Mısırlı üst düzey yetkililer, ABD’li mevkidaşlarına, Trump’ın 20 maddelik barış planında yer alan Uluslararası İstikrar Gücü’nün, 1982’de İsrail’den Mısır’a iade edilen Sina Yarımadası’na konuşlandırılan Çokuluslu Güç ve Gözlemciler (MFO) model alınarak oluşturulmasını istediklerini söyledi. ABD, MFO’ya başlangıcından bu yana öncülük ediyor ve tampon ve güvence gücü olarak yüzlerce asker gönderiyor.

Trump’ın planı, İsrail’in çekilmesiyle birlikte Gazze’nin güvenliğinin Arap ve Müslüman devletlerden oluşan uluslararası güç tarafından sağlanmasını öngörüyor. Gazze’ye sınırı olan tek Arap ülkesi olan Mısır, Arap dünyasının en büyük ordusuna ev sahipliği yapması nedeniyle güçte kilit bir rol oynayacak.

Mısır askeri istihbaratının Hamas’ın silahlı kanadı Kassam Tugayları’yla da bağlantıları bulunuyor.

MEE daha önce Hamas’ın ateşkesi garanti altına almak için Türk askerlerinin Gazze’ye konuşlandırılmasını istediğini bildirmişti ancak iki Arap yetkili ve eski bir üst düzey Amerikalı yetkili, İsrail’in Türk varlığına karşı çıktığını söylemişti.

Hem kamuoyuna hem de özel olarak iletilen Mısır talebi, Trump’ın Gazze’de daha derin bir askeri varlık gösterme isteğini sınayabilir. Talebe aşina olan eski bir üst düzey ABD yetkilisi, bu talebin kabul edilemez olduğunu söyledi. Ancak ABD’nin İsrail’in komşularında daha büyük bir askeri varlık göstermeye hazırlandığına dair bazı işaretler var.

Arap bir yetkili, Katar’daki El Udeyd hava üssündeki ABD askeri personelinin önümüzdeki aylarda Ürdün’e kaydırılacağını söyledi.

Askeri personel, ABD askeri üssünde güvenliği etkin bir şekilde yöneten risk ve güvenlik değerlendirme ekiplerinde yer alıyor.

Mevcut ve eski ABD’li ve Arap yetkililer, MEE’ye yaptıkları açıklamada, bu adımın ABD’nin bölgeye daha fazla asker göndermeye hazırlandığı sinyalini verebileceğini söyledi. Trump’ın planında Ürdün ve Mısır, Gazze’deki kilit güvenlik ortakları olarak listeleniyor.

ABD askerlerinin Gazze’ye konuşlandırılması, bu hafta Mısır’ın tatil beldesi Şarm El-Şeyh’te bir araya gelen müzakerecilerin, İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşını iki yılını doldururken sona erdirmek için ele almaları gereken birçok hassas noktadan sadece biri.

Trump geçen hafta planını açıkladığında Arap ve Müslüman ülkeler öfkelendi. Trump, iki temel taleplerini -savaşın kalıcı olarak sona ermesi ve Gazze’den zorla göç ettirilmemesi- kabul etmesine rağmen, bir Filistin devleti kurma taahhüdünde bulunmadı ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini geciktirmesine olanak tanıdı.

MEE’nin haberine göre Mısır, Trump’ın Filistin Yönetimi’nin rolünü küçümsemesinden özellikle rahatsız oldu.

Ancak ABD’nin Arap ve Müslüman ortakları planı destekliyor. Trump kendisini bir müzakereci olarak görüyor ve analistler ile diplomatlar bu hafta Mısır’da hala görüşülecek çok şey olduğunu söylüyor.

Trump, Pazar günü Hamas’ın kendi anlaşma yolu önerisine verdiği yanıtı memnuniyetle karşıladıktan sonra, arabulucuların bir anlaşmaya varmak için “hızlı hareket etmeleri” çağrısında bulundu. Arap yetkililer, MEE’ye yaptıkları açıklamada, görüşmelere Hamas, Mısır, Katar, Türkiye, ABD ve İsrail yetkililerinin katıldığını söyledi.

Plan, Gazze’de kalan tüm İsrailli tutsakların (yaklaşık 20’si hala hayatta) Filistinli tutsaklarla takas edilerek hızla serbest bırakılmasını öngörüyor.

