Ermenistan, ABD safında yerini tescilliyor

Vance, Paşinyan ile Yerevan’da gerçekleştirilen genişletilmiş formatlı görüşme sırasında, konuşmasının başında, ABD Başkanı Donald Trump’ın selamlarını Ermenistan’a ve Ermeni halkına iletti.

Vance, “Bu harika bir ülke. Beni ve ailemi misafir ettiğiniz için teşekkür ederim. Bu, en eski Hristiyan uluslardan biridir. Sadece tarihsel olarak kalıcı ve geri döndürülemez bir barışı tesis etme imkânına sahip olduğunuza değil, aynı zamanda Ermenistan’ın bugün bu bölgede ekonomik kalkınma açısından çok ciddi bir dayanak noktası olabileceği bir noktada bulunduğumuza inanıyorum. Bu durum hem Ermenistan halkına refah getirecek hem de ABD halkı üzerinde olumlu etkiler yaratacaktır” ifadelerini kullandı.

“Armenpress”in aktardığına göre, görüşmenin ardından Paşinyan tarafından yapılan açıklamada, Ermenistan-ABD askeri ve savunma ortaklığı kapsamında ABD’den V-BAT tipi insansız hava araçları satın alındığı bildirildi.

Paşinyan: İlişkilerde yaşanan gelişmenin yansıması

Armenpress’in aktardığına göre Erivan’da Vance ile yapılan genişletilmiş formatlı görüşme sırasında Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in Ermenistan’a gerçekleştirdiği ziyaretin, son yıllarda ve özellikle son bir yıl içinde Ermenistan–ABD ilişkilerinde yaşanan gelişmeleri yansıttığını söyledi.

Paşinyan, “Ziyaretiniz tarihseldir; çünkü siz Ermenistan’ı ziyaret eden ilk ABD Başkan Yardımcısı ve bugüne kadar ülkemize gelen en üst düzey ABD’li yetkilisiniz. Bunun yalnızca protokol açısından değil, son yıllarda ve özellikle son bir yıl içinde Ermenistan ile ABD ilişkilerinde yaşanan gelişmelerin bir göstergesi olduğunu düşünüyorum” dedi.

Bir yıl önce Beyaz Saray’da Vance ile gerçekleştirdiği görüşmeye de dikkat çeken Ermeni lider, söz konusu görüşmenin sonraki süreç açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Paşinyan, geçen yıl ağustos ayında düzenlenen ve Ermenistan ile Azerbaycan arasında barışın tesis edilmesiyle sonuçlanan zirve nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı Vance’e teşekkür etti.

Paşinyan, “Günler önce Azerbaycan Cumhurbaşkanı ile Abu Dabi’de bir görüşme gerçekleştirdik. İzlenimimiz şu ki, eğer bu noktayı zaten aşmadıysak, Azerbaycan’la barışın geri döndürülemez olduğu noktaya çok yakınız. Şimdi görevimiz, barış sürecinin ve Washington Bildirgesi’nin en önemli maddelerinden biri olan TRIPP projesini, Ermenistan Dışişleri Bakanı ile ABD Dışişleri Bakanı’nın 14 Ocak’ta kabul ettiği çerçeveye uygun şekilde hayata geçirmektir” ifadelerini kullandı.

Paşinyan, Ermenistan ile ABD arasındaki gündemin son derece kapsamlı olduğunu ve ele alınacak çok sayıda başlık bulunduğunu belirterek, “Bu görüşmelerin tamamen olumlu bir gündeme sahip olması çok önemli. Söz konusu olumlu gündem, stratejik ortaklığımızın kapsamını ve anlamını bütünüyle yansıtmaktadır” dedi.

Paşinyan, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ile yaptığı ortak açıklamalar sırasında, bir Amerikalı gazetecinin sorusunu yanıtlarken, Ermenistan Cumhuriyeti ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki iş birliğinin merkezinde barış ve istikrar hedefi bulunduğu değerlendirmesi yaptı.

Paşinyan, “ABD ile yürüttüğümüz tüm faaliyetler ve iş birliği barış ve istikrara yöneliktir ve bu hedefin gerçekleştirilebilir olduğuna inanıyorum. 8 Ağustos 2025’te ilan edilen barışın sahada, gerçeklikte karşılık bulduğunu şimdiden görüyoruz. ABD ile Ermenistan arasındaki iş birliği barış getirici bir iş birliğidir ve her zaman da böyle olacaktır” dedi.

Askeri işbirliği

Paşinyan, Ermenistan-ABD askeri ve savunma ortaklığı alanında kayda değer ilerleme sağlandığını belirterek, “İkili güvenlik iş birliğimizin uzun yıllara dayanan geçmişinin ve üç yıldır devam eden ‘Kartal Ortağı’ tatbikatlarının devamı olarak Ermenistan, ABD’den V-BAT tipi insansız hava araçları satın aldı. Etkinliği zengin kullanım tecrübesiyle kanıtlanmış bu sistemler, savunma kapasitemizin güçlendirilmesine önemli katkı sağlayacaktır” dedi.

