İngiliz The Guardian’ın aktardığına göre, Donald Trump, Grönland’ı ele geçirmek istemesinin nedenlerinden birinin İngiltere’nin Chagos Adaları’nı Mauritius’a devretme kararı olduğunu öne sürdü.

Dünya Ekonomik Forumu için İsviçre’nin Davos kentine giden ABD Başkanı, Kuzey Kutbu bölgesini ele geçirme konusundaki söylemini sertleştirirken bu iddiayı dile getirdi.

Trump, Salı gecesi Truth Social platformunda, ABD’nin NATO müttefiki Danimarka’nın toprağı olan Grönland’ı ele geçirme konusunda bir dizi paylaşım yaptı.

Trump, internet sitesinde yazdığı yazıda, “Şaşırtıcı bir şekilde, ‘parlak’ NATO müttefikimiz Birleşik Krallık, hayati önem taşıyan bir ABD askeri üssünün bulunduğu Diego Garcia adasını Mauritius’a vermeyi planlıyor ve bunu HİÇBİR SEBEP OLMADAN yapıyor.” dedi.

“Çin ve Rusya’nın bu tam bir zayıflık gösterisini fark ettiğinden şüphe yok. Bunlar sadece GÜCÜ tanıyan uluslararası güçlerdir; bu yüzden Amerika Birleşik Devletleri, benim liderliğim altında, sadece bir yıl içinde, daha önce hiç olmadığı kadar saygı görüyor.”

“İngiltere’nin son derece önemli bir toprak parçasını vermesi BÜYÜK BİR APTALLIK eylemidir ve Grönland’ın ele geçirilmesi gerektiğinin uzun bir listesindeki bir diğer örnektir.”

Bu hamle, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun devir teslimin ilk onaylandığı sırada sıcak bir şekilde desteklemesinin ardından İngiltere Başbakanlığı için büyük bir şok olacak.

Birleşik Krallık hükümeti sözcüsü şunları söyledi:

“Birleşik Krallık ulusal güvenliğimizden asla taviz vermeyecektir. Diego Garcia’daki üs, mahkeme kararlarının pozisyonumuzu zayıflatması ve gelecekte amaçlandığı gibi faaliyet göstermesini engelleyecek olması nedeniyle tehdit altındaydı, bu yüzden harekete geçtik.”

“Bu anlaşma, Diego Garcia’daki ortak ABD-İngiltere üssünün faaliyetlerini gelecek nesiller için güvence altına alıyor ve benzersiz yeteneklerinin korunmasını ve rakiplerimizin dışarıda kalmasını sağlayacak güçlü hükümler içeriyor.”

“Bu girişim, ABD, Avustralya ve diğer tüm Beş Göz ittifakı üyelerinin yanı sıra Hindistan, Japonya ve Güney Kore de dahil olmak üzere önemli uluslararası ortaklar tarafından kamuoyu önünde memnuniyetle karşılandı.”

Priti Patel: Trump bizim söylediğimiz şeyi söyledi

Trump’ın yorumları, Mauritius ile yapılan anlaşmayı reddetmenin gerekçesi olarak ABD’nin endişelerini gösteren Muhafazakar ve Reformcu kesimlerin eleştirilerine yeni bir boyut katacak.

Açıklamaların hemen ardından, gölge dışişleri bakanı Priti Patel şunları söyledi:

“Başkan Trump, başından beri söylediğimiz şeyi söyledi: İşçi Partisi’nin 35 milyar sterlinlik Chagos teslimiyeti, Britanya için kötü bir anlaşma ve ulusal güvenliğimiz için kötü. İlk günden beri buna karşı çıktık ve Starmer’ın ülkemizin güvenliğini önceliklendirmesinin ve bu berbat anlaşmayı iptal etmesinin zamanı geldi.”

Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch şunları söyledi:

“Çagos adalarını teslim etmek için para ödemek sadece bir aptallık değil, tam anlamıyla kendi kendini sabote etmektir. Açıkça belirttim ve ne yazık ki bu konuda Başkan Trump haklı.”

“Keir Starmer’ın Chagos Adaları’nı elden çıkarma planı, İngiltere’nin güvenliğini zayıflatan ve egemen topraklarımızı başkalarına veren korkunç bir politikadır. Üstelik bu durum, bizi ve NATO müttefiklerimizi düşmanlarımız karşısında daha da güçsüz hale getiriyor.”

