Witkoff ve Kushner’ın Rusya-Ukrayna turnesi

ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, 5 Eylül’de Rusya’nın başkenti Moskova’ya yaptıkları ziyarette Putin’le görüştükten sonra 6 Eylül’de Kiev’de Zelenskiy ile bir araya geldiler.

ABD, üçlü müzakere formatına dönmek istiyor

Görüşmelerin ardından Trump’ın özel temsilcisi Witkoff yaptığı açıklamada, hem Moskova’daki hem de Kiev’deki görüşmelerden memnun olduğunu söyledi. Witkoff, Trump’ın kendisi ve Kushner’den müzakere sürecini yeniden başlatmak amacıyla Kiev’e gitmelerini bizzat istediğini belirterek, görüşmelerin yeniden başlatılmasının önemine işaret etti.

Kushner ise “ABD, Ukrayna ve Rusya ile üçlü müzakere formatına dönmek istiyor. Bu format, uzun vadeli barış görüşmelerinde bir sonraki adım olabilir.” dedi. Trump’ın, çatışmaların sona ermesinin ardından başlayacak çerçeve görüşmelerine ulaşmak istediğini aktaran Kushner, Trump’ın kendisi ve Witkoff’a yalnızca savaşın durdurulmasını değil, uzun vadeli barışı sağlayacak bir “barış paketi” oluşturma görevi verdiği bilgisini paylaştı. Kushner, dün Putin’le gerçekleştirilen görüşmeyi de “yapıcı” olarak nitelendirdi.

Rusya da, Ukrayna da ABD’lilerin ziyareti sırasında saldırmadı

ABD’lilerin gelişi ile Rusya Ukrayna’nın başkentine 3 gün saldırmama kararı aldı. Rus haber ajansı TASS’a konuşan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın Moskova’ya ziyaretiyle ilgili açıklamalarda bulundu. Peskov, ABD’lilerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edileceği bilgisini paylaştı. Ukrayna’nın geçici ateşkesle ilgili Rus tarafına bilgi verdiğini kaydeden Peskov, “Putin, gece yarısından itibaren 3 gün boyunca Kiev’e saldırı düzenlenmeme talimatı verdi. Bu, Amerikalıların Kiev’de yapacağı temasların hazırlığı ve yürütülmesiyle bağlantılıdır.” ifadelerini kullandı.

Bunu üzerine Ukrayna basınında yer alan haberlerde, Ukrayna ordusuna gece yarısından başlayarak 6-8 Eylül’de saldırıları durdurma talimatı verildiği belirtildi.

Zelenskiy de sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, Trump’ın temsilcileri Witkoff ve Kushner’in Rusya’da müzakerelere başladığını belirterek, “Müzakere sürecine dahil olan kentlere yönelik hava saldırılarına ara verilmesi rejimine uymaya hazırız. Bugün, yarın ve pazartesi Moskova’ya yönelik saldırılardan kaçınacağız. Rusların da Kiev’e yönelik saldırılardan kaçınmasını bekliyoruz.” ifadesini kullandı.

Ukrayna’nın diplomatik alanda da “yüzde 100 güçlü ve etkili” olması gerektiğini vurgulayan Zelenskiy, ABD heyetinin katılımıyla yarın Kiev’de gerçekleştirilecek diplomatik temasların planının onaylandığını bildirdi.

Putin’le görüşme

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile görüşmesinde Ukrayna krizi ve ikili ilişkilerin ele alındığını söyledi.

Uşakov, başkent Moskova’da gazetecilere ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın Moskova’ya ziyaretiyle ilgili açıklamalarda bulundu. Bunun sekizinci ziyaret olduğuna dikkati çeken Uşakov, ABD’li temsilcilerin Putin tarafından kabul edildiğini kaydetti. Görüşmenin yaklaşık 3 saat sürdüğünü, yapıcı, güvene dayalı ve faydalı olduğunu belirten Uşakov, görüşmede Ukrayna krizinin çözümü ve diğer güncel konuların ele alındığını bildirdi.

Uşakov, Putin’in görüşmede, ABD’nin Ukrayna konusunda arabuluculuk rolünü takdir ettiğini, Trump’a meselenin çözümüne yönelik girişimlerinden dolayı teşekkür ettiğini aktararak, “Görüşmede, son derece ciddi konular ele alındı. Rus tarafı, (Ukrayna’da) yürütülen özel askeri operasyon seyrinde oluşan durumla ilgili kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Rus ordusunun cephede ilerlediği ve belirlenen hedeflere ulaşılacağı belirtildi. Elbette, krizin temel nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiği vurgulandı. Putin, Amerikalılarla meseleye siyasi diplomatik çözümlerin bulunmasına yönelik ortak çalışmaları sürdürmeye hazır olduğunu teyit etti.” dedi.

ABD’lilerin Moskova’daki temaslarının ardından Kiev’e geçeceğine işaret eden Uşakov, “Witkoff ve Kushner, Putin’in Ukrayna krizinin kalıcı barışçıl çözümüne dair değerlendirmelerini yarın Kiev’de yapacakları temaslarda kullanacakları konusunda söz verdi.” dedi. Uşakov, ABD’lilerin bu ziyarete ciddi şekilde hazırlandıklarını öne sürerek, “Onlar, yalnızca çatışmaların bir an önce sona ermesine yönelik isteklerini dile getirmekle kalmadı, olası çözüm yollarına ilişkin çeşitli öneriler de sundu.” ifadelerini kullandı.

