Kanal 12 için Midgam Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen ankete göre, Eisenkot’un Yashar Partisi, Netanyahu liderliğindeki Likud’un 4 milletvekili önünde İsrail Meclisinin en büyük partisi olacak.

Aynı enstitünün yaptığı bir önceki ankete kıyasla bir sandalye daha kazanan Yashar, 120 sandalyeli İsrail Meclisinde 25 milletvekiliyle birinci parti olurken, iki sandalye kaybeden Likud ise 21 milletvekiliyle ikinci parti konumunda kalmaya devam etti.

Eski İsrail Başbakanı Naftali Bennett’in “Birlikte” listesi ise 13 sandalye elde etti.

Netanyahu liderliğindeki mevcut iktidar bloğunun 52 milletvekiline, Eisenkot bloğunun ise 55 milletvekiline ulaştığı görüldü.

Yusuf Cabarin liderliğindeki Arap Ortak Listesi 7, Mansur Abbas’ın Raam Partisi 4 olmak üzere Arap partileri 11 milletvekiline ulaştı.

Ankete göre, katılımcıların yüzde 42’si Eisenkot’un başbakan olmasını tercih ederken, Netanyahu’yu tercih edenlerin oranı yüzde 35’te kaldı.

İsrail seçim sistemine göre hükümetin kurulabilmesi için 120 sandalyeli İsrail Meclisinde en az 61 milletvekilinin desteğinin alınması gerekiyor.

İsrail’de yayınlanan kamuoyu yoklamaları, karmaşık koalisyon hesaplarına ve seçimler sonrasında sıkı koalisyon pazarlıklarının yapılacağına işaret ediyor.

Seçimi kazanmak iktidarı kazanmak anlamına gelmiyor

Salı günü yayınlanan yeni bir Maariv anketi, muhalefete çoğunluğa ulaşmak için şimdiye kadarki en net yolu gösteriyor; muhalefet partileri 57, Yoaz Hendel ve ekonomist Yaron Zelekha liderliğindeki yeni parti ise 4 sandalye kazanacak. Eğer Hendel-Zelekha ittifakı muhalefete katılırsa, blok hükümet kurmak için gereken minimum sayı olan 61 sandalyeye ulaşacak. Ancak Hendel ve Zelekha, partilerinin parlamentoya girmesi durumunda hangi siyasi bloğu destekleyeceklerini henüz belirtmediler.

Son anketler hangi kampın önde olduğu konusunda farklı görüşler ortaya koysa da, genel olarak aynı tabloya işaret ediyorlar: Netanyahu’nun bloğu çoğunluğun altında kalırken, muhalefetin yolu büyük ölçüde küçük partilere ve koalisyon hesaplamalarına bağlı.

Hangi parti önde?

Maariv’in 4 Eylül’de, Channel 13’ün 3 Eylül’de ve tekrar Maariv’in 8 Eylül’de yayınladığı anketler Yashar’ı Likud’un önünde gösterdi.

Lazar Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan ve Maariv tarafından 4 Eylül’de yayınlanan bir ankete göre, Yashar 23 sandalye ile en büyük parti olurken, Likud 20 sandalye kazandı.

Index araştırma merkezi tarafından yapılan ve İsrail’in Kanal 13’ü tarafından 3 Eylül’de yayınlanan ayrı bir ankete göre, Yashar 22, Likud ise 21 sandalye kazanmış durumda ve aralarında sadece bir sandalye fark var.

3 Eylül’de Channel 13 tarafından açıklanan rakamlar, Yashar’ın önde olmasının daraldığını gösterdi. Yayın kuruluşunun 27 Ağustos’ta yayınladığı önceki ankette, Yashar’ın 24 sandalye kazanacağı, Likud’un ise 19 sandalye kazanacağı öngörülmüştü.

Salı günü yayınlanan son Maariv anketine göre Yashar 25 sandalyeye yükselirken, Likud 20 sandalyede kaldı.

İsrail Kamu Yayın Kurumu KAN’ın 6 Eylül’de yayınladığı bir ankette Yashar’ın bireysel sonucu belirtilen rakamlarda yer almasa da, Likud’un bir sandalye kaybederek 20 sandalyeye düştüğü gösterildi.

Dolayısıyla anketler, Yashar’ın birinci olma olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor; ancak bazı anketlerdeki partiler arasındaki küçük farklar ve hata payları, Likud’un seçim gününden önce aradaki farkı kapatabileceği anlamına geliyor.

Yahudi seçmene başbakan olarak kimi tercih ettikleri sorulduğunda da Eisenkot, Netanyahu’nun önünde yer alıyor.

Maariv’in 4 Eylül tarihli anketine göre, Eisenkot’u tercih edenlerin oranı %48 iken, Netanyahu’yu tercih edenlerin oranı %39’du. Kanal 13’ün 3 Eylül tarihli anketinde de Eisenkot %47’ye karşı %37’lik bir oranla önde görünüyordu.

Eski Başbakan Naftali Bennett de Maariv anketinde Netanyahu’nun önünde yüzde 43’e karşı yüzde 39’luk bir oranla önde yer aldı.

Bu rakamlar Netanyahu’nun siyasi kırılganlığını gösteriyor ancak başbakanın kim olacağını doğrudan belirlemiyor, çünkü bu pozisyon hangi adayın parlamenter bir koalisyon kurabileceğine bağlı.

Blok anketleri ne gösteriyor?

3 Eylül ile 8 Eylül arasında yayınlanan anketler, Netanyahu’nun müttefikleri ile muhalefet arasındaki yarışa dair farklı tablolar sunuyor.

