NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD’nin İran’a yönelik operasyonları sırasında İtalya’daki ABD üslerinden 500 uçağın havalandığını ifade etti. İtalya Savunma Bakanlığı ise Rutte’nin açıklamalarına tepki göstererek, mevcut anlaşmalar kapsamında yalnızca teknik ve lojistik uçuşlara izin verildiğini öne sürdü.

Rutte, “NATO söz konusu olduğunda (Trump’ın) hayal kırıklığı olduğunu biliyorum. Ancak bunların münferit vakalar olduğunu kabul edelim. Çünkü bu konuda söylenecek daha çok şey var. Ülke ülke, müttefik müttefik, hepsi üslerini Epic Fury Operasyonu (ABD’nin İran’a yönelik operasyonu) için kullanıma açtı. Operasyonu desteklemek için İtalya’daki ABD üslerinden 500 ABD uçağı havalandı. Bu çok büyük bir sayı. Tüm Avrupa’ya bakarsak 4 bin ila 5 bin uçuş görevinden bahsediyoruz” diye konuştu.

Rutte, “Romanya gibi bir ülke, başkenti Bükreş’teki havalimanı tanker uçakları için depo olarak kullanıldığı için ticari hava trafiğini azaltmak zorunda kaldı” ifadelerini kullandı.

Rutte, NATO müttefiklerinin Hürmüz Boğazı’nın savunmasında ABD’ye yardım etmeye devam ettiğini belirterek, “Şimdi Avrupa’daki büyük müttefiklerin, örneğin mayın temizleme konusunda yardımcı olabilmek için askeri varlıklarını boğaza yakın yerlere önceden yerleştirdiklerini görüyorsunuz” dedi.

İtalya’dan sert tepki

Reuters’in aktardığına göre, bu açıklamalar İtalya’da siyasi bir tartışmaya yol açtı; Başbakan Giorgia Meloni’nin hükümeti, İtalyan topraklarının İran’a karşı doğrudan askeri harekat için kullanılmasına izin vermediğini defalarca dile getirmişti.

Savunma Bakanı Guido Crosetto yaptığı açıklamada, İtalya’nın anayasasına, uluslararası antlaşmalara ve topraklarındaki müttefik üslerini düzenleyen anlaşmalara tamamen uygun hareket ettiğini söyledi.

Bakan, “Parlamentoda daha önce de açıklandığı gibi, hükümet yalnızca teknik ve lojistik, kinetik olmayan faaliyetlere izin vermiştir” dedi ve İtalya’nın bu sınırların dışında kalan talepleri reddettiğini sözlerine ekledi.

İtalya’nın İran’a karşı ABD askeri harekatını desteklemeyi reddetmesi ve Trump’ın İtalyan liderine yönelik kişisel saldırıları nedeniyle geçen hafta yaşanan kamuoyu önündeki tartışmanın ardından Meloni ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkiler zaten gergindi.

Crosetto, “Epic Fury Operasyonu ile hiçbir ilgisi olmayan” Rutte’nin, yetkili destek uçuşlarını muharebeyle ilgili operasyonlarla karıştırarak “tamamen yanıltıcı bir mesaj” veren bir açıklama yapmasına şaşırdığını ifade etti.

İtalya, Sicilya’daki Sigonella deniz hava üssü ve kuzey İtalya’daki Aviano hava üssü de dahil olmak üzere yaklaşık 120 ABD askeri tesisine ev sahipliği yapıyor.

Bir NATO yetkilisi, yorum talebine yanıt olarak, Rutte’nin yalnızca “İtalya da dahil olmak üzere Müttefiklerin üs kurma ve uçuş izinleri bağlamında mevcut ikili anlaşmalarını nasıl uyguladıklarını vurguladığını” söyledi.

İtalya’daki muhalefet liderleri Rutte’nin açıklamalarını fırsat bilerek hükümetten yeni açıklamalar talep etti.

Beş Yıldız Hareketi lideri ve eski Başbakan Giuseppe Conte, Meloni’nin konuyu parlamentoda açıklığa kavuşturması gerektiğini söylerken, Yeşil ve Sol İttifak’tan Nicola Fratoianni ise ya hükümetin milletvekillerini yanılttığını ya da Rutte’nin “güneş çarpması geçirdiğini” belirtti.

NATO sözcüsünden yeni açıklama

Rutte’nin neden olduğu skandalı telafi etmeye çalışan NATO Sözcüsü Allison Hart, Rutte’nin açıklamasına açıklama getirdi.

Allison Hart, Rutte’nin sözlerinin Roma’da tepkiyle karşılanmasının ardından yaptığı açıklamada, “Genel Sekreter, İtalya dahil olmak üzere müttefiklerin, üs kullanımı ve hava sahası geçişleri bağlamında mevcut ikili anlaşmalarını nasıl uyguladıklarını vurguladı. Bahsettiği destek türü, lojistik veya teknik destekle ilgilidir.” iddiasında bulundu.