ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da kapsamlı bir tören düzenlediği Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ı kapıda karşılarken Selman’ı Oval Ofis’e geçirmeden önce Beyaz Saray’ın bahçesinde kısa süre sohbet etti.

Yaklaşık 7 yıllık bir aranın ardından Muhammed bin Selman’ı ilk kez Beyaz Saray’da ağırlayan Trump, Suudi Arabistan ile harika ilişkilere sahip olduklarını ve Muhammed bin Selman’ın “çok yakın dostu” olduğunu öne sürdü. Trump, “Bugün Oval Ofis’te son derece saygın bir adam var, uzun zamandır arkadaşım, çok iyi bir dostum. Yaptığı işlerden dolayı çok gurur duyuyorum. İnsan hakları ve diğer her konuda yaptığı şeyler inanılmaz.” şeklinde konuştu.

“İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırarak” iyi bir iş çıkardıklarını savunan Trump, bu durumdan Riyad’ın memnun olduğunu sözlerine ekledi. Trump ayrıca, İran’ın da ABD ile aslında anlaşmak istediğini savundu.

Suudilerin 1 trilyon dolar yatırım vaadi

Trump, Suudi Arabistan’ın ABD’ye 600 milyar dolar yatırım yapma sözünü hatırlatarak Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın bu rakamı 1 trilyon dolara çıkarma vaadinin ardından, “Çok memnuniyet duyduk. Bu, harika bir şey.” değerlendirmesini yaptı.

Suudilere F-35 satılması

Trump, Suudi Arabistan’a F-35 savaş uçakları satmaya hazır olduklarını ve bu uçakların, İsrail’in sahip olduğu F-35’lerle aynı seviyede olması gerektiğini söyledi. Hem İsrail’in hem de Suudi Arabistan’ın “ABD’nin büyük müttefikleri” olduğunu ileri süren Trump, Suudi Prense dönerek, “Onların (İsrail’in), sizin daha düşük kalibreli uçaklar almanızı istediğini biliyorum. Ancak bunun sizi çok mutlu edeceğini sanmıyorum. Bana kalırsa, ikisi de en üst düzeyde donanıma sahip (F-35 uçakları) olmaları gereken bir seviyedeler.” diye konuştu. “İsrail, Suudi Arabistan’a F-35 satılmasını ‘normalleşme’ sürecine bağlamak istiyor, bu konuda ne düşünüyorsunuz?” sorusuna Trump “İsrail, bu durumun farkında. İsrail bundan dolayı çok mutlu olacak.” şeklinde karşılık verdi.

Suudilerin İsrail anlaşmalarına katılması

Trump, Veliaht Prens ile yaptıkları görüşmede, İbraham Anlaşmaları ile ilgili süreci de ele aldıklarını vurguladı ancak Riyad’ın anlaşmaya katılımına ilişkin net ifadeler kullanmaktan kaçındı. Trump, “Taahhüt’ kelimesini kullanmak istemiyorum ancak Abraham Anlaşmaları hakkında çok iyi bir görüşme yaptık. (Filistin konusunda) İki devletli çözüm gibi birçok konuyu konuştuk. Kısa bir süre içinde bu konuyu daha ayrıntılı olarak tartışacağız. Ancak Abraham Anlaşmaları’na karşı çok olumlu bir tavrınız olduğunu düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Suriye konusunda Selman ve Erdoğan’a övgü

Trump, Suriye’ye uygulanan yaptırımların kaldırılmasında Türkiye ile Suudi Arabistan’ın çok önemli rol oynadıklarına işaret ederek, iki ülkenin idarecilerine vurgu yaptı. Suriye konusunda büyük ilerleme kaydettiklerini anlatan Trump, şu ifadeleri kullandı:

“Bu konuda Veliaht Prens beni aradı ve ‘Suriye’ye uygulanan yaptırımları kaldıracak mıyım?’ diye özellikle sordu çünkü Suriye’nin başarılı olmasını istiyor. Bildiğiniz gibi, Suriye lideri de kısa süre önce buradaydı. Harika bir toplantı yaptık, o güçlü bir adam ve bu süreci yürütmek için güçlü birine ihtiyaç var. Bence Suriye muazzam bir ilerleme kaydetti. Ayrıca Türkiye Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan da beni özellikle aradı. Dedi ki, ‘Biliyorsunuz, yaptırımları kaldırmazsanız Suriye’nin şansı olmaz. Kaldırırsanız çok iyi bir şansı olur.’ Ben de yaptırımları kaldırdım ve şu ana kadar sonuçlar oldukça iyi.”

