ABD basını: ABD savaşı bitirmek için Çin’den yardım istedi

İddiaya göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump’ın desteğiyle Çin hükümetine başvurdu. Bessent, Pekin’den İran üzerindeki etkisini savaşı sona erdirmek için kullanmasını talep etti ve Çin de bu mesajı Tahran’a iletti.

Bu arada, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile 18 Kasım’da Çin’de yapacağı görüşmede İran konusunun gündeme gelmesinin beklendiği ileri sürüldü.

Görüşmeye, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de katılacağı iddia edildi.

Çin’in Orta Doğu Özel Temsilcisi Büyükelçi Cay Cün’ün, savaşın sonlandırılmasına ilişkin diplomatik çabalar kapsamında bölge ülkeleri İran, Umman ve Suudi Arabistan’ı ziyaret etmesi bekleniyor.

Trump’tan “Savaşı biz kazandık” iddiası

Trump, hafta sonunu geçirdiği Florida’dan Beyaz Saray’a dönerken West Palm Beach’te uçağa binmeden basına açıklamalarda bulundu.

İran’da savaşı kazandıklarını savunan Trump, “Size şunu söyleyebilirim, bu, tarihsel olarak yaptığımız en iyi şeylerden biri olarak tarihe geçecek. Çünkü eğer bir nükleer silaha sahip olsalardı, dünyayı havaya uçururlardı. Neden mi? Çünkü deliler.” diye konuştu.

Trump, “İran’la ilgili soru şu, bu meseleyi şimdi mi yoksa sonra mı kapatacağız. Bekleyebiliriz. Komşularından bazıları, durumun olduğu gibi kalmasını tercih ediyor.” ifadelerini kullandı.

İran’a saldırılar sırasında “hiçbir askeri kaybetmediklerini” öne süren Trump, yıllarca süren Vietnam Savaşı’nı örnek göstererek, orada binlerce kayıp yaşandığını söyledi.

Trump, “Gidip onları şimdi havaya uçurabilirim. Bununla ilgili sorun, sonra asla yeniden inşa edemeyeceğinizdir. Köprüleri ve enerji santrallerini havaya uçurursam, yeniden inşa etmek çok uzun zaman alacaktır. Büyük köprüleri var.” şeklinde konuştu.

Vance’in ara seçimlerle ilgili yorumları soruldu

Başkan Yardımcısı JD Vance’in, 3 Kasım ara seçimlerini kaybetme sebeplerinden biri olarak İran’a saldırıları göstermesinin Trump ile ilişkisini etkileyip etkilemediği sorusuna da Trump, “Birçok insan JD Vance’in ara seçimlerle ilgili yorumlarını beğenmedi ama ben onlardan değilim.” diye cevap verdi.

Trump, “Bir konu dışında haklıydı. Bence çok önemli olan bir şey daha söylemeliydi. Eğer tekrar (İran’a saldırma) şansınız olsaydı, yine aynı şeyi yapar mıydınız? Cevap evet.” diye konuştu.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 3 Kasım seçimlerinin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Kongre ara seçimlerini Cumhuriyetçi Partinin kaybetmesinin nedenini İran’la savaşa ve İsrail’le ilişkilere bağlamıştı.

Trump: Muhtemelen yeni saldırıya gerek kalmayacak

Trump, CNN’e telefon üzerinden verdiği mülakatta da İran ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

ABD’nin İran’a tekrar saldırma ihtimali sorusu üzerine Trump, Tahran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda müzakerelerde ilerleme sağlandığı sürece bunun “son derece düşük bir ihtimal” olduğunu söyledi.

Trump, “İran başarısız bir ülke. Bu yıl yüzde 301 enflasyon var. (ABD saldırısının) Gerekli olma ihtimali son derece düşük. Gerekirse yapardım, ama onlara çok sert vurduk.” ifadelerini kullandı.

İran’ın mali olarak zayıf bir konumda olduğunu ileri süren Trump, ancak saldırı emri verirse ABD güçlerinin bölgede hazır olarak beklediğine işaret etti.

Trump, ABD’nin tekrar saldırması durumunda İran içindeki altyapı hedeflerinin belirlendiğini söyleyerek, “Listemizde, kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde yıkabileceğimiz 38 köprü var. Vurursak hepsi yıkılacak.” dedi.

Ancak İran’ın altyapısını yok etmeyi tercih etmeyeceğini kaydeden Trump, “Bunu yapmak istemiyorum çünkü esasen yeniden inşa etmek 10 yıl sürer, köprüleri yıkmayı sevmiyorum, inşa edilmesi en zor şey bir köprüdür.” şeklinde devam etti.

Trump, ABD saldırılarına karşı İran’ın savunma kabiliyetinin olmadığını da öne sürerek, bu ülkenin hava savunmasının yok edildiğini iddia etti.

İran’ın füze kapasitesinin sadece yüzde 10’unu ve insansız hava aracı kapasitesinin yüzde 15’ini koruduğunu aktaran Trump, ancak yeni bir askeri saldırıya “büyük olasılıkla gerek kalmayacağını” tekrarladı ve İran’ın “anlaşma yapmayı çok istediğini” savundu.

Katar Başbakanı Al Sani, Beyaz Saray’a davet edildi

Beyaz Saray tarafından yayımlanan günlük programa göre bugün Trump ile Al Sani arasındaki görüşme Oval Ofis’te basına kapalı gerçekleştirilecek. Görüşmede, ABD ile İran arasındaki gerilimin sona erdirilmesine yönelik yürütülen müzakerelerin ele alınması bekleniyor.

Yerel kaynaklara göre, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de Al Sani ile ayrı bir görüşme gerçekleştirmesi planlanıyor.

Katar, ABD ile İran arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesi ve bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla yürütülen diplomatik girişimlerde arabulucu rolü üstleniyor.