Türkiye’nin NATO Daimi Temsilcisi Büyükelçi Basat Öztürk, Brüksel’deki NATO karargahında Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, “Türkiye’nin ve tüm müttefiklerin ortak amacı ve beklentisi, müttefikler arasında birlik, dayanışma ve beraberliği açıkça yeniden teyit etmektir. Bu, en önemli beklentimizdir” dedi.

Türkiye’nin 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara’da ev sahipliği yapacağı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için kapsamlı hazırlıklar yapıldığını ve lojistik ve altyapı çalışmalarının gelecekteki NATO zirveleri için yeni bir ölçüt belirleyeceğini söyledi.

Öztürk, müttefik liderlerin Ankara’ya birlikte başarıya ulaşma kararlılığıyla gelmelerinin önemini savundu.

Sözlerine göre, birlik, dayanışma ve uyum sadece siyasi açıklamalarda değil, toplantının başarılı bir şekilde sonuçlanmasında da yansıtılmalıdır ve müttefikler arasında bu tür bir siyasi irade zaten mevcuttur.

“Şüphesiz ki, ABD Başkanı (Donald) Trump’ın zirveye katılacak olması ve bunu Cumhurbaşkanımız (Recep Tayyip Erdoğan)’a duyduğu saygıdan dolayı yaptığını belirtmesi çok önemli. Bu durum, herkese cumhurbaşkanımızın ağırlığını ve ülkemizin zirveye çok etkili bir şekilde ev sahipliği yapacağını gösteriyor” ifadesini kullandı.

NATO müttefiki olmak ve olmamak

NATO’nun karar alma yapılarına ilişkin yorum yapan Öztürk, İttifakın kolektif savunmaya ilişkin 5. Maddesinin önemini vurguladı. Öztürk, NATO’nun kolektif savunmaya ilişkin 5. Maddesinin ittifakın belirleyici özelliği olmaya devam ettiğini ve entegre askeri komuta yapısı ve onlarca yıllık kurumsal deneyimiyle onu diğer uluslararası kuruluşlardan ayırdığını söyledi.

“NATO müttefiki olmak ile olmamak arasında önemli bir fark var” diyen Öztürk, NATO’nun entegre askeri komuta yapısının ve 75 yılı aşkın süredir geliştirilen köklü mekanizmalarının, onu diğer bölgesel veya uluslararası kuruluşlardan ayıran özellikler olduğunu söyledi.

NATO Kuzey Atlantik Konseyi’ndeki kararların istişare ve uzlaşma yoluyla alındığını savunan Türkiye büyükelçisi, hiçbir kararın herhangi bir müttefike dayatılmadığını da ileri sürdü.

Öztürk, Türkiye’nin NATO içindeki uzun süreli üyeliğini, operasyonel deneyimini ve askeri yeteneklerini gerekçe göstererek, “Türkiye’nin NATO içinde çok özel ve ayrıcalıklı bir yeri var” dedi.

‘ABD, masraflara Avrupa’yı katmak istiyor’

Öztürk, “NATO 3.0” kavramına değinerek, İttifakın Soğuk Savaş’ın başlarındaki “NATO 1.0” döneminin kolektif savunma ve 5. Maddeye dayandığını söyledi.

“Soğuk Savaş’tan sonra, göreceli bir barış ve istikrar dönemi başladı. Bu süre zarfında, bildiğiniz gibi, NATO odağını bölge dışı operasyonlara ve misyonlara kaydırdı. Bu, dönemin hakim eğilimiydi. Özellikle Avrupa’daki bazı müttefiklerimiz, Soğuk Savaş döneminden miras kalan ağır askeri teçhizatı bir kenara bıraktılar. Ayrıca zorunlu askerlik hizmetini kaldırdılar ve silahlı kuvvetlerini küçülttüler.” diye ekledi.

Ancak Öztürk, Türkiye’nin coğrafi konumu ve güvenlik ortamı nedeniyle, sürekli teyakkuz halinde kalması sebebiyle böyle bir “rahatlık dönemi” yaşamadığını söyledi.

Uzun süredir ABD’nin daha fazla yük paylaşımı çağrılarına atıfta bulunan Öztürk, “NATO 3.0” vizyonunun, ABD’nin katkılarının değişmesiyle birlikte Avrupalı ​​müttefiklerden daha fazla sorumluluk beklediğini söyledi.

‘Avrupa yeni bir savunma mekanizması oluşturmamalı’

Öztürk ayrıca, ayrı bir AB güvenlik ve savunma mekanizması oluşturmanın çözüm olmadığını da söyledi.

AB’nin, karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu alanlarda NATO müttefiklerini tamamlayabileceğini belirten yetkili, bu tür desteğin istekli tüm müttefikleri kapsayacak şekilde olması gerektiğinin altını çizdi.

‘Transatlantik işbirliği şart’

Türkiye büyükelçisi, bazı AB üye devletleri tarafından getirilen çeşitli kısıtlamaların daha derin savunma işbirliğini engellediğini, kalan engellerin de kaldırılması çağrısında bulundu.

“Savunma sanayinde ortak bir başarı elde edilecekse bu gereklidir” diyen yetkili, savunma tedariki ve ortak projelerde transatlantik işbirliğinin şart olduğunu da sözlerine ekledi.

Öztürk, Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi sırasında gerçekleştirilecek NATO Savunma Sanayi Forumu’nun önemini vurgulayarak, burada yeni ortak projelerin, anlaşmaların ve sözleşmelerin açıklanmasının beklendiğini belirtti.

AB’nin gerekli adımları atması halinde tüm Avrupalı ​​müttefiklerin daha güçlü hale geleceğini ve Avrupa’nın da daha güvenli olacağını ileri sürdü.