sahile taşındığını söyledi. Koç, “Geminin içindeki kaptan ilk terk etti mi? Etti. Hatta ben aldım kaptanı. Bendeydi. Birinci ve ikinci kaptan bendeydi” ifadelerini kullandı. Koç, geminin sol tarafında daha önce müdahale edilmiş, yama yapılmış bir parça bulunduğunu söyledi.

ÇOCUKLARI KAYBOLDU

Kurtarılan yolculardan bazıları, gemi alabora olmadan önce pruvasında bir patlama meydana geldiğini anlattı. Kazada Hataylı Biçer ailesinin 2 çocuğu, 12 yaşındaki Saliha Miray Biçer ile 9 yaşındaki Mehmet Asaf Biçer kayboldu. Tatilden döndüklerini söyleyen anne Ayten Biçer, “Çocuklarım ‘Anne elimizi bırakma’ diye haykırdı. Üzerimize valizler düştü. Mazot vardı. Her taraf kayıyordu” dedi. Personelin fırtınalı havanın 20 dakika içinde geçeceğini söylediğini aktaran Biçer, “20 kişinin üzerine basarak çıkabildim. Can yeleği yoktu. Çocuklarım can yeleksiz gitti. Can yeleği vermediler. Balon gibi şeyler geldi, oraya ilk önce çalışanlar atladı” diye konuştu. Biçer, gemi personelinin panik yaşayan yolculara “Hiç mi ayağınız denize değmedi, sakin olun” dediğini de öne sürdü.

KİMLİKLER AÇIKLANDI

KKTC Başbakanı Ünal Üstel de kazada hayatını kaybeden 8 kişinin kimliklerini açıkladı. Hayatını kaybedenlerin Nihat Balyemez, Hüseyin Özdemir, Nuray Zeytun, Fahri Ateş, Gülcan Gürel, Reyhan Verim, Nisa Torer ve Nurcan Hilaloğlu olduğu bildirildi. Üstel, Ferdi Törer, Mustafa Demir, Mahmut Demir, Özgür Gönül, Anni Azel Hilaloğlu, Şerif Özdemir, Süleyman Erdoğan, Saliha Miray Biçer, Mehmet Asaf Biçer, Orhan Bekret, Nazmiye Özbolat, Elmas Demir, İsmail Kurt, Yulia Özcan, Ayhan Özcan, Elife Bayır, Nihat Pancar, Mustafa Kemal Yaralı, Mehmet Bayhan ve Mehmet Nuri Ayran’ın ise kayıp olarak arandığını duyurdu. Üstel, “Önceliğimiz kayıp 20 kişimize ulaşmaktır” dedi.

(Milliyet)