Haberin ayrıntıları ise şöyle:

Temaslar, ABD’nin Şam’daki yeni İslamcı yöneticileri İsrail’le ilişki kurmaya teşvik etmesi ve İsrail’in Suriye’ye yönelik bombardımanını hafifletmesi nedeniyle, on yıllardır Ortadoğu’daki çatışmaların karşıt taraflarında yer alan devletler arasındaki ilişkilerde önemli bir gelişmeye işaret ediyor.

İki Suriyeli ve iki Batılı kaynağın yanı sıra konu hakkında bilgi sahibi bölgesel bir istihbarat kaynağı, bu görüşmelerin İslamcı isyancı Heyet Tahrir el Şam’ın Aralık ayında Suriye lideri Beşar Esad’ı devirmesinden bu yana aracılar vasıtasıyla yapılan arka kapı görüşmelerine dayandığını söyledi.

Söz konusu kaynaklar, resmi bağları bulunmayan ve geçmişinde düşmanlık olan iki ülke için konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştular. Doğrudan görüşmeler ve kapsamı hakkında daha önce bilgi verilmemişti.

Suriye tarafındaki kaynaklar temasların Esad’ın devrilmesinden sonra İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri’ne sınırı olan Kuneytra vilayetine vali olarak atanan üst düzey güvenlik yetkilisi Ahmet El Dalati tarafından yürütüldüğünü söyledi. Dalati bu hafta başında da Suriye’nin Dürzi azınlığına ev sahipliği yapan güneydeki Sweida vilayetinin güvenliğinden sorumlu oldu.

Dalati, Suriye hükümetine ait Ekhbariya’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi: “İsrail tarafı ile herhangi bir doğrudan müzakere oturumuna katıldığımı kategorik olarak reddediyorum.”, “Suriye liderliği, Suriye halkını korumak ve Cumhuriyet topraklarının egemenliğini ve birliğini savunmak için tüm yasal araçları kullanarak gerekli tüm önlemleri almaya devam etmektedir.”

Reuters, İsrail tarafından kimlerin katıldığını belirleyemedi, ancak kaynaklardan ikisi güvenlik yetkilisi olduklarını söyledi.

Kaynaklardan üçü, İsrail’in kontrolündeki topraklar da dahil olmak üzere sınır bölgesinde birkaç tur yüz yüze görüşme yapıldığını söyledi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı ve Suriyeli yetkililer yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.

Bu ayın başlarında Suriye’nin geçici Devlet Başkanı Ahmed El Şaraa, İsrail ile gerilimi yatıştırmayı amaçladığını söylediği dolaylı görüşmeleri doğrulamış, Reuters’in BAE’nin bu tür görüşmelerde arabuluculuk yaptığına dair haberinin ardından çarpıcı bir itirafta bulunmuştu.

İsrail 1967 Arap-İsrail savaşından bu yana Suriye’nin Golan Tepeleri’ni işgal altında tutuyor ve Esad’ın Aralık ayında devrilmesinin ardından, ülkenin yeni yöneticilerinin aşırılık yanlısı geçmişine ilişkin süregelen endişeleri gerekçe göstererek daha fazla toprak aldı.

Aynı zamanda ülkenin askeri altyapısının büyük bölümünü yok eden bir hava bombardımanı kampanyası yürüttü ve bir yandan da Washington’da ülkeyi zayıf ve merkezi olmayan bir yapıda tutmak için lobi faaliyetleri yürüttü.

Ancak bombardıman ve eleştiriler son haftalarda azaldı.

14 Mayıs’ta ABD Başkanı Donald Trump ile Şaraa arasında Riyad’da yapılan görüşme, ABD’nin onlarca yıllık Suriye politikasını altüst etti ve İsrail’in sağcı hükümetine Şaraa ile uzlaşmaya varmak için çalışması gerektiği sinyalini verdi.

Bölgedeki bir istihbarat kaynağı Trump’ın Şaraa ile görüşmesini, İsrail’in Esad sonrası Suriye’nin bölünmüşlüğünden faydalanma stratejisini altüst eden ABD politikasındaki yeniden düzenlemenin önemli bir parçası olarak tanımladı.

DAHA GENİŞ ANLAYIŞLAR?

Mayıs ayındaki göreceli sükûnet, geçtiğimiz ay bazıları İsrail’in desteğine sahip Dürzi silahlı gruplar ile Sünni Müslüman savaşçılar arasında günlerce süren kanlı çatışmalara sahne olan Suveyda çevresindeki gerilimin de azalmasına neden oldu.

Şiddet olaylarının ortasında İsrail, Suriye, Lübnan ve İsrail’de taraftarları bulunan ve İslam’ın bir kolu sayılan Dürzilere yönelik tehditler konusunda bir uyarı olarak çerçevelediği, Şam’a bakan başkanlık sarayının hemen dışını da içeren bir dizi hava saldırısı düzenlemişti.

Doğrudan görüşmeler şu anda çatışmaların önlenmesi ve İsrail’in Suriye sınır köylerine saldırılarının azaltılması gibi ortak güvenlik konularına odaklanmış olsa da, iki kaynak görüşmelerin daha geniş siyasi mutabakatların önünü açmaya yardımcı olabileceğini söyledi.

Arka kapı görüşmelerini bilen bir kişi, “Şimdilik normalleşmeden ziyade, savaşın yokluğunda olduğu gibi barışla ilgililer” dedi.

Trump, Şara ile görüşmesinin ardından Suriye liderinin İsrail ile ilişkileri eninde sonunda normalleştirmeye istekli olduğunu belirtirken bunun biraz zaman alacağını da sözlerine eklemişti. Şara bu açıklama hakkında yorum yapmadı ve bunun yerine Golan Tepeleri’nde BM tampon bölgesi oluşturan 1974 ateşkes anlaşmasının şartlarına geri dönülmesini desteklediğini söyledi.

Suriye’nin yeni yöneticileri İsrail’e karşı bir tehdit oluşturmadıklarını göstermek için defalarca çaba sarf etmiş, Şam’daki ve yurtdışındaki Yahudi cemaatinin temsilcileriyle bir araya gelmiş ve 7 Ekim 2023’te Hamas öncülüğünde düzenlenen saldırıya katılan Filistin İslami Cihad örgütünün iki üst düzey üyesini gözaltına almıştı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı tarafından geçen ay ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen ve Reuters tarafından görülen bir mektupta “Suriye’nin İsrail dahil hiçbir taraf için tehdit kaynağı olmasına izin vermeyeceğiz” deniliyordu.

Son olarak Suriye yönetimi, uzun süre önce ölen İsrailli usta casus Eli Cohen’in eşyalarının teslim edilmesini onaylayarak iyi niyetini gösterdi.

Şam’dan Timour Azhari ve Amman’dan Süleyman El Halidi’nin haberi; Aidan Lewis’in kurgusu

Suriye-İsrail hattında gizli görüşme iddiaları

Amerikan büyükelçisi, Suriye Cumhurbaşkanı bir araya geldi