Hasina’nın yasaklandığı seçimden, Hasina’nın rakibi zaferle çıktı

Hasina’nın laik partisi Awami Ligi’nin yasaklandığı, Hasina’nın Hindistan’a kaçışının ardından Bangladeş’te yapılan ilk seçimde, milliyetçi-muhafazakar çizgide ve İslamcı gruplarla ittifaka açık olan Tarık Rahman’ın partisi Bangladeş Milliyetçi Partisi ezici bir zafer kazanarak, 300 sandalyenin 209’unu aldı. Cemaat-i İslami’nin lideri Şafikur Rahman, sadece 68 sandalye kazandıklarını belirterek yenilgiyi kabul etti.

Yerel televizyon kanallarının aktardığına üzere, Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) Cuma günü yapılan parlamento seçimlerinde ezici bir zafer kazandı ve Güney Asya ülkesi Bangladeş’te siyasi istikrarı yeniden sağlaması beklenen kritik bir oylamada güçlü bir yetki elde etti.

CNN International’ın haberine göre, Bangladeş’te 2024’te Z kuşağı öncülüğünde gerçekleşen ve uzun süredir başbakanlık yapan Şeyh Hasina’yı deviren ayaklanmadan bu yana yapılan ilk parlamento seçimleri, Perşembe günü yapıldı.

Aylar süren ve Hasina karşıtı ölümcül ayaklanmaların günlük hayatı alt üst etmesinin ve dünyanın en büyük ikinci giyim ihracatçısı olan ülkedeki giyim sektörü de dahil olmak üzere büyük endüstrileri vurmasının ardından, 175 milyon nüfuslu Müslüman çoğunluklu ülkede istikrar için net bir sonucun hayati önem taşıdığı sanılıyor.

Bu aynı zamanda, son dönemde bölge genelinde ortaya çıkan ve 30 yaş altı gençler tarafından yönetilen isyanların ardından yapılan ilk ulusal seçimdi.

Bir başka Z grubu ayaklanması yaşanan Nepal’de de önümüzdeki ay seçim yapılacak.

BNP’nin zaferi

Kamuoyu yoklamaları BNP’ye üstünlük vermişti ve parti tahminleri doğruladı; Jamuna TV’nin gösterdiği üzere, partinin hakim olduğu koalisyon 209 sandalye kazanarak 300 üyeli Jatiya Sangsad’da (Ulus Meclisi) ezici bir üçte iki çoğunluk elde etti.

Gece yapılan oy sayımında çoğunluğu kazanmasının hemen ardından parti, halka teşekkür ve tebriklerini ileterek, ülke ve halkının refahı için Cuma günü özel dualar edilmesi çağrısında bulundu.

Partiden yapılan açıklamada, “Ulusal parlamento seçimlerini büyük bir oy farkıyla kazanmamıza rağmen, BNP tarafından hiçbir kutlama yürüyüşü veya miting düzenlenmeyecektir” denildi ve halkın ülke genelindeki camilerde, tapınaklarda, kiliselerde ve pagodalarda dua etmesi çağrısında bulunuldu.

BNP’nin liderliğini yürüten Tarique Rahman, eski Başbakan Halida Zia ve eski Cumhurbaşkanı Ziaur Rahman’ın 60 yaşındaki oğlu ve başbakanlık yarışının önde gelen adayı.

Kampanya vaatleri arasında yoksul ailelere mali yardım, bir kişinin başbakanlık süresinin 10 yılla sınırlandırılması, yabancı yatırımlar da dahil olmak üzere önlemlerle ekonominin canlandırılması ve yolsuzlukla mücadele politikaları yer alıyordu.

Cemaat-i İslami olumlu muhalefet sözü verdi

BNP’nin ana rakibi olan İslamcı Cemaat-i İslami’nin lideri Şafikur Rahman, partisinin liderliğindeki ittifakın sadece 68 sandalye kazandığını belirterek yenilgiyi kabul etti. Rahman, Cemaat’in sırf muhalefet olsun diye “muhalefet siyaseti” yapmayacağını söyledi. Gazetecilere yaptığı açıklamada, “Pozitif siyaset yapacağız” dedi.

