Rus Ortodoks Kilisesi’nin artık bağımsız bir üyesi olan Amerika Ortodoks Kilisesi’nin Alaska piskoposu Başpiskopos Aleksey, Putin’in ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı zirvenin ardından cuma günü Anchorage’daki Fort Richardson Ulusal Mezarlığı’nda Putin’le bir araya geldi.

Putin Alaska’da II. Dünya Savaşı sırasında hayatını kaybeden Sovyet dönemi havacılarının mezarlarına çiçek de bıraktı.

Aleksey, Putin’e, Alaska’nın çarlık toprağı olduğu dönemde bu inancı getiren Rus misyonerlere atıfta bulunarak, “Rusya bize en değerli şey olan Ortodoks inancını verdi ve sonsuza dek minnettarız,” dedi. Rusya’yı düzenli olarak ziyaret ettiğini ve rahipleri ile ilahiyat öğrencilerinin oraya gittiklerinde, “Evimdeydim” diye yanıt verdiklerini de sözlerine ekledi. Putin de ona, “Ne zaman gelirsen gel, kendini evinde hisset.” dedi.

Ancak eleştirmenler, 2023 yılında Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlığı sırasında savaş suçları işlemekle suçlanan Putin hakkında tutuklama emri çıkarılmasına rağmen, Trump tarafından ABD topraklarında ağırlanmasının yanı sıra, toplantının Putin’e meşruiyet kazandırdığını söyledi.

‘Kötülüğü asla aklamayın’

Bir kilisenin liderlerinden sert eleştiriler alan ABD’deki Ukrayna Ortodoks Kilisesi Liderleri, başpiskopos ile Putin arasındaki görüşmeyi sert bir dille eleştirdi.

New Jersey merkezli kilisenin iki üst düzey lideri Metropolit Antony ve Başpiskopos Daniel tarafından imzalanan açıklamada, “Bu tür hareketler yalnızca talihsiz olmakla kalmıyor, aynı zamanda Mesih’in İncili’ne ihanet ve inananlar için skandal niteliğindedir” denildi.

Açıklamada, “Rus hükümeti, bağımsız ve barışçıl Ukrayna ulusunun işgalinden, yüz binlerce kişinin ölümünden, sayısız masumun kaybolmasından, ailelerin parçalanmasından ve Ukrayna’nın kasıtlı olarak yok edilmesinden sorumludur” denildi.
Açıklamada, “Bu ‘lidere’ sıcak hoş geldin ve hayranlık dolu sözler söylemek, onun eylemlerini onaylamaktan başka bir şey değildir” ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, kilisenin sevgi ve bağışlamayı vaaz ettiği ancak “kötülüğü asla mazur göremeyeceği veya aklayamayacağı” belirtildi.

Ortodoks Amerikan kiliseleri çatışıyor

Başpiskopos ile Putin arasındaki görüşme, Amerikan kiliselerinin Ukrayna’daki Ortodokslukla ilgili tartışmalara nasıl bulaştığını göstermesi açısından dikkat çekici. Bu tartışmalar, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya saldırmasından önce bile başlamıştı ve o zamandan beri daha da kötüleşti.

Rusya ve Ukrayna’da Ortodoks Hristiyanlık çoğunluk dinidir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, farklı milletlerden çeşitli göçmen topluluklarına dayanan birden fazla Doğu Ortodoks yargı bölgesi bulunmaktadır. Bunlar arasında Rusya’da OCA ve Ukrayna’da ABD Ukrayna Ortodoks Kilisesi yer almaktadır. Genellikle aynı dini inancı paylaşırlar ve bazı alanlarda iş birliği yaparlar, ancak ayrı hiyerarşilere sahiptirler.

Alaska başpiskoposu, Alaska rahiplerine gönderdiği e-postada ziyareti savunarak kendisini şöyle anlatıyor:

Aleksey, “O kamusal alanda şükranlarımı sunduğumda, bu günümüz siyasetine bir övgü değildi; daha ziyade, bize büyük bedeller ödeyerek Ortodoks inancını getiren önceki nesillerin misyonerlerini anmaktı” dedi.

Moskova Patriği Kirill, Ukrayna’da görev başında ölen Rus askerlerinin tüm günahlarının affedildiğini söyleyerek ve Rus saldırısını “kutsal savaş” ilan eden bir konseye başkanlık ederek savaşı güçlü bir şekilde destekledi.

Putin, Ortodoks dindarlığını düzenli olarak sergiliyor; bu durum Sovyet mezarlarının başında haç çıkarması ve Aleksey’e hediye ettiği ikonaları öpmesinden anlaşılıyor.

Putin, yakın zamanda ayrıntıya girmeden, barışın şartlarından birinin “Ukrayna’da Ortodoks Kilisesi ve Hristiyan inancı için uygun bir ortam sağlanması” olması gerektiğini belirtti.

(TRT Global)