Cumhuriyetçi Senatör, bu hafta başında X hakkında yaptığı iki sosyal medya paylaşımında, dünyanın en büyüğü olan 2 trilyon dolarlık egemen servet fonuna yüklendi ve yakın zamanda Teksas merkezli firmadan yaptığı yatırımları çekmesi nedeniyle gümrük vergileri ve vize reddi tehdidinde bulundu.

Graham, iki bölümlük açıklamasında öncelikle fonun “saçma kararının” sonuçları olacağına söz verdi, ardından gümrük vergilerinin uygulanması ve olası vize reddi hakkında özel olarak konuştu ve Trump yönetiminin, iki ülke arasındaki ticaret görüşmeleri devam ederken Norveç’ten yapılan ithalata %15 gümrük vergisi uyguladığını belirtti.

Amerikalının tepkisi, fon ve Norveç hükümeti için hassas bir zamanda geldi. Zira Norveç’te 8 Eylül’de parlamento seçimleri yapılacak ve fon, Gazze’deki savaşa katkıda bulunan İsrailli şirketlerden yatırımlarını çekmesi için baskı altındaydı.

Norveçli fon, ağır makine şirketindeki hisselerini satmasının yanı sıra Hapoalim, Bank Leumi, Mizrahi Tefahot Bank, First International Bank of Israel ve FIBI Holdings olmak üzere beş İsrail bankacılık kuruluşunu da hisselerinden çıkardığını duyurdu.

Karar, fonun etik gözlemcisi olan Etik Konseyi’nin, bu kurumların ve Caterpillar’ın savaş ve çatışma durumlarında ciddi hak ihlallerine katkıda bulunma riskinin kabul edilemez olduğu sonucuna varması üzerine alındı.

Norveç Başbakanlık Ofisi, ABD Senatörü Lindsey Graham’ın, egemen varlık fonunun Caterpillar Inc.’den payını çekmesi konusundaki öfkeli çıkışını kesin bir dille reddederek, hükümetin fonun bağımsız yatırım kararları üzerinde hiçbir kontrolü olmadığını açıkça belirtti.

Başbakanlık sözcüsü, Başbakan Jonas Gahr Store’un Graham’a fonun yetkileri ve denetiminin nasıl kurulduğuna dair bilgi içeren bir kısa mesaj gönderdiğini ve mesajın alındığına dair teyit aldığını belirtti.

30 Haziran itibarıyla yaklaşık 2,1 milyar dolar değerinde Caterpillar hissesi bulunduran Norveç’in 2 trilyon dolarlık egemen varlık fonu, bu hafta “İsrail’in” Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki Filistin mülklerini yok etmek için buldozerlerini kullanması nedeniyle şirketteki hisselerini elden çıkardığını duyurdu.

Graham’in paylaşımı X’e büyük tepki çekti ve eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon’un konuşma yazarı Mark Seddon, “Gerçekten mafya gibi dünyanın dört bir yanına gidip herkese tehditler savurabileceğinizi mi düşünüyorsunuz? O günler hızla sona eriyor.” dedi.

(el Meyadin)