ABD merkezli haber sitesi Axios, Çarşamba günü yayımladığı raporunda Beyaz Saray’ın İran ile 14 maddelik bir mutabakat zaptı imzalamaya yaklaştığını bildirdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin teklifinin incelendiğini ve Pakistanlı arabulucular aracılığıyla görüşlerini paylaşacaklarını doğruladı.

Pakistan Dışişleri Bakanı ise ülkesinin bu ateşkesi kalıcı bir barışa dönüştürmek için “çaba sarf ettiğini” belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump da son 24 saat içinde İran ile “çok iyi görüşmeler” yapıldığını ve bir anlaşmanın mümkün olduğunu ifade etti.

Trump: İran’la bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da dövüş sporları şampiyonlarını ağırladığı bir etkinlikte, basın mensuplarının, İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı.

Trump, İran’la devam eden görüşmelerde mesafe katettiklerini vurgulayarak, “Bizimle anlaşma yapmak istiyorlar. Son 24 saatte (İran’la) çok verimli görüşmeler yaptık ve bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel.” ifadelerini kullandı.

Görüşmelerin içeriğine dair bir yorum yapmazken, İran’ın nükleer silaha sahip olmamayı kabul ettiğini öne süren ABD Başkanı, “İran, nükleer silaha sahip olamaz ve sahip olmayacak da, zaten diğer hususların yanı sıra bunu da kabul ettiler.” dedi.

Trump, İran’ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük ölçüde “ortadan kaldırdıklarını” savunarak, İranlı birçok liderin öldürüldüğünü ve yeni gelen isimlerle görüşmeleri sürdürdüklerini kaydetti.

Bir basın mensubunun “Anlaşma için son tarih nedir?” şeklindeki sorusuna Trump, “Bu (anlaşma) olacak, son tarih yok.” yanıtını verdi.

14 maddelik taslak neyi kapsıyor?

Axios’un haberine göre tek sayfalık mutabakat zaptı, daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturabilir.

Taslakta yer alan bazı maddeler şunlar:

İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması.
ABD yaptırımlarının kaldırılması ve dondurulan fonların serbest bırakılması.
Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçişin yeniden tesis edilmesi.
Ancak bu şartların birçoğunun, nihai bir anlaşmaya varılmasına bağlı olduğu belirtiliyor.

Askeri operasyonlar durduruldu

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik askeri harekat olan “Destansı Öfke Operasyonu”nun (Operation Epic Fury) hedeflerine ulaştığını ve sona erdiğini açıkladı.

ABD’nin artık savunma pozisyonuna geçtiğini belirten Rubio, İran’ın bu durumu kabullenmesi gerektiğini vurguladı.

Başkan Trump, Tahran’ın anlaşmaya varmaması durumunda bombardımanın “çok daha yüksek bir düzeyde ve yoğunlukta” yeniden başlayacağı uyarısında bulundu.

Trump ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki mahsur kalan gemileri kurtarmak için başlatılan “Özgürlük Projesi”ni (Project Freedom), müzakerelerdeki ilerleme nedeniyle geçici olarak durdurduğunu açıkladı.

İsrail ile tam koordinasyon

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran konusunda Trump ile “tam koordinasyon” içinde olduklarını söyledi.

Netanyahu, en önemli hedeflerinin İran’daki tüm zenginleştirilmiş materyallerin çıkarılması ve zenginleştirme kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması olduğunu yineledi.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, Şubat sonundan bu yana fiilen abluka altında bulunuyor.

Olası bir anlaşma haberi, küresel petrol fiyatlarında keskin bir düşüşe neden oldu.