BM İnsan Hakları Ofisi’nin veri tabanında konuya ilişkin yer alan ülkeler arasında ABD, İspanya, Hollanda, Fransa, Çin, İngiltere, Almanya, Kanada, Portekiz, Lüksemburg bulunuyor. Şirketlerin çoğunluğu ise İsrail’den.

BM İnsan Hakları Konseyi tarafından zorunlu kılınan güncelleme, 2020 ve 2023 tarihli önceki sürümlerin kapsamını genişletti. “Yasadışı yerleşimlerin inşasını ve bakımını kolaylaştıran ekipman ve malzeme tedariki, Filistinlilerin evlerinin ve mülklerinin yıkılması, gözetleme faaliyetleri, doğal kaynakların ticari amaçlarla kullanılması ve Filistin köylerinde atıkların kirletilmesi ve boşaltılması” gibi faaliyetlerde bulunan işletmeleri belirledi.

2024 yılı için yapılan kamuya açık başvuru çağrısında işaretlenen 596 işletmeden 215’i (2023 listesindeki 97 işletmenin tamamı dahil) tamamen incelendi. Ofis, 68 yeni şirket ekledi ve artık bu tür faaliyetlerle bağlantısı olmayan yedi şirketi listeden çıkararak toplam 158 doğrulanmış isme ulaştı.

Ofis, bu şirketlerin büyük bir kısmının inşaat, gayrimenkul, madencilik ve taş ocağı işletmeciliği gibi sektörlerde faaliyet gösterdiğini belirtti. Her birine, BM İş ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri ile uyumlu bir metodoloji kapsamında değerlendirilen iddialara yanıt verme fırsatı verildiğini belirtti.

İncelenen 158 firmanın tamamının listelenen faaliyetlerden bir veya daha fazlasında yer aldığı sonucuna varmak için “makul gerekçeler” bulunduğu tespit edildi.

Rapor, kurumsal sorumluluk atamanın ötesinde, işletmeleri “olumsuz insan hakları etkilerini gidermek için uygun önlemleri almaya”, zararın meydana geldiği durumlarda telafi çalışmaları yapmaya çağırıyor. Ayrıca devletleri, iş kaynaklı suistimallerden etkilenenlerin uluslararası hukuk kapsamında adalete ve yasal çözüme erişebilmelerini sağlamaya çağırıyor.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Turk, raporun “çatışma ortamında faaliyet gösteren işletmelerin gerekli özeni gösterme sorumluluğunu vurguladığını” vurguladı.

Raporla birlikte, yeni eklenen ve çıkarılan şirketlerin de yer aldığı tam liste yayımlandı.