Gazze’nin yeniden inşasına Suudilerden katkı

Bir soru üzerine Trump, Gazze’nin yeniden inşasına Suudilerin epey katkı yapacağına inandığını vurgulayarak, “Bu konuyu konuşuyoruz. Bu, onun (Muhammed bin Selman) için çok önemli bir konu.” yorumunu yaptı.

Gazze Uluslararası İstikrar Gücü

Gazze’de Uluslararası İstikrar Gücü’nün ne şekilde ve ne zaman görev yapmaya başlayacağı ve bunun Filistinlilerin egemenliğini ihlal edip etmeyeceği yönündeki soruya ise Trump “Filistinlilerle iyi anlaşıyoruz ve Filistin yönetimini tanıyoruz.” şeklinde kısa bir cevap verdi.

Cemal Kaşıkçı cinayetini kapatalım

ABD istihbaratının Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesinden Muhammed bin Selman’ın sorumlu olduğu sonucuna vardığına ilişkin soruya Trump “Olaylar olur, ancak kendisi bunun hakkında hiçbir şey bilmiyordu. Bu konuyu artık burada bırakabiliriz.” yanıtını verdi.

Suudilerle nükleer anlaşma

Trump, ABD ile Suudi Arabistan arasında sivil nükleer anlaşmaya kapı aralayarak, bu konudaki görüşmelerin sürdüğünü ifade etti. Trump, bu anlaşmanın ne zaman yapılacağına ilişkin soru üzerine “Bunun gerçekleşeceğini düşünüyorum. Ancak şu an acil değil.” dedi.

Selman da konuştu

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Trump’la yaptığı görüşmenin ardından, Trump ile Oval Ofis’te açıklamalarda bulundu. İngilizce konuşan Selman, imzaladıkları anlaşmayla, teknoloji, yapay zeka, malzeme, mıknatıslar ve benzeri birçok alanda birçok yatırım fırsatı oluşacağına dikkati çekti, “(Suudi Arabistan’ın ABD’ye yapacağı yatırım) Bu rakamı 600 milyar dolardan neredeyse 1 trilyon dolara çıkaracağımızı duyuracağımızı düşünüyorum.” dedi.

Selman, ABD ile iki ülkenin ekonomisine katkı sağlayacak birçok alanda birçok anlaşma imzaladıklarını ifade ederek, Suudi Arabistan’da iş gücü açısından bu anlaşmaların önemli olduğunu ve ABD ile ilişkilerinin gelecekteki birkaç on yıl içinde daha da derinleşeceğini düşündüğünü ifade etti.

ABD ile imzalanan anlaşmayla Suudi Arabistan için de birçok fırsatın doğacağını söyleyen Selman, yarı iletkenler alanında yaklaşık 50 milyar dolarlık harcama yapacaklarını, uzun vadede bu miktarın yüz milyarlarca dolara çıkabileceğine işaret etti.

“Abraham Anlaşması’nın bir parçası olmak istiyoruz”

Veliaht Prens bin Selman, İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşmeyi hedefleyen “İbraham Anlaşması”na ilişkin “Anlaşmanın bir parçası olmak istiyoruz, ancak iki devletli çözümün net bir yolunu güvence altına aldığımızdan da emin olmak istiyoruz.” diye konuştu.

Gazze konusunda Veliaht Prens bin Selman, “(İsraillilerin ve Filistinlilerin) Bölgede barış içinde bir arada yaşamalarını istiyoruz. Bu hedefe ulaşmak için elimizden geleni yapacağız.” ifadesini kullandı.

İran konusu

Veliaht Prens, ABD ve İran arasındaki görüşmeler konusunda bir anlaşmaya varılması için yakından çalışma yürüttüklerini ve bu konuda ne olacağını bekleyip göreceklerini belirtti.

11 Eylül saldırıları

11 Eylül saldırılarına ilişkin ise Veliaht Prens bin Selman, “ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) belgeleri ve diğer belgelere göre Usame bin Ladin, Suudi Arabistanlıları ve o olayı, ABD-Suudi Arabistan ilişkilerini yok etmek için kullandı. Buna inanan herkes Usame bin Ladin’e yardım ediyor demektir.” değerlendirmesinde bulundu.