Ezici bir sonuçla sonuçlanmasına rağmen, seçim Bangladeş’te yıllardır yapılan ilk gerçek anlamda rekabetçi seçim olarak görülüyordu. Hasina’nın devrilmesine kadar 15 yıldan fazla bir süre ülkeyi yöneten Avami Ligi partisinin seçime katılması yasaklanmıştı.

Perşembe günü açıklanan verilere göre, katılım oranı 2024’teki son seçimde kaydedilen %42’yi aşacak gibi görünüyordu. Yerel medya, kayıtlı seçmenlerin %60’ından fazlasının oy kullanmış olmasının beklendiğini bildirdi.

Aralarında birçok bağımsız adayın da bulunduğu 2.000’den fazla aday seçim pusulasında yer aldı ve en az 50 parti, ulusal bir rekor olan, koltuklar için yarıştı. Bir seçim bölgesinde bir adayın ölümü nedeniyle oylama ertelendi.

Referandum da yapıldı

Seçimle birlikte, seçim dönemleri için tarafsız bir geçici hükümet kurulması, parlamentonun iki meclisli bir yasama organına dönüştürülmesi, kadın temsilinin artırılması, yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi ve başbakan için iki dönemlik bir sınırlama getirilmesi de dahil olmak üzere bir dizi anayasal reform konusunda referandum yapıldı.

Referandumun sonucu hakkında resmi bir açıklama yapılmadı.

Önde gelen yerel gazete Daily Star, referandumda kullanılan yaklaşık 296.000 oyun %73’ünün ‘Evet’, geri kalanının ise ‘Hayır’ olduğunu bildirdi.

Hasina oylamayı bir komedi olarak nitelendirdi

Hasina, uzun süredir müttefiki olan Hindistan’da kendi isteğiyle sürgünde bulunuyor. Bu durum, Dakka ve Yeni Delhi arasındaki ilişkileri zedeledi ve Çin’in Bangladeş’teki nüfuzunu genişletmesinin önünü açtı.

“Bu seçmensiz, yasadışı ve anayasaya aykırı seçimin iptalini, Awami League’in faaliyetlerine getirilen yasağın kaldırılmasını ve tarafsız bir geçici hükümet altında özgür, adil ve kapsayıcı bir seçim düzenlenerek halkın oy kullanma haklarının iade edilmesini talep ediyoruz” dedi.

Hasina’nın muhalifleri, onun yönetimi altındaki seçimlerin sık sık boykot ve yıldırma olaylarıyla gölgelendiğini söylüyor.

Hasina’dan “oy yok” mesajı

Devrik lider Şeyh Hasina’nın memleketi kabul edilen Gopalganj bölgesinde seçmen katılımının çok düşük olduğu da aktarıldı. Bangladeş’in kurucu lideri ve Hasina’nın babası Şeyh Mujibur Rahman’ın doğum yeri Gopalganj, seçime girmesi yasaklanan Hasina’nın partisi Awami Ligi’nin kalesi olarak kabul ediliyor.

Hasina, açıklamasında, Awami Ligi’nin olmadığı bir seçimin “meşru sayılamayacağını” savunarak, destekçilerini “tekne yoksa oy yok” sloganıyla boykot etmeye çağırdı. Tekne, ülkede Awami Ligi’nin ulusal sembolü kabul ediliyor.

BNP lideri Tarık Rahman ve Cemaat-i İslami Partisi lideri Shafiqur Rahman da Dakka’da oylarını kullandı.

Seçim Komisyonu verilerine göre, ülke genelinde 127 milyondan fazla kayıtlı seçmen bulunuyor. Seçime katılım oranının ise yüzde 55 civarında olması bekleniyor. Seçimlerde en güçlü iki siyasi partinin BNP ile Cemaat-i İslami Partisi olduğu düşünülüyordu.

Seçimlerle birlikte 18 aydır görevde bulunan Muhammed Yunus liderliğindeki geçici hükümet döneminin sona ermesi bekleniyor.