Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, x platformundan yaptığı açıklamada, “Avrupa’da vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilen kültürel faaliyetler, demokratik değerleri teşvik etmeli ve korumalıdır.” ifadesini kullandı.

AB Komisyonu’nun Venedik Bienali’ne sağlanan 2 milyon avroluk hibenin sonlandırılması yönünde resmi olarak EACEA’ya tavsiyede bulunduğunu aktaran Virkkunen, “Bu karar, Venedik Bienali’nin Rusya Pavyonu’nun yeniden açılmasını gerekçelendirmek üzere sunduğu yanıtların kapsamlı şekilde değerlendirilmesinin ardından alındı.” bilgisini verdi.

Virkkunen, Rusya’nın demokratik değerlere saygı göstermediğinin altını çizdi.

İsrail’in hangi değerlere saygı gösterdiği merak konusu

İsrail’in bienale katılımı, bienal tarihinin en büyük jeopolitik krizlerinden ve protestolarından birine yol açmasına rağmen, İsrail 2026 Venedik Bienali’ne resmi olarak katılmaktadır. İsrail Pavyonu bu yıl geleneksel yeri olan Giardini (Bienal Bahçeleri) yerine, inşaat gerekçesiyle geçici olarak Arsenale alanına taşınmıştır.

Bienalin uluslararası jürisi, Gazze’deki savaş suçları ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) tutuklama kararları nedeniyle İsrail ve Rusya’yı Altın Aslan ile Gümüş Aslan ödül değerlendirmelerinin tamamen dışına itmiştir. Bu karar sonrasında yaşanan jüri istifaları ve yasal krizler nedeniyle resmi ödüller askıya alınmış, yerine ziyaretçi oylarıyla belirlenecek “Ziyaretçi Aslanı” ödülü getirilmiştir.

Art Not Genocide Alliance (ANGA) başta olmak üzere binlerce sanatçı ve kültür çalışanı, İsrail’in bienalden tamamen menedilmesini talep etmiştir. Mayıs ayındaki açılış haftasında bu durumu protesto eden yaklaşık 20 ülkenin ulusal pavyonu (Avusturya ve Fransa dahil) kepenk indirerek geçici olarak ziyarete kapanmıştır.

Buna rağmen Avrupa Birliği, bienalle ilgili herhangi bir reaksiyon göstermemiştir.

Rusya’yı dışlama çabası

AB, 11 Nisan’da Rusya’nın katılmasına izin veren Bienal Vakfına sağlanan fonları askıya alma ya da sonlandırmaya yönelik süreci başlattığını bildirmişti.

Venedik Bienali Vakfından 4 Mart’ta yapılan açıklamada, bu yılki 61. Uluslararası Sanat Sergisi’ne davet edilen ülkeler ve sanatçılar arasında Rus sanatçıların isimleri de yer almıştı. Açıklamada ayrıca, organizasyonun “kültür ve sanatın her türlü dışlanması ve sansüre maruz kalmasını” reddettiği belirtilmişti.

Bienal Vakfının bu kararı, AB yönetimi ve 22 Avrupa ülkesinin tepkisini çekmiş, İtalya’da tartışmalara yol açmıştı.

AB Komisyonu, 11 Mart’ta Bienal yönetimine Rusya’nın bu sergiye katılması halinde hibeyi çekme tehdidini gündeme getirmiş, aynı tarihlerde aralarında Fransa, Almanya, İspanya, Romanya, Polonya, Norveç ve Ukrayna’nın da bulunduğu 22 ülkenin dışişleri ve kültür bakanları yazdıkları ortak mektupta, “mevcut koşullar altında bu kararın kabul edilemez olduğu çünkü Rusya’nın Ukrayna’daki işgalinin devam ettiği” belirtilerek, Rusya’nın katılmasına yeşil ışık yakan kararın geri alınmasını talep etmişti.