Cemal Kaşıkçı cinayeti

Veliaht Prens bin Selman, bir basın mensubunun sorusu üzerine, ABD’li gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın Ekim 2018’de öldürülmesine ilişkin bu durumun “acı verici olduğunu” iddia ederek, “Suudi Arabistan’da gerekli tüm soruşturma adımlarını attık, böyle bir şeyin bir daha yaşanmaması için sistemimizi iyileştirdik. Bu acı verici ve büyük bir hata, bir daha yaşanmaması için elimizden geleni yapıyoruz.” ifadesini kullandı.

Akşam yemeğine Ronaldo da katıldı

Trump, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman onuruna Beyaz Saray’da verdiği akşam yemeğinde iki ülke arasındaki ilişkilerin bu ziyaretle güçlendiğine dikkati çekti. Trump, burada yaptığı konuşmada, yemeğe katılan bazı önemli isimleri zikrederken halen Suudi Arabistan’da oynayan ünlü futbolcu Cristiano Ronaldo’ya katılımı için ayrıca teşekkür etti.

1 trilyon dolar üzerine NATO Üyesi Olmayan Önemli Müttefikliğe terfi

Trump, Suudi Arabistan’ın ABD’ye yapacaklarını açıkladığı 1 trilyon dolarlık yatırım sözü için Muhammed bin Selman’a teşekkür etti. ABD Başkanı, iki ülke arasındaki savunma ve askeri alanda imzalanan işbirliği anlaşmalarına vurgu yaparak, “Bunu burada ilk kez açıklıyorum. Suudi Arabistan’ı resmi olarak NATO Üyesi Olmayan Önemli Müttefik olarak tanımlıyoruz. Bu onlar için çok önemli bir şey.” ifadesini kullandı.

Suudi Arabistan’ın ABD’den yaklaşık 140 milyar dolarlık silah, mühimmat ve savunma alanında hizmet satın alacağını ve bunun binlerce Amerikalı için yeni istihdam anlamına geldiğini aktaran Trump, bu yatırım vaadinden dolayı çok mutlu olduğunu kaydetti. Trump, milyarlarca dolarlık yeni silah alımları için, “Bu, her iki ülkeyi de daha güvenli hale getirecek ve Suudi krallığının Orta Doğu’da istikrar ve güvenliğin temel gücü olarak rolünü pekiştirecektir.” değerlendirmesini yaptı.

Suudi Arabistan ile bugün “stratejik savunma anlaşması” imzaladıklarını belirten Trump, bunun hem Washington hem de Riyad için önemli bir kazanım olduğuna işaret etti.

ABD’nin Gazze planı

Konuşmasında Gazze’de sağlanan ateşkese de dikkati çeken Trump, Suudi Arabistan’ın da dahil olduğu bölgeden birçok ülkenin katkılarıyla “savaşın” sona erdiğini ve şimdi artık Gazze’yi bu ülkelerin de katkılarıyla yeniden kalkındıracaklarını iddia etti.

Trump, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde kabul edilen ve Gazze’de “Barış Kurulu”nun kurulmasına imkan veren karara atıf yaparak, “Bu noktaya ulaşmak onlarca yıl sürdü ama artık mükemmel bir noktaya çok yaklaştık. Hemen herkes Orta Doğu’da yaşananların bir mucize olduğunu söylüyor.” yorumunu yaptı. Trump, Suudi Arabistan’ın da bu kurulda olmasını istediğini belirtti.

Gazze’de yaşayan Filistinlilerin artık daha güvende olduğunu savunan Trump, “Gazze’de yaşayan tüm insanlara, Gazze sakinlerine de teşekkür etmek istiyoruz. Bildiğiniz gibi onlar evlerine geri dönmeye başladılar ve bugün daha önce hiç olmadığı kadar güvende olduklarını söylediler.” diye konuştu.

Selman’dan Trump’a teşekkür

Daha sonra kürsüye gelen ve İngilizce konuşan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, ev sahipliği için Trump’a teşekkür ederken, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlenmesinden memnuniyet duyduğunu söyledi. “Kendimizi burada evimizde gibi hissediyoruz.” diyen Bin Selman, “Suudi Arabistan ile ABD arasındaki ekonomik işbirliğinin ufku daha geniş ve daha büyüktür. Bugün birçok alanda ilişkileri daha da derinleştirecek önemli anlaşmalar imzaladık.” ifadelerini kullandı.