Badenoch, Pazartesi gecesi ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ile görüştüğünü ve Johnson’ın adaların devredilmesinin bir hata olduğu konusunda hemfikir olduğunu söyledi.

Reform Partisi lideri Nigel Farage, “Neyse ki Trump, Chagos adalarının teslimini veto etti” dedi.

Başbakanın baş sekreteri Darren Jones, Trump’ın müdahalesinin İngiltere’nin Mauritius ile yaptığı anlaşmayı etkilemeyeceğini öne sürdü. Sky News’e verdiği demeçte, “Mauritius hükümetiyle bir anlaşma yaptık, süreci yasalaştırdık, anlaşmanın şartları üzerinde anlaştık ve anlaşma imzalandı” dedi. “Bu, askeri üssün önümüzdeki 100 yıl boyunca güvenliğini sağlamanın yoludur.”

Jones, Starmer’ın eleştiriler ve Grönland’a verdiği destek nedeniyle İngiltere’ye uygulanması tehdit edilen gümrük vergileri konusunda sakin kaldığını söyledi. BBC Radio 4’ün Today programına konuşan Jones, “Grönland konusunda Başkan Trump ile aynı fikirde değiliz ve başbakan bu konuda çok net konuştu. Başbakan geçmişte özel, düzgün İngiliz diplomasisinin işe yarayabileceğini gösterdi… bu konuda iyi bir sicili var” dedi.

“Gürültülü olduğunu anlıyorum, zorlu bir süreç, jeopolitik tartışmaların bu şekilde yürütülmesi normal değil. Ama İngiliz diplomasisi işe yarıyor.”

Lordlar Kamarası’nda muhalefet

Birleşik Krallık, Chagos Adaları üzerindeki egemenliği Mauritius’a devretmek için 3,4 milyar sterlinlik bir anlaşma imzaladı, ancak anlaşma Lordlar Kamarası’nda önemli bir muhalefetle karşı karşıya. Pazartesi günü, Muhafazakar Parti’den ayrılarak Reform UK’ye geçen milletvekili Andrew Rosindell, partiden ayrılmasının en büyük nedenlerinden birinin Chagos Adaları’nın savunulmaması olduğunu belirtti.

BM Mahkemesi, İngiltere’ye ‘meşru egemenliğin yok’ demişti

Anlaşmaya göre, Britanya adaların kontrolünü Mauritius’a devrediyor ancak en büyük ada olan Diego Garcia’yı 99 yıllığına kiralayarak orada ortak bir ABD-İngiltere askeri üssünün faaliyetine devam etmesine izin veriyor.

Downing Street geçmişte anlaşmanın “yasal bir zorunluluk” olduğunu ve İngiltere ile istihbarat paylaşım ortaklığı içinde olan ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından desteklendiğini belirtmişti. 2021’de bir BM mahkemesi, İngiltere’nin Chagos takımadaları üzerinde meşru egemenliğe sahip olmadığı yönünde danışma niteliğinde bir görüş bildirmişti.

ABD, geçen mayısta anlaşmadan memnun olmuştu

Mayıs 2025’teki anlaşma sırasında ABD Dışişleri Bakanı Rubio, ABD’nin “tarihi anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını” söylemişti. Açıklama şöyle devam etmişti:

“Bu, bölgesel ve küresel güvenlik için kritik bir varlıktır. Başkan Trump, Beyaz Saray’da Başbakan Starmer ile yaptığı görüşmede bu muazzam başarıya desteğini ifade etti.”

“Bu dönüm noktası, ABD-İngiltere ilişkisinin kalıcı gücünü yansıtıyor.”

Eleştirenler Mauritius-Çin ilişkisini öne sürüyor

Devir teslimi eleştirenler, anlaşmanın Çin’e Mauritius ile yakın ilişkileri nedeniyle bölgede bir fırsat sunduğunu söylüyor. Trump, ABD’nin Grönland’ı devralma niyetinin bir nedeni olarak düzenli olarak Çin’in etkisine dair korkuları dile getiriyor.

Starmer’ın Trump ile görüşmek üzere Davos’a gitmesi beklenmiyor; ancak Trump, Truth Social’da Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’dan geldiği düşünülen bir mesaj yayınladı. Mesajda Macron, ABD başkanından Grönland krizi hakkında konuşmak üzere Davos’ta dünya liderlerinin katılacağı bir zirve düzenlemesini istiyordu.