II. Dünya Savaşı sonrası dönemde İsrail’in kararlı bir destekçisi olan Berlin, Batılı müttefiklerinin çoğunun Filistin devletini tanımasıyla giderek daha fazla yalnızlaştı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’te Gazze’ye savaş başlatan saldırısını evrensel olarak kınayanlar olsa da, şimdi pek çok kişi İsrail’in askeri tepkisinin orantısız olduğunu ve bunun bir sonunun görünmediğini savunuyor.

Bu hafta Avrupa’da gözler yine Almanya’da olacak ve Almanya’nın, AB’nin İsrail’e Gazze operasyonu nedeniyle uyguladığı yaptırımlara karşı çıkıp çıkmayacağı merak konusu olacak.

Berlin Özgür Üniversitesi’nde uluslararası politika araştırmacısı olan Mariam Salehi, “Almanya birçok yönden giderek artan baskı altında” dedi. “Bu, Avrupa Birliği içindeki siyasi ortaklardan geliyor… ama aynı zamanda Almanya’daki ve uluslararası alandaki sivil toplumdan da geliyor.”

Almanya’da İsrail’e verilen desteğin sorgulanması, Nazilerin Holokost sırasında altı milyon Yahudi’yi katletmesi nedeniyle uzun zamandır büyük bir tabuydu. Eski Başbakan Angela Merkel, İsrail’in ulusal güvenliğini, Almanya’nın “Devlet Kararnamesi”nin bir parçası olarak tanımladı. Bu, diğer siyasi değerlendirmelerin önüne geçen kalıcı bir temel devlet çıkarıdır.

Bu tarih göz önüne alındığında, eski dış ve güvenlik politikası danışmanı Christoph Heusgen’in geçen ayın sonlarında rota değişikliğini önermesi birçok kişi için şok ediciydi. Almanya’nın BM Daimi Temsilcisi olarak da görev yapan Heusgen, İsrail’in Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki politikalarına devam etmesi halinde “apartheid devleti” olma riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulunarak, Berlin’i Filistin devletini tanımaya çağırdı.

– ‘Bir daha asla’ –

Nazilerin vahşetlerinin anılması ve “bir daha asla” teması uzun zamandır Alman siyasetinin temel unsurlarından biri olmuştur; ancak birçok eleştirmen bu ifadenin gerçekte ne anlama geldiğini yeniden değerlendirmenin zamanının geldiğini savunmaktadır.

Salehi, “Şu anki yoruma göre (Almanya’nın) İsrail devletine karşı sorumluluğu var, ancak farklı şekilde de yorumlanabilir” dedi, “Bu, uluslararası hukuka, uluslararası kurallara dayalı düzene karşı bir sorumluluk, soykırımın bir daha asla yaşanmaması vaadi olarak görülebilir.”

Gazze savaşı devam ederken, Almanya, Gazze’deki insani durum nedeniyle İsrail’e yönelik eleştirilerini artırdı ve Başbakan Friedrich Merz, Ağustos ayında Berlin’in İsrail’e silah satışını kısıtlayacağını duyurdu.

Bu hamle sol kesimde büyük sevinçle karşılanırken, sağ kesimde, özellikle de muhafazakar CDU’nun Bavyera eyaletindeki kardeş partisi CSU’da tepkilere yol açtı. CSU dış politika uzmanı Stefan Mayer, “İsrail’de fail-mağdur ilişkisine dayalı bir söylem sunuyoruz ve bence bu genel duruma adalet getirmiyor” dedi.

Nüfuzlu Alman-İsrail Cemiyeti ise kararı “Hamas’ın küresel propaganda savaşında bir zaferi” olarak nitelendirdi.

– ‘Bu cehenneme son verin’ –

Almanya, Birleşmiş Milletler soruşturmasında bu terimin kullanılmasına rağmen, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırısını “soykırım” olarak adlandırmaktan kaçındı. Berlin ayrıca Almanya’nın şu anda Fransa, İngiltere, Avustralya, Kanada ve diğer Batılı müttefiklerinin aksine Filistin devletini tanıma gibi bir planı olmadığını da açıkça belirtti.

AB, İsrail ile ticaret ilişkilerini sınırlamayı ve bazı bakanlara yaptırım uygulamayı değerlendirirken, eleştirmenler daha somut adımlar atmanın zamanının geldiğini savunuyor.

Tarihçi Rene Wildangel, Dışişleri Bakanı Johann Wadephul’un BM Genel Kurulu’na hitabında “Gazze’nin ‘yeryüzündeki cehennem’ olduğunu haklı olarak belirttiğini” söyledi. “Ancak Almanya bu cehennemi sona erdirmek için çok az şey yapıyor” diyen Wildangel, “Almanya’nın artık buna göz yummaması gerektiğini” söyledi.

Birçok Alman da aynı fikirde ve Filistin yanlısı protestolar son aylarda daha da büyüyüp güçlendi; bu da kamuoyundaki ruh halindeki değişimi yansıtıyor.

Cumartesi günü on binlerce gösterici, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonunu sona erdirmesini talep ederek Berlin sokaklarında yürüdü.

Devlet televizyonu ZDF’nin yaptığı ankete göre, Alman seçmenlerin yüzde 76’sı İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri harekatının haksız olduğuna inanıyor.

Bu hafta yayınlanan bir YouGov anketi, Alman seçmenlerin yüzde 62’sinin İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin soykırım teşkil ettiğine inandığını gösterdi.

Merz, Almanya’nın yaptırımlara ilişkin tutumunu 1 Ekim’de Kopenhag’da yapılacak AB Konseyi toplantısında sunacağını söyledi.

(Al-Monitor)