4 Eylül’de yayınlanan Maariv anketine göre, Yahudi muhalefeti güçlü bir sonuç elde ederek Netanyahu’nun bloğunun 51 sandalyesine karşılık 57 sandalye kazandı. Arap partileri ise kalan 12 sandalyeyi aldı.

Muhalefet, Netanyahu’nun kampına göre altı sandalyelik bir avantaja sahip olmasına rağmen, dış destek olmadan hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeden dört sandalye eksikti.

4 Eylül tarihli Maariv anketi, Lazar Araştırma Enstitüsü tarafından 600 İsrailli arasında gerçekleştirilmiş olup, hata payı %4,4’tür.

Kanal 13’ün 3 Eylül’de yayınladığı ankete göre, Netanyahu’nun bloğu ve Yahudi muhalefeti 53’er sandalye ile eşit durumda bulunurken, Arap partileri 14 sandalye elde etti.

Bu, yayın kuruluşunun 27 Ağustos’taki anketine kıyasla önemli bir değişiklik anlamına geliyordu; o ankette muhalefet 57, Netanyahu’nun bloğu ise 48 sandalye kazanmıştı. Arap partileri daha önceki ankette 15 sandalye elde etmişti.

3 Eylül’de Channel 13’te yayınlanan anket, Index araştırma merkezi tarafından 940 İsrailli arasında gerçekleştirilmiş olup, belirtilen hata payı %4,3’tür.

KAN’ın 6 Eylül’de yayınladığı ankete göre, Netanyahu’nun bloğu 52 sandalye ile Eisenkot liderliğindeki kampın 51 sandalyesine karşı az farkla önde yer aldı. Arap partileri 13 sandalye alırken, Hendel ve Zelekha arasındaki yeni ittifak dört sandalye kazandı.

Salı günü yayınlanan en yeni Maariv anketine göre, Netanyahu’nun bloğu 47 sandalyeye gerilerken, muhalefet partileri 57 sandalye kazandı. Hendel-Zelekha ittifakı dört sandalye elde etti; bu da yeni partinin bloğa katılması durumunda muhalefetin 61 sandalyeye ulaşabileceği anlamına geliyor. Bu anket, Lazar Araştırma Enstitüsü tarafından 600 İsrailli arasında gerçekleştirilmiş olup, hata payı dört puan olarak belirlenmiştir.

Anketlerin genel sonuçlarına bakıldığında, Netanyahu’ya bağlı partilerin 47-53 sandalye, Yahudi muhalefetin ise 51-57 sandalye alacağı öngörülüyor. Arap partilerinin 12 ila 14 sandalye alacağı tahmin edilirken, bazı anketlerde Hendel-Zelekha ittifakının dört sandalye alacağı öngörülüyor.

Dolayısıyla en önemli nokta, Netanyahu’nun bloğunun 47, 52 veya 53 sandalye alıp almaması değil; her anketin onu 61’in altında göstermesidir.

Daha küçük partiler sonucu nasıl değiştirebilir?

Son anketler arasındaki keskin değişim büyük ölçüde küçük partilerin seçim barajını aşması veya altına düşmesiyle bağlantılıdır.

Ofer Winter’ın Amcha Yisrael partisi, 3 Eylül’de Channel 13 ve 4 Eylül’de Maariv tarafından yayınlanan anketlerde dört sandalye alırken, Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm partisi beş ila altı sandalye arasında bir sonuç elde etti.

Kanal 13’ün 27 Ağustos tarihli anketinde Netanyahu’nun bloğu sadece 48 sandalyeye sahipti. Winter’ın partisi ve Dini Siyonizm’in barajı aşmasının ardından, yayın kuruluşunun 3 Eylül tarihli anketinde Netanyahu’nun kampı 53 sandalyeye yükseldi.

Ancak Maariv’in Salı günü yaptığı son anket, Winter’ın aşırı sağcı Amcha Yisrael partisinin hiçbir sandalye kazanamamasının ardından Netanyahu’nun bloğunun gerilediğini gösterdi. Dini Siyonizm’in beş sandalye kazanması beklenirken, Likud 20, Otzma Yehudit sekiz, dini partiler Birleşik Tora Yahudiliği ve Şas ise yedişer sandalye elde etti.

Bu durum, Netanyahu’nun geleceğinin, küçük sağcı partilerin gerekli barajı geçip geçmemesine bağlı olarak ne kadar hızlı değişebileceğini gösteriyor. Eğer geçemezlerse, önemli sayıda sağcı seçmen temsil edilmeden kalabilir ve bu da koalisyon seçeneklerini önemli ölçüde azaltabilir.

Hendel-Zelekha ittifakı da belirleyici olabilir. Son Maariv anketine göre bu ittifak dört sandalye kazanacak ve eğer Netanyahu karşıtı bloğa katılırsa muhalefete 61 sandalyelik bir çoğunluk sağlayacak. Ancak tarafsız kalırsa, iki taraftan birini tavsiye etmeyi reddederse veya Netanyahu’yu desteklerse, muhalefet yine yetersiz kalabilir.

Partilerin aday listesi kararları bu belirsizliği daha da artırdı.

Winter, Smotrich ile ittifakı reddetti ve bağımsız bir liste sundu; bu durum Dini Siyonizm liderinden eleştirilere yol açtı. Muhalefet cephesinde ise Eisenkot, Yashar’ın, Bennett liderliğindeki ve Yair Lapid’in Yesh Atid partisinden adayları da içeren Birlikte ittifakına katılmak yerine ayrı olarak seçimlere girmesine karar verdi.