Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre Bakan Varank, deprem bölgesinde hasar gören sanayi tesislerine ilişkin incelemelerine Adıyaman’da devam etti. Gölbaşı ve Besni ilçelerinin ardından il merkezine geçen Varank, Adıyaman Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) düzenlenen sanayicilerle istişare toplantısına başkanlık etti.

Bölgesel Kalkınma Odaklı Acil Eylem Planı’nın da ele alındığı toplantıya, Adıyaman’da koordinatör vali olarak görev yapan Kayseri Valisi Gökmen Çiçek, Adıyaman Vali Vekili Muhammed Tugay, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Hasan Suver, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Hasan Büyükdede ile Adıyaman Belediye Başkanı Süleyman Kılınç katıldı.

Acil eylem planı

Toplantıda sanayicilerin sorunlarını dinleyen Varank, çözüm noktasında yapılanlara ve planlanan düzenlemelere ilişkin şunları kaydetti:

“Elbette yitirdiğimiz canları geri getirmemiz mümkün değil ama geride kalanların acısını dindirmek, yaralarını sarmak için elimizden gelenin en fazlasını yapacağımızdan şüpheniz olmasın. Zaten bunun için bütün arkadaşlarımızla daima bölgedeyiz. Sizleri asla yalnız bırakmayacağız. Ülkemizde yaşadığımız önceki felaketlerde nasıl yaptıysak burada da binalarıyla, iş yerleriyle, altyapısıyla, üstyapısıyla yeni, güvenli yerleşim yerlerini yeniden tesis etmek boynumuzun borcu.”

Varank, deprem bölgesindeki sanayinin mevcut durumunu ve ihtiyaçlarını ortaya koymak amacıyla ekiplerin OSB’ler, sanayi siteleri veya bireysel üretim yapan fabrikalarda hasar taramasını tamamladığı bilgisini vererek, bölgede bulunan 34 OSB’nin 7’sinin altyapısında kısmi hasarlar olduğunu bildirdi.

Buralardaki tamirat ve tadilatlara hemen başladıklarını vurgulayan Varank, “OSB’ler ve sanayi sitelerinde yıkılan, ağır ve orta hasarlı 5 bin 600’e yakın tesis bulunuyor. Bunun dışında kalan 33 bin tesisimizde ise ‘ekseriyetinde düşük kapasite ve kısmi olmak üzere’ üretimler başladı ve devam ediyor. Altyapı, bina hasarı, makine ve stok hasarına yönelik maliyetin 170 milyar lira olacağını tahmin ediyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Adıyaman’da 7 milyar liralık hasar

Varank, Adıyaman’da da yıkılan, ağır veya orta hasarlı tesisler olduğuna dikkati çekerek, faal 4 OSB’de 54 yıkılan, orta ya da kısmen ağır hasarlı binanın, 98 az hasarlı tesisin bulunduğunu kaydetti.

171 fabrikanın bu felaketi hasarsız atlattığına dikkati çeken Varank, şöyle devam etti:

“Ayrıca faal 6 sanayi sitesinde de yıkılan ve hasarlı binalar mevcut. OSB ve sanayi sitesi dışındaki üretim tesisleriyle birlikte Adıyaman’daki sanayi hasarının 7 milyar liranın üzerinde olduğunu öngörüyoruz. Adıyaman için sanayi ve üretim noktasında da eksikliklerimizi gidereceğiz. Zarar gören her bir fabrikayı, işletmeyi ve dükkanı tekrar ayağa kaldıracağız. Öncelikle OSB ve sanayi sitelerinin Bakanlığımıza olan kredi borçlarını bir yıl erteledik. Afet bölgesinde uygun bulunan alanları deprem kriterlerini de gözeterek ‘sanayi alanı’ olarak ilan edeceğiz. Bu alanlarda ivedilikle yeni sanayi iş yerlerini inşa edeceğiz. Yıkılan veya kullanılamayacak kadar hasarlı sanayi iş yerlerinin zemin uygunluğuna göre yerinde yeniden inşa edilmesi için de destek sağlayacağız.”

