2026 yılının başlangıcında, Burkina Faso güvenlik güçleri, Genera İbrahim Traoré hükümetini devirmeyi amaçlayan bir darbe girişimini başarıyla engelledi.

3 Ocak 2026’da ortaya çıkarılan komplo, aralarında eski Cumhurbaşkanı Paul-Henri Sandaogo Damiba’nın bilinen bir ortağı olan ve komplonun azmettiricisi olduğu iddia edilen kişi de dahil olmak üzere birçok şüphelinin tutuklanmasına yol açtı.

Güney Afrika merkezli Central News tarafından aktarılan haberde şu detaylara yer verildi:

Operasyon, yetkililerin hızla harekete geçmesini sağlayan zamanında gelen istihbarat sayesinde engellendi ve bir başka kanlı iktidar gaspı önlendi.

Tutuklanmasının ardından, çete liderinin telefonunda suçlayıcı delillerin ortaya çıktığı bildirildi ve hükümet bunu uyanıklığın ve azmin bir zaferi olarak nitelendirdi.

Ocak 2022’de iktidarı ele geçirdikten sonra Eylül 2022’de Traoré tarafından devrilen Damiba ile bağlantılı askeri personel ve sivillerin dahil olduğu komploya dair ayrıntılar ortaya çıktıkça, bu olay Burkina Faso silahlı kuvvetleri içindeki süregelen rekabeti daha da vurguluyor.

Komplo girişiminin engellenmesinde herhangi bir can kaybı bildirilmemesi üzerine, odak noktası artık yargılamalara ve gelecekteki tehditlere karşı savunmayı güçlendirmeye kayıyor.

Burkina Faso 2026’ya doğru ilerlerken, bu olay Traoré’nin liderliğine desteği artırabilir veya düşmanların istismar edebileceği çatlakları ortaya çıkarabilir.

Bu başarısız darbe girişimi, 2022’den bu yana yaşanan çok sayıda iktidar değişikliğiyle damgasını vuran Burkina Faso’nun çalkantılı yakın tarihine bir yenisini ekliyor.

Yetkililer güvenlik önlemlerini sıkılaştırırken, gelin komplonun ayrıntılarını, tutuklamaları, tarihi bağlamı, toplumsal etkisini ve bunun ülkenin geleceği için ne anlama geldiğini inceleyelim:

Engellenen Komplo: İstihbarat Hızlı Harekete Yol Açıyor

Darbe girişimi, güvenlik güçlerinin 3 Ocak 2026 gecesi, Cumhurbaşkanı İbrahim Traoré’yi devirmeyi planlayan bir suç örgütü hakkındaki istihbarat üzerine harekete geçmesiyle ortaya çıkarıldı. Aralarında askeri personel ve sivillerin de bulunduğu komplocuların, Ouagadougou’daki önemli kurumları ele geçirmeye hazırlandıkları bildirildi.

Yetkililer hızla harekete geçerek, şüphelilerin planlarını uygulamaya koymadan önce onları tutukladı.
Operasyonun başarısı, önleyici saldırılara olanak sağlayan dikkatli istihbarat toplama çalışmalarına bağlanıyor.

İddialara göre, grubun liderinin telefonunun incelenmesi, grubun eski Cumhurbaşkanı Damiba ile bağlantısını gösteren iletişimler de dahil olmak üzere “inkar edilemez” nitelikte kanıtlar ortaya çıkardı.

Damiba’nın yakın çalışma arkadaşlarından olan ve kimliği kamuoyuna açıklanmayan bu kişi, diğer birkaç kişiyle birlikte yakalanarak, zaten güvenlik sorunlarıyla boğuşan bir ülkede istikrarsızlığa yol açabilecek bir olayın önüne geçildi.

Burkina Faso ordusu, önceki darbelerden bu yana yüksek alarm durumunda bulunuyor ve Traoré hükümeti daha sıkı iç denetim uygulamaya koydu.

Tutuklamalar ve Planlayıcı: Eski Başkan Damiba ile Bağlantılar

“Casus, hain ve Burkina Faso düşmanı” olarak tanımlanan dokuz kişi de dahil olmak üzere birçok şüpheli tutuklandı. İddia edilen baş sorumlunun, Damiba ile yakın bağları olan bir askeri subay veya sivil olduğu belirtildi.

Ocak 2022’de Cumhurbaşkanı Roch Marc Christian Kaboré’ye karşı darbe düzenleyen Damiba, Eylül 2022’de Traoré tarafından devrildi. O zamandan beri Damiba -bir başka eski Fransa sömürgesi Togo’da- sürgünde bulunuyor, ancak ortaklarının daha önceki istikrarsızlaştırma girişimleriyle bağlantılı olduğu biliniyor.

