İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin saldırıları sonrasında kesintiye uğramasının ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta yeniden yapıldı.

Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar kapsamında taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde Maskat’ta bir araya geldi.

İran devlet televizyonuna göre, Umman’ın başkenti Maskat’ta TSİ 11.00 sularında başlayan ABD-İran görüşmeleri tamamlanırken İranlı müzakere heyeti, konutlarına döndü.

İran devlet televizyonu muhabiri, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin görüşmelerin “şimdilik” sona erdiğini bildirdiğini ve iki ülkenin heyetlerinin ülkelerine dönmelerinin öngörüldüğünü aktardı.

Müzakerelerde İran heyetini Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. Witkoff’un beraberinde Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper da yer aldı.

Erakçi’nin beraberinde ise Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Hukuk İşlerinden Sorumlu Yardımcısı Kazım Garibabadi de hazır bulundu.

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Erakçi ile Witkoff arasında mesaj alışverişine aracılık etti.

İran ile ABD 12 günlük savaşın ardından yeniden müzakere masasında

İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, 12 gün süren savaşın ardından yeniden başladı. Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan diplomatik süreç, Türkiye başta olmak üzere bölge ülkelerinin çabalarıyla yeniden canlandırıldı.

Müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran’daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlığı olmayı sürdürüyor. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek şekilde kısıtlama karşılığında yaptırımların kaldırılmasını isterken, ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını talep ediyor.

ABD yönetimi ayrıca İran’ın füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara desteğini de müzakere masasına getirmek istiyor. İran ise nükleer program dışındaki konuları müzakere etmeyeceğini bildiriyor.

ABD basını, İran-ABD müzakerelerine CENTCOM Komutanı’nın katılacağını iddia etti

Amerikan Wall Street Journal gazetesinin haberine göre, CENTCOM Komutanı Cooper, İran ile müzakerelere başlayan ABD heyetine katılmak üzere Umman’a gitti.

Diğer yandan Associated Press (AP) de Amerikan yetkililerini taşıdığı düşünülen bir konvoyun da Umman’ın başkenti Maskat’a geldiğini bildirdi.

Trump’a göre anlaşmak isteyen taraf İran

Trump, Washington’dan Florida’ya giderken, başkanlık uçağında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Maskat’taki ilk görüşmelerden duyduğu memnuniyeti dile getiren Trump, “Bugün Rusya ve Ukrayna ile çok, çok iyi görüşmeler yaptık, aynı şekilde İran’la da çok iyi görüşmeler yaptık. İran anlaşma yapmak istiyor gibi görünüyor ve bunu çok istiyorlar.” dedi.

Trump, İran’a karşı büyük bir donanmanın bölgeye gönderildiğini hatırlatarak, “Yakında orada olacak. Bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz.” diye konuştu.

ABD’nin gerekli adımı atacağını ama acele etmelerini gerektirecek bir durum olmadığını vurgulayan Trump, “Venezuela’yı hatırlarsanız, bir süre beklemiştik ve acelemiz yok. Bolca zamanımız var. İran’la çok iyi görüşmeler gerçekleştiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’den oluşan ABD müzakere ekibinin İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaptığı görüşmeyi “yüksek temsilciler” arasında yürütülen görüşmeler olarak tanımlayarak, “Anlaşma olmazsa sonuçların çok sert olacağı açık. Buna göre herkes kartlarını biliyor.” dedi.

İran ile kabul edilebilir koşullarda bir anlaşma sağlandığını görmeyi çok istediğini aktaran Trump, “Ama her şeyden önce, nükleer silah olmayacak.” diye konuştu.

Trump, ikinci başkanlık döneminin ilk aylarında, Tahran yönetiminin halihazırda müzakere edilen koşullara şimdiki gibi olumlu yaklaşsaydı “iki ülke arasında çoktan anlaşma olacağını” iddia ederek, “Şu anda, anlaşma için öncesinden çok daha istekliler.” ifadelerini kullandı.

Görüşmelerin sonuçlarını görmek gerektiğini vurgulayan Trump, tarafların haftaya yeniden bir araya gelmeyi planladığını kaydetti.

Umman’ın arabuluculuğunda Maskat’taki görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğu, tarafların müzakereleri sürdürme kararı aldığı ve yeni görüşme turu için ortak niyet beyan ettikleri kamuoyuna yansımıştı.

İran’da ocak ayında patlak veren protesto gösterileriyle birlikte ABD ile İran arasındaki gerilim yükselmiş, Trump, göstericilere destek olmak için askeri güç kullanabileceği mesajını vermişti.

Trump, Tahran yönetiminin göstericilere yönelik idam kararını durdurması üzerine, askeri seçeneği şimdilik askıya aldığını duyurunca, nükleer program ve bölgesel güvenlik kaygılarını içeren uzun süredir devam eden ihtilafı çözmek üzere diplomasi yeniden devreye girmişti.

İki ülke arasında Türkiye’nin önerisiyle önce İstanbul’da bir görüşme yapılacağı duyurulmuş ancak toplantı yeri daha sonra İran’ın talebiyle Maskat’a alınmıştı. Ayrıca İran görüşmelerin nükleer konunun etrafında kalması gerektiğini belirtmişti. Müzakereler için baskı yapan ABD, İran ile, Haziran 2025 öncesinde 4 görüşme yapmış, 5’incisini yapmak üzere iken İsrail İran’ı bombalamaya başlamıştı.