6. Bölge teşviki

Varank, bölgede yapılacak yeni yatırımları teşvik için, depremlerin ağır yıkıma yol açtığı ilçeleri Cazibe Merkezleri Programı’na dahil ettiklerini, böylece yapılacak tüm yatırımların, en üst teşviklerden, yani 6. Bölge teşviklerinden faydalanacaklarını dile getirdi.

Ayrıca, KOBİ’lerin acil ihtiyaçlarının karşılanması için KOSGEB Acil Destek Kredisi Programı’nı devreye aldıklarını anımsatan Varank, “İşletmenin ve aldığı hasarın büyüklüğüne göre KOBİ’lerimize 1,5 milyon liraya kadar faizsiz kredi desteği sağlayacağız. Yine afet bölgesinde KOSGEB alacaklarının kısmen veya tamamen silinmesine yönelik çalışmamızı başlattığımızı daha önce ifade etmiştim. Bölgede en büyük ihtiyaçlardan birisi de emekçi kardeşlerimizin barınma sorunu. Biz bu noktada konteyner satın alacak KOBİ’lere konteyner başına 30 bin liraya kadar destek sağlama kararı aldık. Böylece çalışanlarına barınma imkanı sağlayan KOBİ’lerimizin çok daha hızlı şekilde ayağa kalkmasını hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Enkaz kaldırma çalışmaları sürüyor

Kahramanmaraş Valiliğinden yapılan açıklamada, 6 Şubat’taki depremlerin ardından başlatılan çalışmaların Onikişubat ilçesinde Dumlupınar, Hacı Bayram Veli ve Avcılar mahalleleri ile Dulkadiroğlu ilçesinde Egemenlik, Doğu Kent, Fevzi Paşa, Ekmekçi, Güzelyurt, Yavuz Selim, Erkenez, Elmalar, Karacasu Karaziyaret ve Sakarya mahallelerinde devam edeceği belirtildi.

Acil yıkılması gereken binaların yıkımının, yıkılan binaların ise enkaz kaldırma çalışmalarının yapılacağı aktarılan açıklamada, bina sakinlerinin istedikleri takdirde enkaz kaldırma çalışmalarına refakat edebileceği kaydedildi.

Kentte koordinatör olarak görev yapan Ağrı Valisi Osman Varol, devam eden enkaz kaldırma çalışmalarıyla ilgili AA muhabirine açıklamalarda bulundu. Depremde kent merkezinde 7 bin 305 binanın yıkıldığını hatırlatan Varol, şunları söyledi: “Bu binaların 3 bin 392’sinin enkazını kaldırdık ancak 40 tane daire olan bir apartmanla sadece 2 tane konut olan 2 katlı bir ev burada aynı rakam olarak geçiyor. Dolayısıyla burada aslında önemli olan hacim. Şimdiye kadar Kahramanmaraş’ta özellikle şehrin merkezinde sosyal ve ekonomik hayatın yoğun bir şekilde devam etmesi gereken noktalardaki çok büyük binaların enkazları öncelikli olarak kaldırıldı. Metreküp olarak değerlendirirsek Kahramanmaraş’ın tamamındaki enkazın yüzde 55’i kaldırılmış durumda. Yani bina sayısı olarak baktığınızda yüzde 46, hacim olarak baktığınızda yüzde 55’i kaldırılmış durumda.”

Depremde ağır hasar gören, artçı sarsıntılarla yıkılabilecek binalar konusunda da çalışma yaptıklarını belirten Varol, “Kahramanmaraş’ta toplam 4 bin 503 acil yıkılacak statüde bina vardı. Bunların 2 bin 590’ının yıkımını gerçekleştirdik ve yıktığımız yerden de enkazlarını kaldırdık. Bunda da yine özellikle şehrin merkezi diyebileceğimiz, şehrin kalbini oluşturan, ticari hayatın, sosyal hayatın devam etmesi gereken noktalardan başladık.” ifadelerini kullandı.

