AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Suriye’den geçtikleri Beyrut’ta Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile bir araya geldiler. Avrupa’nın Lübnan’la ilişkilerini güçlendirmek istediklerini belirterek, ne kadar para teklif ettiklerini açıkladılar.

Görüşmelerin başında Cumhurbaşkanı Avn, bu ziyareti Avrupa için önemli olarak değerlendirerek heyeti memnuniyetle karşıladı. Lübnan’daki istikrarsızlığın tüm Avrupa’yı olumsuz etkileyebileceğini ve bunun “kimsenin istemeyeceği bir şey” olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Avn, Avrupa heyetini Cuma günü Beyrut yakınlarındaki Baabda Sarayı’nda ağırladı.

Avn, “Lübnan’ın istikrarı hem Lübnan halkı hem de Avrupalılar için ortak bir çıkardır” diye vurguladı. “İsrail’in güney Lübnan’daki beş sınır noktasını sürekli işgal etmesi, Lübnan güçlerinin konuşlandırılmasını ve devlet otoritesinin yeniden kurulmasını engelliyor” dedi.

Avn, AB üye devletlerine Lübnan ordusu ve güvenlik güçlerine güney Litani Nehri’ne konuşlanmalarını tamamlamalarına yardımcı olacak gerekli askeri teçhizatı sağlamaları çağrısında bulundu. Avrupa Birliği’nin bazı üyelerinin Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücü’ne (UNIFIL) katılımlarını uzatma arzusuna duyduğu takdiri yineledi.

Leyen’in, Avrupa Birliği tarafından yayınlanan konuşması şöyle:

Beyrut’a geri dönmek çok güzel; ilham verici cömertliği ve yaratıcılığıyla tarihi bir şehir. Avrupa ve Lübnan, derin Akdeniz köklerini ve uzun bir değişim, diyalog ve iş birliği geleneğini paylaşıyor. Ortak bir hedefimiz var: halkımızın istikrarı, güvenliği ve refahı. Bugün ortaklığımız güçlü. Ve bunu daha da geliştirmeye hazırız. Eylemlerimiz üç temel alana odaklanıyor.

Öncelikle komşu ülkeler olarak ilişkilerimizden bahsedelim. Mayıs 2024’teki ziyaretimde 1 milyar avroluk bir destek paketi açıklamıştım. Desteğimiz, hayata geçirdiğiniz reformlarda size eşlik etmemizi sağlıyor. Yargı ve ekonomi reformlarında attığınız önemli adımları memnuniyetle karşılıyoruz. Bankacılık sisteminin reformu, ekonomiyi istikrara kavuşturmak ve Lübnan’a daha fazla yatırım çekmek için kesinlikle çok önemli olacaktır. Bu aynı zamanda IMF ile bir anlaşmaya ve Avrupa Birliği’nden daha fazla desteğe de zemin hazırlayabilir.

İkinci olarak, güvenlik ve savunma. Güvenlik ve savunmanın hayati önem taşıdığı konusunda hepimiz hemfikiriz. Bu nedenle Lübnan Silahlı Kuvvetlerine, İç Güvenlik Kuvvetlerine ve Genel Güvenliğe önemli destek sağlıyoruz. Ve iş birliğimizi daha da artırmaya hazırız. 

Lübnan ve İsrail arasındaki ateşkesin tüm taraflarca tam olarak saygı gösterilmesinin hayati önem taşıdığı konusunda da hemfikiriz. Lübnan’ın egemenliği ve toprak bütünlüğü korunmalıdır. Ve Hizbullah’ın tamamen silahsızlandırılması son derece önemlidir. Bu nedenle, dün Litani Nehri’nin güneyindeki silahsızlanma planının ilk aşamasının tamamlandığına dair açıklamanızı ve Lübnan’ın İsrail ile diyalog kurma çabalarını büyük memnuniyetle karşılıyorum.

Üçüncüsü, Suriyelilerin güvenli, gönüllü ve sürdürülebilir dönüşleri için koşullar oluşturmak üzere çalışıyoruz. Bunun için Suriye içindeki istikrar ve ekonomik iyileşme büyük önem taşıyor. Bu, bugün Şam’a yaptığımız ziyaretin özündeki mesajdı. Lübnan, dünyanın en büyük Suriyeli mülteci nüfuslarından birine ev sahipliği yaparak olağanüstü bir dayanışma sergiledi. Ve bize güvenebilirsiniz. Lübnan’daki mültecileri ve ev sahibi toplulukları desteklemeye devam ederken, Suriye’deki Suriyelilerin dönüşlerini ve yeniden entegrasyonlarını da destekliyoruz; bunun için 80 milyon Euro’luk bir program imzaladık.

Lübnan ile birlikte çalışmaya devam etmeyi dört gözle bekliyoruz. Teşekkür ederim.

