Ali Faleh Al-Zaidi, Irak Haber Ajansı’na (INA) verdiği demeçte, yabancı güçlerin yokluğunun, silahlı grupların daha önce silahlarını ellerinde tutmak için öne sürdükleri gerekçeyi ortadan kaldırdığını söyledi.

Hükümetin silahlanmayı devlet kurumlarıyla sınırlandırma kararının kesin ve geri döndürülemez olduğunu vurguladı, “30 Haziran 2027’ye kadar devlet çerçevesi dışında hiçbir silah kalmayacak” dedi.

El-Zaidi, hükümetin üç silahlı grubun elindeki silahlar konusunda anlaşmaya vardığını ve süreci tamamlamak için diğer dört grupla görüşmelerin devam ettiğini söyledi. “Irak, fraksiyonların bulunduğu bir devlettir, fraksiyonlar devlete sahip değildir” diye ekledi.

El-Zaidi, Irak’ın bir zamanlar uluslararası izolasyonla karşı karşıya kalmasına, yabancı elçiliklerin olası kapanmasına ve kısıtlamaların getirilmesine sadece birkaç gün kaldığını söyledi.

Batı ülkelerinin bazı silahlı grupların Irak devletinin kontrolünü fiilen ele geçirdiğine inandığını, ancak hükümetinin bu tehdidin üstesinden gelmeyi başardığını söyledi.

ABD’ye bağlılık

ABD birliklerinin çekilmesine rağmen, El-Zaidi, Bağdat’ın Washington ile stratejik ortaklığını güçlendirmeye olan bağlılığının devam ettiğini vurguladı.

Irak’ın ABD’yi stratejik ortak olarak seçmesinin nedeninin, ABD’nin teknolojik ve ekonomik yetenekleri olduğunu söyledi.

Başbakan, ABD şirketlerinin Irak’ta faaliyet göstermeye ve ikili işbirliği alanlarında projeler uygulamaya başladığını söyledi.

Sözlerine şöyle devam etti: “Washington ile olan ortaklık, Irak’ın enerji sektörünün geliştirilmesiyle birlikte, ülkenin bölgesel ve uluslararası etkisini önceki yıllara kıyasla önemli ölçüde artıracaktır.”

Pentagon’un çekilmesi

Bağdat ve Washington, Eylül 2024’te ABD liderliğindeki koalisyon güçlerinin Irak’tan aşamalı olarak çekilmesi konusunda anlaşmış ve askeri misyonun bu Eylül ayına kadar sona ermesi planlanmıştı.

30 Eylül’de Irak, ABD liderliğindeki koalisyonun ülkedeki askeri misyonunun sona erdiğini duyurdu; Pentagon da koalisyon güçlerinin ve teçhizatının Erbil Hava Üssü’nden ayrıldığını doğruladı.

Anadolu Ajansı’nın haberlerine göre, bu çekilme, koalisyonun terör örgütü DAEŞ’e karşı askeri misyonundan, eğitim ve istihbarat paylaşımı da dahil olmak üzere güvenlik işbirliğine geçişini işaret etti.

Bölgesel gerilimler

Bölgesel gelişmelere değinen Al-Zaidi, Irak’ın hiçbir savaşa katılmayacağını ve karşıt taraflar için bir buluşma noktası olarak kalacağını vurguladı.

Olayların nasıl geliştiğine bakılmaksızın, bölgesel krizin nihayetinde bir anlaşmayla sona ermesi gerektiğini söyledi.

Başbakan, Irak’ın İran ile olan sınırının kapatılması olasılığını reddederek, böyle bir adımın her iki ülkeye de zarar vereceği uyarısında bulundu, “İran ile sınırı kapatmak, kendimizi ekonomik olarak kuşatma altına almak anlamına gelir” dedi.

Petrol ihracatı, Hürmüz Boğazı

El-Zaidi, Irak’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki denizcilik ulaşımındaki aksamalar nedeniyle boğaza olan bağımlılığını azaltmak için bir petrol ihracat boru hattı ağı kurmak üzere çalıştığını söyledi.

Hükümetin, Türkiye’nin Ceyhan limanı üzerinden petrol ihracat yolunu yeniden aktif hale getirmeyi ve ihracat kanallarını çeşitlendirmeyi hedeflediğini söyledi.

“Hürmüz krizi, Irak’ı yükselen petrol fiyatlarından faydalanmaktan mahrum bıraktı” diyen yetkili, Irak’ın petrol ihracatının bölgesel koşullar nedeniyle askıya alınma ve yeniden başlama arasında gidip geldiğini belirtti.

Başbakan ayrıca Irak’ın petrol üretim kapasitesini 2032 yılına kadar günde 10 milyon varile çıkarmayı planladığını da açıkladı.

Türkiye ile yürütülen Kalkınma Yolu projesini Irak’ın “üçüncü nehri” olarak nitelendiren yetkili, bütçenin meclis tarafından onaylanmasının ardından inşaatın başlayacağını söyledi.

Projenin amacı, Irak’ın güney limanlarını Türkiye’ye ve oradan da Avrupa pazarlarına bağlayacak önemli bir ulaşım koridoru oluşturmaktır.