Perşembe günü Brüksel’de düzenlenen ve büyük ölçüde Ukrayna ve Rusya’ya odaklanan zirvede, AB devlet başkanları Gazze’deki sallantılı ateşkesi ele aldı ve savaştan zarar görmüş kıyı şeridinde istikrar için AB desteği sözü verdi. AB, Filistinlilere en büyük yardım sağlayan ülke ve İsrail’in en önemli ticaret ortağı.

Lüksemburg Başbakanı Luc Frieden toplantıya girerken, “Avrupa’nın sadece izlemekle kalmayıp aktif bir rol oynaması önemli.” dedi. “Gazze bitmedi; barış henüz kalıcı değil.” dedi.

Gazze’deki savaşa duyulan öfke, 27 ülkeden oluşan bloğu parçaladı ve İsrail ile AB arasındaki ilişkileri tarihi bir dip noktaya itti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Eylül ayında İsrail’e karşı yaptırımlar ve kısmi ticaret askıya alma uygulama planlarını açıklayarak, Gazze’de bir barış anlaşmasına varması için İsrail’e baskı yapmayı amaçladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşmasıyla birlikte, bazı Avrupalı ​​liderler anlaşmanın iptalini talep ederken, önlemlerin ivme kazanması zayıflamış gibi görünüyor.

Ancak İrlanda’dan Hollanda’ya kadar liderler, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’da şiddetin alevlenmeye devam etmesiyle, İsrail kabine bakanlarına ve yerleşim birimlerine yönelik yaptırımların masada tutulmasının ve ticaret anlaşmasının kısmen askıya alınmasının, AB’ye İsrail üzerinde askeri harekâtı kısıtlamak için kaldıraç gücü sağladığını söylüyor.

Ateşkes öncesinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bu ayın başlarında “Avrupa esasen ilgisiz hale geldi ve muazzam bir zayıflık sergiledi” demişti.

Ateşkes anlaşması AB’den görünür bir katkı olmadan gerçekleşti ve Avrupalı ​​liderler o zamandan beri Gazze’yi yeniden şekillendiren diplomatik çabalara katılmak için çabalıyor.

AB’nin üst düzey diplomatı Kaja Kallas, AB’nin Gazze’de rol oynaması gerektiğini ve yalnızca istikrarı ve nihayetinde yeniden inşayı desteklemek için ödeme yapması gerektiğini söyledi.

AB, işgal altındaki Batı Şeria’nın bazı kısımlarını yöneten Filistin Yönetimi’ne önemli destek sağladı.

Zirvenin sonunda AB liderleri, Kıbrıs’tan deniz yoluyla Gazze’ye insani yardım ulaştırma taahhüdünde bulundular. Ayrıca, mevcut 20 maddelik ateşkes planında öngörülen istikrar gücünü güçlendirmek için Batı Şeria polis destek programının Gazze’ye de genişletilebileceğini öne sürdüler.

AB Akdeniz Komiseri Dubravka Šuica, bu hafta yaptığı açıklamada, AB’nin planın geçici denetim organı olan “Barış Kurulu”na üyelik aradığını söyledi.

En az iki AB ülkesi, Danimarka ve Almanya, Gazze ateşkesini denetleyen ve uygulayan yeni ABD öncülüğündeki istikrar çabasına katılıyor. Bu iki ülkenin bayrakları, güney İsrail’deki Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nde göndere çekildi.

Gazze-Mısır sınırındaki Refah’taki Avrupa Sınır Yardım Misyonu, 2005 yılında başladı. Ocak ayında İtalya, İspanya ve Fransa’dan 20 güvenlik sınır polisi uzmanı konuşlandırdı.

Şubat-Mart ateşkesi sırasında misyon, 1.683’ü tıbbi hasta olmak üzere 4.176 kişinin Gazze Şeridi’nden ayrılmasına yardımcı oldu. Çatışmalar yeniden başlayınca bu çabalar durduruldu. AB dışında, protestolar Barselona’dan Oslo’ya kadar şehirleri sarsarken, tek tek ülkeler İsrail’e kendi başlarına baskı yapmak için harekete geçti. Birçok ülke Filistin devletini tanıdı. İspanya, İsrail’in Gazze’deki eylemlerine karşı muhalefetini artırdı. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Eylül ayında silah ambargosu ilan edip İsrail’e giden yakıt sevkiyatlarının İspanyol limanlarından geçişini engelleme planlarını açıkladığında savaşı “soykırım” olarak nitelendirdi. Slovenya, Ağustos ayında bir silah ambargosu uygulayarak bir AB üyesi ülke için bir ilki gerçekleştirdiğini belirtti.

Bazı ulusal yayıncılar, İsrail’i Eurovision Şarkı Yarışması’ndan dışlamaya çalıştı. Üye yayıncılar, İsrail’in gelecek yılki müzik şölenine katılıp katılamayacağı konusunda Kasım ayında oylama yapacak. Zira ülkenin, Gazze’deki İsrail-Hamas savaşı nedeniyle dışlanması yönündeki çağrılar artıyor.

(Arab News)