Eylül 2023’te, Damiba’nın ağıyla bağlantılı kişilerin tutuklanmasıyla sonuçlanan bir başka darbe girişimi daha engellendi.

Bu durum, destekçilerinin iktidarı yeniden ele geçirme yönündeki devam eden çabalarını gösteriyor. Son tutuklamalar arasında askeri personel de bulunuyor; bu da Traoré rejiminin tasfiye etmeye çalıştığı silahlı kuvvetler içindeki bölünmeleri işaret ediyor.

Burkina Faso vatandaşları için bu tutuklamalar rahatlama getirse de, eski liderlerden gelen tehditlerin devam etmesi konusunda endişelere yol açıyor. Hükümetin hızlı hareketi övgüyle karşılanırken, kamu güvenini sağlamak için yargılamalarda şeffaflık çağrıları da artıyor.

Tarihsel Bağlam: Burkina Faso’nun Darbeler Döngüsü

Burkina Faso, 1960’taki bağımsızlığından bu yana birçok darbeyle çalkantılı bir siyasi tarih geçirmiştir. En son döngü, Ocak 2022’de Yarbay Paul-Henri Sandaogo Damiba’nın cihatçı isyancılara karşı güvenlik zaafları nedeniyle Cumhurbaşkanı Roch Marc Christian Kaboré’yi devirmesiyle başladı.

Damiba’nın iktidarı sadece sekiz ay sürdü ve İbrahim Traoré, benzer sorunları gerekçe göstererek Eylül 2022’de ikinci bir darbe gerçekleştirdi.

Traoré hükümeti, geniş kırsal alanları kontrol eden ve 2015’ten bu yana 8.000’den fazla kişinin ölümüne neden olan El Kaide ve DEAŞ bağlantılı isyancılarla mücadeleye odaklandı. 2025’te Rusya ile bağlarını güçlendirdi ve güvenliği artırmak için Wagner paralı askerlerini (şimdiki Afrika Kolordusu) işe aldı; bu da bazı toprak kazanımlarına yol açtı ancak insan hakları endişelerini de beraberinde getirdi.

Eylül 2023’te Fransız istihbaratının yardımıyla engellenen (Traoré’nin Fransa ile bağlarını koparmasından önce) darbe girişimi gibi önceki darbe girişimleri, süregelen istikrarsızlığı gösteriyor.

Damiba ile bağlantılı bu son komplo, sürgündeki liderlerin geri dönüş girişimleri modeline uyuyor.

Toplumsal Etki: Yardım ve Tetikte Olmanın Birleşimi

Ouagadougou’da ve ötesinde, başarısız darbe girişimi rahatlama nefeslerine neden oldu. 2022 darbelerinin binlerce insanı yerinden etmesinin ardından daha fazla şiddetten endişe duyan aileler, tehditlerin ortadan kalktığını bilmekten dolayı kendilerini daha güvende hissediyor. Ancak bu durum, bazı kesimlerin ordunun sadakatini sorgulamasıyla birlikte, bölünme korkularını da artırıyor.

Traoré’ye, cihat karşıtı yaklaşımı nedeniyle kentsel alanlarda destek güçlü kalmaya devam ederken, kırsal kesimlerde saldırılar sürüyor. 2025 yılında isyanlarda 2.000’den fazla kişi öldü ve 2 milyon kişi yerinden edildi. Bu komplo, birliği güçlendirebilir ancak daha fazla girişimde bulunulursa zayıflıkları da ortaya çıkarabilir.

Ekonomik sıkıntılar gerilimi artırıyor; yoksulluk oranı %40’a ulaşmış durumda ve madencilik (altın) sektörü kilit önem taşıyor ancak isyancıların kontrolünde. Başarısız darbe girişimi, istikrar sağlanırsa yatırımlar için güveni artırabilir.

Tutuklamalar yapıldıktan sonra, komplo girişimlerine karşı bir mesaj gönderecek şekilde davalar açılabilir. Traoré daha fazla askeri unsuru tasfiye edebilir, ancak bu da tepki riskini beraberinde getirir.

Gece boyunca, geçiş dönemi lideri Yüzbaşı İbrahim Traoré’yi destekleyen ve “Wayignanlar” olarak bilinen gruplar, Ouagadougou’daki çeşitli meydanları ve kavşakları işgal ettiler, “Bu yeni darbe girişimine karşı bir kale oluşturacağız.” sloganları attılar.