Barrack’ın yeni ziyareti, Lübnan Kabinesi’nin Hizbullah da dahil olmak üzere devlet dışı aktörlerin silahsızlandırılması planını onaylamasından 10 gün sonra gerçekleşti.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Lübnan’da Washington’un gücünü sağlamlaştırma çabaları kapsamında, Haziran ayından bu yana dördüncü ziyaretini gerçekleştirmek üzere dün akşam tekrar Lübnan’ın başkenti Beyrut’a geldi.

Lübnan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, ABD’nin Türkiye Büyükelçisi olarak da görev yapan Barrack’a, Ortadoğu Özel Temsilci Yardımcısı Morgan Ortagus ve diğer ABD’li yetkililer eşlik etti. Barrack’ın başarısız olduğu ve ABD’deki Lübnan lobisinin tepkisini çektiği için geri çekildiği ve ABD Dışişleri Bakanlığı’nın görevi devralarak, artık görüşmeleri Morgan Ortagus’un sürdüreceği belirtilmişti. Ancak bugünkü toplantıda Ortagus, yine Barrack’ın gerisinde yer aldı.

Lübnan’ın resmi haber ajansı NNA, Barrack’ın Refik Hariri Uluslararası Havalimanı’na indiğini ve Dışişleri Bakanlığı Protokol Müdür Yardımcısı Rodrigue Khoury tarafından karşılandığını bildirdi.

Amerikalı elçi, ABD’nin teklifini ilk olarak Haziran ayında belgesini sunmuş, 7 ve 8 Temmuz’da takip görüşmeleri için tekrar bir araya gelmişti. Sunduğu belgede, Lübnan’ın ulusal uzlaşı anlaşması olan 1989 Taif Anlaşması’nın yanı sıra anayasa ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının, özellikle de 2006’da İsrail ile Hizbullah arasındaki savaşı sona erdiren 1701 sayılı Karar’ın uygulanması da dahil olmak üzere 11 hedef yer alıyor.

Planda ayrıca devletin Lübnan topraklarının tamamına tam egemenlik sağlaması, resmi kurumların güçlendirilmesi, savaş ve barış kararlarında devletin tek yetkili olması ve silahların yalnızca devlet güçlerinin elinde bulunmasının sağlanması öngörülüyor.

Elçinin son ziyareti, Lübnan Kabinesi’nin önerisinin hedeflerini onaylamasından 10 gün sonra gerçekleşti. Bu hamle, silahlarını teslim etmeyi reddeden Hizbullah’ın sert muhalefetiyle karşılaştı.

Amerikan yanlısı Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, Hizbullah’ın tutumunu eleştirerek, bunun “tamamen kabul edilemez, örtülü bir iç savaş tehdidi” olduğunu söyledi.

İsrail ile Hizbullah arasındaki sınır ötesi savaş Ekim 2023’te başladı ve Eylül 2024’te tam ölçekli bir savaşa dönüştü. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah da dahil olmak üzere 4.000’e yakın kişi can verdi, yaklaşık 17.000 kişi yaralandı.

Kasım ayında ateşkes sağlandı, ancak İsrail güçleri Güney Lübnan’da işgal ettiği noktalardan çekilmedi, Hizbullah faaliyetlerini hedef aldığını iddia ederek neredeyse her gün saldırılar düzenlemeye devam etti.

Ateşkes kapsamında İsrail’in 26 Ocak’a kadar Güney Lübnan’dan tamamen çekilmesi gerekiyordu, ancak Tel Aviv’in bu karara uymaması üzerine bu süre 18 Şubat’a uzatıldı. İsrail, beş sınır karakolunda askeri varlığını sürdürüyor.

İsrail’e çağrı

ABD Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’i Lübnan ile varılan ateşkes anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmeye çağırdı ve devam eden gecikmelerin istikrara doğru kırılgan ilerlemeyi baltalama riski taşıdığını söyledi.

Barrack, Beyrut’ta Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Lübnan hükümetinin üzerine düşeni yaptığını düşünüyorum. İlk adımı attılar. Şimdi ihtiyacımız olan şey, İsrail’in bu eşit el sıkışmaya uyması,” dedi.

İsrail ile Hizbullah arasında yaşanan yıkıcı savaşın ardından Kasım ayında varılan ateşkes, Lübnan’ın Hizbullah’ı silahsızlandırmasını ve silah bulundurma yetkisinin devlet güçleriyle sınırlandırılmasını gerektiriyordu.