BM Güvenlik Konseyi (BMGK), “Afganistan’da durum” başlığı altında toplandı.

BM Genel Sekreteri’nin Siyasi İşlerden Sorumlu Özel Temsilci Yardımcısı ve BM Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA) Sorumlusu Georgette Gagnon, Afganistan’ın mevcut yönetim altında istikrarlı göründüğünü, ülkede bölgesel ve idari kontrolün sağlandığını söyledi.

Gagnon, “Ancak, mevcut ekonomik istikrar çabalarının kırılganlığını ve siyasi etkilerini vurgulayan önemli riskler devam etmektedir. Bunların en önemlisi demografik risklerdir.” dedi.

Ülkeye 2023’ten bu yana yaklaşık 5,9 milyon Afganistanlının geri dönüş yaptığını belirten Gagnon, bunun da nüfusta yüzde 10’dan fazla bir artış anlamına geldiğine dikkati çekti.

Gagnon, “Bu yıl da varlıkları ve geçim kaynakları kısıtlı yaklaşık 2,8 milyon Afgan’ın geri dönmesi bekleniyor. Tam olarak topluluk ve ekonomiye yeniden entegre edilemeyen bu geri dönüşlerle Afganlar daha da yoksullaşıyor.” diye konuştu.

Afganistan’da dünyanın en büyük insani krizlerinden birinin devam ettiğini vurgulayan Gagnon, nüfusun yüzde 45’ine tekabül eden yaklaşık 21,9 milyon insanın 2026 yılında insani yardıma ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

“Afganistan’da yaklaşık 3,7 milyon çocuk akut yetersiz beslenmeyle karşı karşıya”

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (UNOCHA) Operasyonlar ve Savunuculuk Bölümü Direktörü Edem Wosornu ise Afganistan genelinde insani kriz kapsamında açlığın arttığına dikkati çekti.

Wosornu, “Bugün 4,7 milyon insan ciddi gıda güvensizliği riski altında. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50 daha yüksek. Yaklaşık 3,7 milyon çocuk akut yetersiz beslenmeyle karşı karşıya.” dedi.

Afganistan’daki insani krizin durağan olmadığını ve birçok açıdan kötüleştiğini söyleyen Wosornu, bu yıl 17,5 milyon kişiye ulaşmak için 1,71 milyar ABD dolarına ihtiyaç duyulduğunu ancak şimdiye kadar bu fonun sadece yüzde 15’ini alabildiklerini söyledi.

Wosornu, “Bunun sonuçları şimdiden hissediliyor. Geçen yıla kıyasla, insani yardım müdahalesinin kapsamı yüzde 40 azaldı ve üç milyon daha az kişiye yardım edildi.” ifadesini kullandı.

BMGK üyelerine Afganistan’da insani yardım faaliyetlerini ve fonları destekleme çağrısı yapan Wosornu, “Sivillerin ve sivil altyapının korunması ve insani yardım çalışanlarının ihtiyaç sahibi tüm insanlara ulaşabilmesi için etkinizi kullanın.” diye konuştu.

Amerikan temsilcisi, Taliban’a öfke kustu

ABD Büyükelçisi Jeffrey Bartos ise burada yaptığı konuşmada, Taliban’ı kadınlara ve kızlara kötü davranmakla, aynı zamanda masum Amerikalıları gözaltına almakla suçladı. Amerikalı büyükelçi şunları söyledi:

“Doha sürecinde somut ilerleme isteğe bağlı değil, acil bir gerekliliktir. Uluslararası toplum, Taliban masum Amerikalıları gözaltına alırken, Afgan halkının ihtiyaçlarını görmezden gelirken, Afgan kadınlarının temel haklarını inkar ederken ve terörle mücadele taahhütlerini yerine getirmezken, süresiz olarak bir diyalog çerçevesini sürdüremez.

Aynı derecede acil olan bir diğer konu da, nitelikli ve yetkilendirilmiş bir Genel Sekreter Özel Temsilcisinin atanmasıdır. Daimi bir Özel Temsilcinin yokluğu, uluslararası toplumun koordinasyon, savunuculuk ve Taliban’ı hesap verebilir kılma yeteneğini zayıflatmaktadır. Bu boşluğun daha fazla gecikmeden doldurulması gerekmektedir.

Değerli meslektaşlarım, bu Konsey Taliban’dan sorumlu eylemler talep etmeye devam etmelidir. Sözler değil, eylemler uluslararası barış ve güvenlik için temel bir gerekliliktir ve Afganistan halkı bundan daha azını hak etmemektedir.”

ABD ordusu ve NATO birlikleri 2021 yılında Taliban’a bırakarak Afganistan’ı terk etmek zorunda kalmıştı.