Varol, şehir merkezinde enkaz kaldırılan alanlarda prefabrik çarşıların kurulduğu bilgisini verdi. Enkaz kaldırma sürecinde depremzedelerin mağdur edilmediğini anlatan Varol, şunları kaydetti: “Yıkıma başlamadan önce bina sahiplerine enkazın kaldırılacağına dair mesaj atılıyor ayrıca Valiliğimizin internet sitesi ve sosyal medya aracılığıyla hangi alanlarda enkaz kaldırılacağına dair duyurular yapılıyor. Makineler çalışırken enkazda vatandaşlarımız oluyor, makineleri yönlendirerek enkazdan çıkan eşyalarını alabiliyorlar. Bu normalde enkaz çalışmalarını biraz yavaşlatıyor ama kesinlikle bu şekilde yapmak istiyoruz çünkü zaten mağdur olmuş vatandaşımızın isteğini yerine getirmeye çalışıyoruz. Bu konuda da bugüne kadar hiçbir sorunla karşılaşmadık. Bazen çok küçük enkazları 5-6 günde kaldırdık ama vatandaşımızın gönlünü yaptık. Onların istedikleri eşya ve malzemeleri almalarına imkan verdik.”

Enkazdan çıkarılan değerli eşyaların polis ekiplerince tutanak altına alınarak emniyetteki depolara götürüldüğünü belirten Varol, bunların daha sonra hukuku sürecin tamamlanmasının ardından sahiplerine teslim edildiğini sözlerine ekledi.

Hatay ve Adıyaman

Hatay Valiliği’nden yapılan açıklamada ise, 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından başlatılan enkaz kaldırma çalışmalarının Antakya ve Defne’deki Sümerler, Harbiye, Değirmenyolu, Subaşı, Çekmece, Hancağız, Hüseyinli, Çökek, Orhanlı, Ürgen Paşa, Odabaşı, Saraykent, Akasya ve Saçaklı mahallelerinde süreceği bildirildi.

Adıyaman’da da enkaz kaldırma ve ağır hasarlı binaların yıkım çalışmaları devam ediyor. Açıklamada, bina sakinlerinin istemeleri halinde enkaz kaldırma çalışmalarına refakat edebileceği kaydedildi. Kent merkezi ile özellikle Gölbaşı ilçesinde acil yıkılacak binaların çevresi polis ekiplerince şeritlerle kapatılıyor, daha sonra yapılar iş makineleriyle kontrollü şekilde yıkılıyor.

Ekipler bir yandan da depremde yıkılan binaların enkaz kaldırma çalışmalarını sürdürüyor. Numune alınan enkaz, iş makineleriyle kamyonlara yüklenerek moloz depolama alanlarına gönderiliyor. Yıkım ve enkaz kaldırma çalışmalarını, güvenlik önlemleri çerçevesinde ev sahipleri de takip edebiliyor. Bazı depremzedeler kendilerine ait eşyaları almak için yıkılan ev ve iş yerlerinin yakınında bekliyor.

İskenderun

İlçe merkezi ile Sakarya ve Mustafa Kemal mahallelerinde acil yıkılacak binaların çevresi polis ekiplerince şeritlerle kapatılıyor, daha sonra yapılar iş makineleriyle kontrollü şekilde yıkılıyor. Ekipler bir yandan da depremde yıkılan binaların enkaz kaldırma çalışmalarına devam ediyor.

Numune alınan binaların enkaz parçaları kepçeler yardımıyla kamyonlara yüklenerek moloz depolama alanlarına sevk ediliyor. Depremzedeler, enkaz kaldırma çalışmalarına refakat edebiliyor.

Bazı depremzedeler kendilerine ait eşyaları almak için yıkılan ev ve iş yerlerinin yakınında bekliyor. Yıkılan evinin enkaz kaldırma çalışmalarından çıkacak eşyalarını almayı bekleyen Mehmet Eroğlu, AA muhabirine, “Birkaç parça bir şey kurtarabilirsek kurtarıyoruz. Bir yerden tekrardan başlamak için bismillah dedik kollarımızı açtık.” ifadesini kullandı.