ABD’nin Rusya’nın Kırım ve diğer işgal ettiği Ukrayna toprakları üzerindeki hakimiyetini tanımaya hazırlandığı iddia ediliyor. Kimliklerinin açıklanmaması şartıyla İngiliz Telegraph’a konuşan yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın bu teklifi doğrudan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e iletmesi için damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff’u görevlendirdiğini söylüyor.
Trump, Witkoff ve Kushner’ın haftaya Moskova’ya gideceğini söylemiş, Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov da bunu doğrulamıştı.
Haberde, işgal altındaki toprakların tanınmasının “ABD’nin diplomatik geleneğini bozacağı” belirtiliyor. Kaynaklardan biri “Amerikalıların, Avrupa’nın tutumunu umursamadıkları giderek daha açık hale geliyor” diyor.
Putin, ABD’li yetkililerle Moskova’da yapılacak görüşme öncesinde toprak taleplerini yinelemişti. Perşembe günkü açıklamasında görüşmenin ana konusunun Kırım, Luhansk ve Donetsk olması gerektiğini söylemişti.
Rusya, Kırım’ı 2014’te ilhak etmiş, yarımadanın Rusya’ya bağlanması için tartışmalı bir referandum yapılmıştı. Kremlin referandumun Kırım’ın Rusya’ya bağlanması lehine sonuçlandığını duyurmuş, Putin de 21 Mart 2024’te Kırım’ın ilhakına yönelik yasayı imzalamıştı.
Putin, Kremlin yanlısı ayrılıkçı Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Luhansk Halk Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını 24 Şubat 2022’de başlattığı savaştan birkaç gün önce tanımış, birlikte “Donbas” diye anılan iki bölge Eylül 2022’de resmen Rusya tarafından ilhak edilmişti.
Trump yönetiminin hazırladığı 28 maddelik plan, Kiev’in birçok taviz vermesini öngörüyordu. Ancak pazar günü İsviçre’de ABD’li ve Ukraynalı heyetlerin düzenlediği toplantıda 19 maddelik yeni bir plan hazırlanmış, toprak tavizlerine yanaşılmayacağı bildirilmişti. Toplantıda Avrupa devletleri ve Avrupa Birliği temsilcileri de vardı. Ancak Telegraph’ın aktardığına göre Washington, savaşı bitirmek için işgal altındaki toprakları tanıma stratejisini kullanmayı hâlâ düşünüyor.
Haberde, Ukrayna Anayasası gereğince herhangi bir liderin, referanduma gitmeden toprak devretmesinin engellendiğine işaret ediliyor.

Ukrayna lideri Volodmir Zelenski’nin özel kalem müdürü Andriy Yermak, “barış planı” müzakerelerindeki önemli isimlerden biriydi. Ancak ülkedeki yolsuzluk soruşturması kapsamında evine baskın düzenlendikten sonra dün istifa etti. Zelenski, pozisyona yeni atanacak kişi için çalışmaların bugün başlatılacağını söyledi. İstifasından önce yaptığı açıklamada Yermak şu ifadeleri kullanmıştı:
“Bugün aklı başında hiç kimse topraklarını bırakmak için anlaşma imzalamaz. Zelenski devlet başkanı olduğu sürece, kimse bizim topraklarımızdan vazgeçeceğimizi düşünmemeli.”
Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak, Amerikan dergisi The Atlantic’e yaptığı açıklamada, başkanın barış karşılığında Rusya’ya toprak vermeyi kabul etmeyeceğini söyledi. Dün yayınlanan röportajda, “Zelenskiy cumhurbaşkanı olduğu sürece, kimse onun toprak vereceğine güvenmemeli. Hiçbir topraktan vazgeçmeyecek” ifadesini kullandı.
Ukrayna Devlet Başkanı ise ülkesinin müzakere ekibinin, Cenevre’de üzerinde mutabık kalınan noktaları, güvenlik garantileriyle barışın önünü açacak bir formüle dönüştürmek için Amerikan heyeti ile çalışmaya devam edeceğini söyledi.
Zelenskiy, X’te paylaştığı gönderide, “Amerikan tarafı ve Avrupalı dostlarımızla yakın temas halindeyiz. Dünya genelindeki ortaklarımız da son gelişmeler hakkında bilgilendirildi. Egemenliğimize ve devletimize verdikleri destek için minnettarım” ifadelerini kullandı.
Zelenskiy, heyetinin Ukrayna’nın yeterli savunma desteği almasını sağlamak için elinden gelen her şeyi yaptığını belirterek, “Bu konuda Amerikan tarafı ve Avrupalı ortaklarımızla temas halindeyiz” dedi.
Zelenskiy’nin Ofis Başkanı Andriy Yermak, Kiev’in 2012’den beri devam eden Rus-Ukrayna savaşını sona erdirmeyi amaçlayan Cenevre toplantısının sonuçlarını geliştirmek için ABD heyetiyle çalışmaya devam edeceğini belirtti.
Zelenskiy’nin ABD ile görüşmelerde Ukrayna heyetinin başına atadığı Yermak, X platformunda yayınladığı bir gönderide, “Cenevre’de yaptığımız gibi, şimdi de savaşı sona erdirmek için somut adımlar atma konusunda somut ilerleme sağlamak amacıyla yapıcı bir diyalog için hazırlanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Yermak şöyle devam etti: “Ortak temel hedefimiz değişmedi: Ukrayna için mümkün olan en kısa sürede kalıcı ve onurlu bir barışa ulaşmak.”
Amerikalı ve Ukraynalı müzakereciler, pazar günü Cenevre’de ABD destekli son barış planı hakkında görüşmelerde bulundu. Salı günü Zelenskiy, Washington ile Cenevre’de hazırlanan barış planının metni üzerinde Ukrayna müzakere ekibiyle birlikte çalıştığını söyledi.
Benzer bir gelişmede, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, dün İzlanda’ya yaptığı ziyarette, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’daki savaşı sona erdirme planına ilişkin çabalarını övdü. İzlanda Başbakanı Kristern Frostadottir ile ortak basın toplantısında Rutte, “Rusya, elde ettiği marjinal kazanımlar için ağır bir bedel ödedi ve Ukrayna kendini cesurca savunmaya devam ediyor” dedi. Rutte, “Barış süreci önemli bir destek aldı ve ABD Başkanı Trump’ı bu nedenle tebrik etmek istiyorum” diye ekledi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre geçen hafta açıklanan ve başlangıçta Rusya’nın talepleriyle uyumlu görünen ABD planı, ABD ile Ukrayna arasında Avrupa ülkelerinin de katılımıyla yapılan acil müzakerelerin ardından önemli revizyonlardan geçti. ABD elçisi Steve Witkoff’un planı Rus yetkililerle görüşmek üzere gelecek hafta Moskova’ya gelmesi bekleniyor. Kremlin, Avrupa’nın bu planla ilgili çabalarını “gereksiz” olarak nitelendirdi. NATO Genel Sekreteri, İzlanda’da yaptığı açıklamada, Reykjavik’in NATO üye ülkelerinin güvenliğini sağlama çabalarını vurguladı. “Saf olamayız. Artık hepimiz cephe hattındayız. En yeni Rus füzeleri, NATO topraklarının herhangi bir noktasına çok kısa sürede ulaşabilir” dedi. Rutte, “İzlanda’nın gözetleme ve hava savunma alanında yaptıklarının (…) son derece önemli” olduğunu vurguladı.
(Şarku’l Avsat)













Leave a Comment
Your email address will not be published. Required fields are marked with *