Putin’in görüşmede Rusya ile ABD arasındaki ilişkilerin de ele alındığı bilgisini paylaşan Uşakov, “Ekonomik konular ile Rusya ve ABD arasında uygulanabilecek büyük ve karşılıklı fayda sağlayan projeler ayrıntılı şekilde istişare edildi.” diye konuştu.

Uşakov, Rus ve ABD liderlerinin kişisel temaslarına devam edecekleri, Witkoff ve Kushner üzerinden yürütülen çalışmaların sürdürüleceği konusunda mutabık kalındığını kaydetti.

Zelenskiy görüşmesi

Moskova’dan sonra Kiev’e geçen ABD temsilcileri, burada Zelenskiy ile görüştüler.

ABD’li haber portalı Axios’a konuşan, görüşmelere aşina bir kaynağa göre, Zelenskiy, görüşmede Ukrayna’nın kış boyunca savaşı sürdürme hazırlıklarını ele alırken, Kushner ve Witkoff’un ise kıştan önce barış konusunda bir atılım istediklerini dile getirdi.

Witkoff ve Kushner, Zelenskiy ve üst düzey danışmanlarıyla iki kez görüşürken, ikinci görüşmenin ardından “esaslı görüşmelerden cesaret aldıklarını” ve daha fazla ilerleme kaydetmeyi dört gözle beklediklerini ifade etti. Görüşmelere katılan ikinci bir kaynak da toplantıların “iyi geçtiğini” ve Kushner ile Witkoff’un taraflarla “yenilenmiş” bir barış önerisi üzerinde çalışmak istediklerini söylediğini aktardı. Kaynak, Axios’a “Eğer ilgili tüm taraflarca bir takip yapılırsa, işler iyi yönde ilerleyebilir.” şeklinde değerlendirmede bulundu.

Görüşme sonrası ortak basın toplantısı

Kiev’e gelen Witkoff ve Kushner ile Devlet Başkanı Zelenskiy ortak basın toplantısı düzenledi.

ABD ve Avrupa ile yakın zamanda yeni bir toplantı düzenlenmesi konusunda anlaştıklarını belirten Zelenskiy, toplantının Avrupa, ABD veya yeniden Ukrayna’da yapılmasının henüz netleşmediğini dile getirdi.

Witkoff ve Kushner’in, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Moskova’da gerçekleştirdikleri görüşme ve bugün Kiev’deki temaslarının ardından müzakere sürecini fiilen yeniden başlattığını ifade eden Zelenskiy, çözülmemiş en önemli konunun toprak meselesi olduğunu, bu gibi konuların ancak liderler düzeyinde çözülebileceğini kaydetti.

Zelenskiy, savaş sonrası Ukrayna’ya yönelik güvenlik ve ekonomik garantileri görüştüklerini, güvenliğin temelinde güçlü Ukrayna ordusunun bulunması ve garantilerin yeni bir Rus saldırısı ihtimalini ortadan kaldırması gerektiğini söyledi.

Witkoff ve Kushner’in ziyareti sırasında Rusya’nın saldırılarının azaldığını hatırlatan Zelenskiy, “Patriot’tan bile daha iyi çalıştınız. Daha sık gelin, böylece halkımız biraz olsun yaşayabilir.” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, mevcut durumun savaşın kış başlamadan sona ereceğine ilişkin beklenti oluşturmaya yetmediğini aktararak, “Savaş muhtemelen kış aylarında da devam edecek.” şeklinde konuştu.

ABD’nin gelecek yıl Patriot hava savunma sistemleri için füze üretimini artıracağına işaret eden Zelenskiy, Ukrayna’nın ilave sistemler almayı beklediğini vurguladı.

Almanya’nın da ABD lisansı kapsamında füze üretimini artırdığını ve Kiev’in bu konuda gerekli anlaşmalara sahip olduğunu ifade eden Zelenskiy, gelecek yıl Ukrayna’nın füze savunmasının önemli ölçüde güçleneceğine inandığını dile getirdi.

Ukrayna’nın yeni tip Rus jet dronlarına karşı kendi savunma sistemlerini de geliştirdiğini belirten Zelenskiy, 67 Ukraynalı şirketin bu dronların önlenmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü, bunlardan 3 ila 5’inin sonuç verdiğini ve seri üretime hazırlık yapıldığını söyledi.

Rusya’nın Ukrayna’nın doğusundaki güçlerini artırdığını savunan Zelenskiy, Moskova’nın yeni bir seferberlik ilan edebileceğini öne sürdü.

Ukrayna’nın son 10-12 ayda savaş alanında güçlendiğini ve bunun diplomasiye fırsat sunduğu yorumunu yapan Zelenskiy, önlerindeki en önemli zorlukların ağır kış ile ordunun, savunma sanayisinin ve insani harcamaların finansmanındaki açık olduğunu kaydetti.