“The Guardian’ın Gazze’nin geleceğine ilişkin görüşü: Ateşkes rahatlama getirdi, ancak dünya şimdi gözlerini kaçırmamalı” başlığı altında yayınlanan değerlendirme şöyle:

***

Gazze’deki Filistinliler için nasıl bir gelecek var? Ateşkesin ilanı, aynı derecede derin bir endişe duygusuyla gölgelenen derin bir rahatlama getirdi. Yaklaşık bir ay sonra, tablo daha da kasvetli görünüyor. İsrail saldırısı azaldı, Hamas hayatta kalan rehineleri ve ölenlerin bazılarının kalıntılarını iade etti ve İsrail bazı Filistinli tutukluları ve diğerlerinin kalıntılarını serbest bıraktı.

Ancak İsrail’in Hamas saldırılarına yanıt olarak düzenlediğini söylediği saldırılarda, çocuklar da dahil olmak üzere 200’den fazla Filistinlinin öldüğü bildirildi. Binlerce cesedin hala enkaz altında kaldığına inanılıyor; enkazın, tahminen yüzü aşkın kamyondan oluşan bir filonun yedi yıl içinde taşınması gerekecek. Yardım tekrar akıyor ancak tamamen yetersiz kalıyor ve STK’lar İsrail’in yeni kayıt sisteminin teslimatı engellediği konusunda uyarıyor. İsrail, güçlerinin hala elinde tuttuğu Gazze’nin yarısında yıkımlara devam ediyor. UNICEF bu hafta, -iki yıllık savaşın ve okul ve üniversite binalarının %90’ından fazlasının yıkılmasının ardından ayakta kalabildiği kadarıyla- eğitim sisteminin çöküşün eşiğinde olduğu konusunda uyardı. Ne bir evi ne de bir hastanesi olan annelerin çocukları kelimenin tam anlamıyla enkazın altında doğuyor.

Ateşkesin sürdürülmesine dair endişeler ortadan kalkmadı. Arabulucular, olası bir gerginliği çözme umuduyla, silahlarını teslim etmeleri halinde Hamas savaşçılarına İsrail kontrolündeki Refah’tan güvenli çıkış sağlayacak olası bir anlaşmayı görüşüyorlar. Ancak kıdemli bir Katarlı diplomat olan Mecid el-Ensari, geçen hafta Guardian’a verdiği demeçte daha derin bir riske işaret etti:

Gazze, ölümlerin devam ettiği ve yeniden yapılanmanın gerçekleşemediği “ne savaş ne barış” belirsizliğine doğru sürükleniyor.

Ateşkes anlaşması, tüm zorlu sorular ertelenerek sağlandı. Ancak ABD, uluslararası bir istikrar gücü kurulmasını zorunlu kılan bir BM Güvenlik Konseyi kararını yürürlüğe koymakta ısrarcı. Bu, birçok zorlu konuda anlaşmayı gerektirecek: gücün yetki alanı ve yapısı (İsrail, Türk askerlerine bir rol verilmesini reddetti) ve Filistin sivil polis gücüyle ilişkisi; ABD askeri liderliği; İsrail askeri geri çekilmesinin ayrıntıları ve Hamas’ın silahlarına ve savaşçılarına ne olacağı.

Donald Trump, “kendi” ateşkesinin bozulmasını istemiyor ve uzun zamandır ilk dönemindeki İbrahim anlaşmalarını genişleterek İsrail ile daha fazla Arap devleti arasındaki ilişkileri normalleştirmeyi umuyor. Filistinliler için daha iyi bir anlaşmaya doğru adımlar atılmadan bu pek olası görünmüyor. Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın bu ayın sonlarında ABD’ye nadir bir ziyaret gerçekleştirmesi dikkat çekici.

Ancak dünyada olup bitenlerin çoğu artık ABD başkanının kaprislerine bağlı olsa da, ateşkesi Bay Trump’ın rastgele bir hediyesi olarak görmek yanlış olur. Bu, halk tarafından yönetilen ve hükümetlerin peşinden sürüklendiği soykırımcı bir savaşa karşı artan uluslararası öfkeyi yansıtıyordu. Gazze artık gündemde gerilerde kaldı. Almanya, İsrail’e silah ihracatına yönelik kısıtlamaları ancak Ağustos ayında uygulamaya koyduğunu hemen ima etti.

İsrail, uluslararası gazetecilerin Gazze’ye girmesine hâlâ izin vermiyor. Trump’ın ilgisini canlı tutmak, İsrail’i mevcut anlaşmaya uymaya zorlaması için ikna etmek ve sonraki adımların Filistinlilere tamamen ihanet etmemesini sağlamak için kamuoyunun dikkatinin canlı tutulması gerekiyor. Bölgeye adalet ve kalıcı barışa yakın bir şey getirmeyi ancak sürekli baskı sağlayabilir. Filistinlilerin sadece yiyeceğe değil, aynı zamanda bir geleceğe de ihtiyacı var.