Hamas ve İsrail, Ocak ayındaki ateşkes de dahil olmak üzere daha önce de tutuklu takası anlaşmaları düzenlemişti. Ateşkes, iki ay sonra İsrail’in tek taraflı olarak Gazze’ye saldırmaya devam etmesiyle çökmüştü. Bu sefer her şey planlandığı gibi giderse, anlaşmanın ilk aşaması olan tutukluların serbest bırakılması 72 saat içinde sona erecek. Ancak analistler, Hamas’ın canlı ve ölü tutukluları bulmasının daha uzun sürebileceği konusunda uyarıyor.

İsrail, Pazartesi günü de Gazze’ye saldırmaya devam etti.

Görüşmelerde en önemli anlaşmazlık noktalarından biri İsrail’in çekilmesinin zamanlaması.

Trump’ın planı belirli bir son tarih öngörmüyor ve İsrail’e Gazze’nin derinliklerinde kalma alanı bırakıyor.

Arap yetkililer, Mısır, Katar ve Türkiye’nin tam bir geri çekilme için baskı yaptığını MEE’ye bildirdi. Hamas’ın, İsrail’in Gazze’yi tamamen terk etmeden önce Gazze çevresindeki dar bir tampon bölgeye çekilmesi konusunda ısrar etmesi bekleniyor.

Ordularının uluslararası barış gücünde yer alması beklenen Arap liderler, askerlerinin Gazze harabeleri arasında İsraillilerle omuz omuza olmasını istemiyor. Ayrıca, İsrail’in Gazze’ye tek taraflı saldırılarına devam etmesi halinde ona destek sağlıyor gibi görünmek de istemiyorlar.

Arap yetkililer, MEE’ye, asker göndermesi beklenen Mısır’ın özellikle endişeli olduğunu söyledi.

Şu anda Kahire’de bulunan ve Orta Doğu Enstitüsü’nün Mısır programını yöneten Mirette Mabrouk, MEE’ye verdiği demeçte, “Mısırlılar için ABD’nin varlığı, plana gerçek anlamda bağlılık anlamına gelecektir; asker ve para. Bu, oyunda bir rol oynama, ABD desteğinin somut bir örneği ve potansiyel olarak İsrail’in ihlalleri engellemesi için bir teşvik olarak görülecektir.” dedi.

“Doha’ya yapılan saldırı, ABD’nin varlığının İsrail saldırganlığına karşı otomatik bir koruma sağlamadığını kanıtladı” diyen Trump, İsrail’in Eylül ayında Katar’ın başkenti Doha’ya düzenlediği saldırıya atıfta bulundu.

Mısır istihbaratı, Trump’ın planında öngörülen silahsızlanma konusunda Hamas’ın silahlı kanadıyla görüşmeler yürütüyor ve bu durum, Filistin hareketi ile Kahire arasında giderek artan bir gerginliğe yol açıyor.

Görüşmelere yakın Arap yetkililerden biri, MEE’ye yaptığı açıklamada, görüşmelerin “zor” olduğunu söyledi.

Hamas’ın silahlarını doğrudan Mısır’a devredip depolaması da dahil olmak üzere çeşitli seçenekler bildirildi. Wall Street Journal, Hamas’ın savunma amaçlı olarak gördüğü küçük silahlarını elinde tutmak istediğini bildirdi.

Uluslararası Kriz Grubu Kuzey Afrika Proje Direktörü Riccardo Fabiani, MEE’ye yaptığı açıklamada, Mısır’ın “İsrail’i kontrol altına almanın” yanı sıra, sahadaki ABD askerlerinin silahların teslimini de kontrol edebilmesini istediğini ve bunun İsrail’in saldırıları yeniden başlatmak için bir provokasyon aracı olarak kullanılabileceğini söyledi. Fabiani, “ABD’nin gerçekleşecek her türlü silahsızlanma sürecine katılmasını istiyorlar” dedi.

“Bu yönetimin barışı koruma faaliyetlerinde kalıcı askerlerin yer almasına özellikle ilgi duyduğunu düşünmüyorum. Bir yeri bombalayıp oradan ayrılmayı tercih ediyorlar.” dedi.

Trump’ın planı, Hamas’ın Gazze’yi yönetmesini engelliyor. Plan,  Filistinli teknokratlarla birlikte bölgeyi yönetmek üzere Trump liderliğinde bir “Barış Kurulu” kurulmasını öngörüyor.

(Middle East Eye)