Axios’a konuşan ABD’li yetkililerin verdiği bilgiye göre taraflar, karşılıklı uzlaşıyla uzatılabilecek 60 günlük mutabakat zaptı üzerinde çalışıyor.

Yetkililer, taslak anlaşmaya göre 60 günlük süreç boyunca Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişine açık olacağını, İran’ın boğaza döşediği mayınları temizleyeceğini ve gemilerin serbest geçişine izin vereceğini iddia etti.

Buna karşılık ABD’nin de İran limanlarına yönelik ablukayı kaldıracağını ve Tahran’ın petrol satışlarını serbestçe yapabilmesi için bazı yaptırım muafiyetleri sağlayacağını ileri süren yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmadaki temel yaklaşımının “performans karşılığında rahatlama” olduğunu savundu.

Yetkililer, taslak mutabakatın, İran’ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirmeyeceğine dair taahhüt ile uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının kaldırılmasına yönelik müzakereleri de içerdiğini iddia etti.

İran’ın arabulucular üzerinden ABD’ye zenginleştirme faaliyetlerinin askıya alınması ve nükleer materyallerden vazgeçilmesi konusunda sözlü taahhütlerde bulunduğunu öne süren yetkililer, ABD’nin ise 60 günlük süreçte yaptırımların kaldırılması ve İran’a ait dondurulmuş fonların serbest bırakılması konularını müzakereyi kabul edeceğini savundu.

Yetkililer, ayrıca taslak anlaşmanın İsrail ile Hizbullah arasındaki karşılıklı saldırıların sona erdirilmesini de içerdiğini öne sürdü.

ABD Başkanı Trump, nihai hale getirilmek üzere İran’la “büyük oranda” bir anlaşma üzerinde görüşmeler yaptıklarını belirtmiş, “Anlaşmanın son unsurları ve detayları şu anda tartışılıyor ve kısa süre içinde duyurulacak.” açıklamasında bulunmuştu.

Trump’tan anlaşma haberlerine tepki

Diğer yandan ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından açıklama yaparak, henüz kimsenin nihai anlaşma metnini görmediğini ve bu yönde yapılan haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Trump, “Bizim anlaşmamızı kimse görmedi ya da ne olduğunu bilmiyor. Henüz tam olarak müzakere bile edilmedi. O yüzden, hakkında hiçbir şey bilmedikleri bir konuyu eleştiren o başarısız kişilere kulak asmayın.” ifadelerini kullanarak bazı medya organlarında çıkan eleştirilere tepki gösterdi.

ABD Başkanı Trump, konuyla ilgili önceki açıklamasında, İran’la müzakere sürecinin halen devam ettiğini kaydederek, “Müzakereler düzenli ve yapıcı bir şekilde ilerliyor; müzakerelere katılan temsilcilerime, zaman bizim lehimizde olduğu için anlaşma konusunda acele etmemelerini söyledim.” değerlendirmesini yapmıştı.

Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada ise nihai hale getirilmek üzere İran’la “büyük oranda” bir anlaşma üzerinde görüşmeler yaptıklarını ve anlaşmanın kısa sürede tamamlanmasını umduğunu aktarmıştı.

Trump: Her geçen gün daha iyiye gidiyor

ABD Başkanı Donald Trump, CBS News kanalına yaptığı kısa açıklamada, İran ile müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, müzakere sürecinin ne aşamada olduğunu ve olası anlaşmanın detaylarını paylaşmayacağını belirterek, “anlaşmaya çok yaklaştıklarını” ve müzakerelerin “her geçen gün daha iyiye gittiğini” kaydetti.

Öte yandan, CBS News’in aynı haberde yer alan ve müzakerelere yakın bazı kaynaklara dayandırdığı iddiasına göre, güncel anlaşma, ateşkesin uzatılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, yabancı bankalarda bulunan bazı İran varlıklarının dondurulmasının kaldırılması ve müzakerelerin devam etmesini içeriyor.

İran: Anlaşmaya hem çok uzak, hem de çok yakınız

Trump, “İran’la anlaşma yapma” ya da “saldırılara dönme” ihtimallerinin eşit olduğunu söyledi
Trump, Amerikan Axios haber platformuna telefonla verdiği mülakatta da ABD adına müzakerelere katılan Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner ile bugün görüşeceğini kaydederek, “iyi bir anlaşma” yapıp yapamayacağı ya da “İran’ı yerle bir edip etmeyeceği” konusunda şansların “tam olarak yarı yarıya” olduğunu söyledi.

Trump, “Bence iki seçenekten biri gerçekleşecek, ya onlara şimdiye kadar hiç görmedikleri kadar sert bir darbe indireceğim ya da iyi bir anlaşma imzalayacağız.” ifadesini kullandı.

İran’a saldırılara devam edip etmeyeceği konusunda kararı büyük ihtimalle yarın (24 Mayıs Pazar) vereceğini bildiren Trump, bugün Beyaz Saray’da İran ile ilgili süreci kapsamlı şekilde değerlendireceğini belirtti.

İran basını: ABD esneklik göstermediği takdirde müzakereler başarısızlıkla sonuçlanır

İran ile ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda süren müzakerelerin, ABD’nin esneklik göstermemesi halinde başarısızlıkla sonuçlanabileceği bildirildi.

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın, İranlı müzakere heyetine yakın bir kaynağa dayandırdığı haberde, ABD esneklik göstermediği takdirde müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanabileceği belirtildi.

Haberde, İran’ın, nükleer meselelerin müzakerelerin ilerleyen aşamalarında ele alınmasını istediği, İran’a ait dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını ön şart olarak sunduğu ve Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemileri kendi mekanizmasına göre belirleme talebinin görüşmelerdeki başlıca anlaşmazlık konuları arasında yer aldığı aktarıldı.

Ayrıca, bu üç ihtilaflı konu çözüme kavuşmadığı sürece İran’ın müzakerelere katılmayacağı vurgulanan haberde, nükleer konulara ilişkin görüşmelerin de ABD’nin güven artırıcı adımlar atmasına bağlı olduğu ifade edildi.

Haberde ayrıca, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın önceki statüsüne döndürülmesini talep etmesi nedeniyle taraflar arasında bu konuda da anlaşmazlık yaşandığı hatırlatıldı.