Costa: Avrupa’ya güvenebilirsiniz

Antonio Costa ise, Avrupa Birliği’nin krizler boyunca Lübnan’ı sürekli olarak desteklediğini, insani yardım, teknik destek sağladığını ve Lübnan’ın uzun vadeli istikrar ve refahını sağlamaya yönelik bir taahhütte bulunduğunu söyledi, “Lübnan’ın istikrarı sadece vatandaşları için değil, tüm bölge için de hayati önem taşıyor” dedi.

Costa, “Bölgesel işbirliği, herkes için barış ve güvenliğin anahtarıdır. Lübnan’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne bağlıyız. Silahlı milislere yer yok. Ülkenin güvenliğini ve istikrarını baltalıyorlar. Devlet silah tekelini kurma çalışmalarında Cumhurbaşkanı Avn’un liderliğini memnuniyetle karşılıyorum. Bu, Lübnan’ın toprakları üzerindeki tam kontrolünü sağlamaya yönelik kritik bir adımdır. Bu bağlamda, Lübnan ordusunun Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının ilk aşamasını tamamladığı duyurusunu memnuniyetle karşılıyorum.” dedi.

Costa, bu haftaki Ateşkes İzleme Mekanizması toplantısına hem Lübnan’dan hem de İsrail işgalinden sivil temsilcilerin katılımını memnuniyetle karşıladı ve bunun önemli bir adım olduğunu belirtti. “Bölgede kalıcı istikrar yalnızca askeri yollarla sağlanamaz. AB, hızla değişen bu ortamda yol alırken Lübnan’ı desteklemeye hazırdır. Lübnan, AB’ye güvenebilir. Coğrafi, tarihi ve kültürel yakınlığımız, halklarımız arasında güçlü bir bağ oluşturuyor ve ortaklığımıza yön veriyor.” diye ekledi.

Suriye temasları

Von der Leyen, Şam’da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile görüşmesi sonrası, X hesabından mesajında, “On yıllarca süren korku ve sessizliğin ardından Suriyeliler umut ve yenilenmeye doğru uzun bir yolculuğa başladı. Avrupa, Suriye’nin toparlanması ve yeniden inşası için elinden geleni yapacak.” ifadelerini kullandı.

Costa da “Uzun yıllar süren savaş ve acıdan sonra, (Beşşar) Esed rejiminin düşüşü nihayet Suriye halkına bir umut ışığı oldu. AB’nin Suriye’ye olan sürekli desteğini göstermek için bugün buradayız. Önümüzde hala uzun bir yol var ama siz ilk adımları çoktan attınız.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu temas, Aralık 2024’te Esed rejiminin devrilmesinin ardından AB’den Suriye’ye yapılan en üst düzeyli ziyaret oldu. AB, 20 Mayıs 2025’te Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırmıştı. AB Komisyonunun Akdeniz’den sorumlu üyesi Dubravka Suica, Haziran 2025’te Suriye’yi ziyaret ederek, ülkenin yeni yönetimiyle istikrarlı ve müreffeh bir devlete dönüşmesine yönelik AB’nin desteğini iletmişti.

Avn’ın Kıbrıs Rum kesimine ziyareti

7 Ocak’ta Güney Kıbrıs’a giden Cumhurbaşkanı Avn, Kıbrıs’ın AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nın resmi açılış törenine katıldı.

Lübnan Cumhurbaşkanı’nı karşılayan Cumhurbaşkanı Christodoulides, “Seçiminizden bu yana beşinci görüşmemiz bu; bu, sadece kişisel dostluğumuzun değil, ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin düzeyinin de açık bir göstergesidir” dedi. Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı’nın önceliklerinden birinin de AB’nin Lübnan ile ilişkilerini güçlendirmek olduğunu belirtti.

Ortaklık Konseyi’nin AB ile Lübnan arasında görüşmelerin başlamasına da değinen bildirisinden memnuniyet duyduğunu belirten yetkili, Kıbrıs’ın bu yönde öncülük edeceğini ve kapsamlı ve stratejik bir anlaşma konusunda görüşmelerin başlatılması için gerekli her şeyi yapacağını söyledi.

“Ayrıca, Avrupa Komisyonu Başkanı’nın önümüzdeki Cuma günü Lübnan’ı ikinci kez ziyaret edecek olmasından, ilk ziyaretin ise birlikte yaptığımız ziyaret olmasından ve Avrupa Konseyi Başkanı’nın da ilk kez Lübnan’ı ziyaret edecek olmasından memnuniyet duyuyorum. Bu ziyaretlerin, AB Konseyi Başkanlığımız döneminde Lübnan’da gerçekleşmesinden memnuniyet duyuyoruz.” diyerek sözlerini tamamladı.