Paşinyan, ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar programı kapsamında gerçekleştirilen bu anlaşmanın, ikili iş birliğinin daha da genişletilmesi için temel oluşturacağını ifade etti.

Ermenistan’a İHA satışı

ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance ise basın toplantısında, Ermenistan için 11 milyon dolar tutarında keşif amaçlı insansız hava aracı teknolojilerinin satışını onayladıklarını açıkladı.

Armenpress’in aktardığına göre Vance, Paşinyan ile yaptığı baş başa görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında, Ermenistan’a gerçekleştirdiği ziyareti tarihi olarak nitelendirdi.

Vance, “Bugün burada yaşananlar tarihi bir anlam taşıyor. Bu ülkeyi ziyaret eden ilk ABD Başkan Yardımcısı olmaktan gerçekten gurur duyuyorum. Yarın günümü Ermenistan’da geçirecek olmayı sabırsızlıkla bekliyorum” dedi.

Vance, iş birliği dolayısıyla Ermenistan Başbakanı’na teşekkür ederek, kendisinin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın bu iş birliğini güçlendirmeye kararlı olduğunu vurguladı.

Nükleer Sektör anlaşması

Nükleer sektör anlaşmasına ilişkin bildiri, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından imzalandı. İkili, ABD’nin diğer ülkelere nükleer teknoloji ve ekipman lisansı vermesine yasal olarak izin veren 123 Anlaşması olarak bilinen anlaşma üzerindeki müzakereleri tamamladıklarını söyledi.

Vance, anlaşmanın ABD’nin Ermenistan’a ilk etapta 5 milyar dolara kadar ihracatına ve ayrıca 4 milyar dolarlık uzun vadeli yakıt ve bakım sözleşmelerine olanak sağlayacağını belirtti.

Paşinyan, Vance ile düzenlediği ortak basın toplantısında, “Bu anlaşma, Ermenistan ve ABD arasındaki derinleşen enerji ortaklığında yeni bir sayfa açacak” dedi.

Uzun süredir enerji tedarikinde büyük ölçüde Rusya ve İran’a bağımlı olan Ermenistan, tek ve eski Rus yapımı nükleer santrali Metsamor’un yerine yeni bir nükleer reaktör inşa etmek için ABD, Rus, Çin, Fransız ve Güney Kore şirketlerinden gelen teklifleri değerlendiriyor.

Henüz bir seçim yapılmadı, ancak Pazartesi günü yapılan açıklama, bir Amerikan projesinin seçilmesinin önünü açıyor. Bu, geleneksel olarak Güney Kafkasya’yı etki alanı olarak gören ancak Ukrayna’yı işgal etmesi sonucu buradaki nüfuzu azalan Rusya için bir darbe olacaktır.

“Ortakları çeşitlendirmek”

Arab News’un aktardığına göre, Erivan’da siyaset bilimci olan Narek Sukiasyan, “Ermenistan’ın Rusya’ya olan çok yönlü bağımlılığı göz önüne alındığında, nükleer işbirliği söz konusu olduğunda ortakları çeşitlendirmek siyasi bir önceliktir” dedi. “Şu anda tercih edilen ülke ABD gibi görünüyor.” diye ilave etti.

Vance’in ziyareti, Ermenistan ve Azerbaycan liderlerinin yaklaşık 40 yıllık savaştan sonra barışa doğru atılan ilk adım olarak görülen bir anlaşmayı Beyaz Saray’da imzalamalarından sadece altı ay sonra gerçekleşti.

Vance ayrıca, güney Ermenistan’dan geçecek ve Azerbaycan’a Nahçıvan dış bölgesine ve dolayısıyla Bakü’nün yakın müttefiki Türkiye’ye doğrudan bir yol sağlayacak olan 43 kilometrelik (27 mil) önerilen bir koridor olan “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP)” projesini de ilerletmeyi amaçlıyordu.

Bu rota, Asya’yı Avrupa’ya daha iyi bağlarken, -Washington için çok önemli olan- Batı ülkelerinin Ukrayna çatışması nedeniyle Rusya’dan enerji ve ticaret yollarını çeşitlendirmeye istekli olduğu bir dönemde Rusya ve İran’ı bypass edecekti.

Yeni veya güncellenmiş demiryolu altyapısı, petrol ve doğalgaz boru hatları ve fiber optik kablolar öngören TRIPP koridoru, kapalı sınırlar ve uzun süredir devam eden etnik çatışmalarla parçalanmış bir bölge olan Güney Kafkasya’yı dönüştürecekti.

Vance, “Biz sadece Ermenistan için barış sağlamıyoruz,” dedi. “Aynı zamanda Ermenistan ve Amerika Birleşik Devletleri için birlikte gerçek bir refah yaratıyoruz.”

Beyaz Saray’a göre, Vance’in Çarşamba ve Perşembe günleri Azerbaycan’ı ziyaret etmesi planlanıyor.