Birlemiş Milletler, ‘katil robotları’ kontrol altına almaya çağırdı

Birlemiş Milletler, ‘katil robotları’ kontrol altına almaya çağırdı

Devletler, “katil robotlar” olarak adlandırılan otonom silah sistemleri için bağlayıcı kurallar konusunda görüşmelere Pazartesi gününden itibaren BM’de başlanıp başlanmayacağını tartışacaklar.

Ordular, hedefleri daha hızlı ve daha doğru bir şekilde tespit edip vurarak savaş yeteneklerini artırmak için yapay zekâdaki patlamadan yararlanmaya çalışırken, savaş yöntemleri kökten bir dönüşüm geçiriyor.

Ancak kısıtlama kampanyacılarından BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e ve Papa Leo XIV’e kadar birçok ses, yaşam ve ölüm gücünü tamamen otonom makinelere teslim etmenin tehlikelerine karşı uyarıda bulundu.

AFP’nin haberine göre, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nin (ICRC) Silahlar ve Düşmanlıkların Yürütülmesi Birimi Başkanı Laurent Gisel, yapay zekâdaki gelişmelerle birlikte “otonom silahların düzenlenmesi ihtiyacının yeni bir aciliyet kazandığını” söyledi.

Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta tamamen otonom insansız hava araçlarını ölümcül bir etkiyle kullandığı bildirilirken, Ukrayna’nın kendi savunma sanayisi de otonom “insansız hava aracı sürüleri” geliştirmek için çaba sarf ediyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu hafta Cenevre’de yapılacak olan BM Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi (CCW) Gözden Geçirme Konferansı’nın kararlı bir şekilde hareket etmemesi halinde sivilleri “tehlikeli bir şekilde savunmasız bırakacağını” söyledi.

Toplantı, yasal olarak bağlayıcı kurallar konusunda müzakerelere başlanıp başlanmayacağına karar vermek üzere 128 devletin temsilcilerini bir araya getirecek.

Ancak birçok devlet daha sıkı kurallardan yana olsa da, nükleer silahlar gibi diğer gelişmiş askeri yeteneklerde olduğu gibi, bu teknolojiyi edinmiş ülkeler ellerinin bağlanmasından yana değiller.

Geçtiğimiz ay BM Genel Kurulu’nda 163 üye devlet, otonom silahları düzenleyen kurallar konusunda müzakereler yapılması çağrısında bulunan bir karar kabul etti. Beş ülke aleyhte oy kullandı: Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Belarus, İsrail ve geçen hafta yeni yapay zekâ destekli torpido sistemiyle övünen Kuzey Kore.

Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nden Laure de Roucy-Rochegonde, İran, Suudi Arabistan ve Çin de dahil olmak üzere dokuz ülkenin çekimser kaldığını ve Çin’in “dikkatlice oluşturulmuş bir belirsizlik” sergilediğini söyledi.

Washington, bağlayıcı olmayan bir belge geliştirmek için beş yıllık bir süreç önerirken, STK’lar ve ICRC bir yıllık bir zaman çizelgesini savunuyor.

2023’te Guterres ve ICRC Başkanı Mirjana Spoljaric Egger, devletleri 2026’dan önce otonom silahları yasaklamaya çağırdı.

Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC), iki kategori otonom silahın yasaklanmasını talep ediyor: “öngörülemeyen otonom silahlar” ve doğrudan insanları hedef almak üzere tasarlanmış veya kullanılan silahlar.

Önde gelen uluslararası güçlerin muhalefeti göz önüne alındığında, gözlemciler bağlayıcı kurallar konusunda görüşmelere başlamak için bu hafta bir anlaşmaya varılmasının olası görünmediğini söylüyor.

Paylaş :

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *