Aziz İhsan Aktaş’ın suça yönelmeye yönelik sunduğu 578 sayfalık iddianame, İstanbul 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi’nce kabul edildi. Mahkeme heyetinin önümüzdeki günlerde tensip zaptı düzenleyerek duruşma tarihi vermesi bekleniyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 10 ay süren bir soruşturmanın ardından yedi CHP’li belediye başkanının da yer aldığı 200 kişi hakkında kamu davası açmıştı.

Dosyada Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara, Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin, Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere’nin isimleri yer alıyor.

Soruşturmanın merkezi ise etkin pişmanlıktan yararlanan iş insanı Aziz İhsan Aktaş bulunuyor.

Etkin pişmanlıktan gelen ifadeler

Aziz İhsan Aktaş’ın verdiği ifade, iddianamenin omurgasını oluşturuyor. Aktaş, çeşitli belediyelerde yapılan ihalelerde “yaklaşık maliyetlerin örgüt tarafından belirlendiğini”, “bazı belediye başkanlarına seçim desteği ve para aktarıldığını” ileri sürdü.

Savcılığa göre Aktaş’ın beyanları, para transferleri, HTS kayıtları ve tapu hareketleriyle desteklenmeye çalışıldı.

Aktaş’ın ofisinde yapılan aramada farklı belediyelere ait ihale dosyaları, kaşeler ve belge örnekleri yer aldı.

İddianamede, bu beyanların bir kısmı tanık ifadeleriyle, diğer kısmı ise dijital kayıtlarla dinlenmeye çalışılıyor. Bu nedenle dosya, büyük ölçüde etkin tazminattan yararlanan bir sanığın anlatımına dayanan ilk ayrıntılı belediye soruşturması olarak öne çıkıyor.

Belediyelere göre başlıklar

İddianamede Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat için “suç doldurmae üyelik”, “26 ihaleye fesat karıştırma”, “belge sahteciliği”, “dolandırıcılık”, “rüşvet alma” ve “malvarlığı aklama”; Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara için “ihaleye fesat karıştırma” ve “rüşvet alma”; Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer için “ihaleye fesat karıştırma” ve “özel belgede sahtecilik”; Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin, Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere içinse “rüşvet alma” suçlamaları yer alıyor.

Rıza Akpolat, iddianamede en geniş yer verilen isim. Savcılık, Akpolat’ın belediyesindeki bazı ihalelerde organize edilmiş şirketlere uyumluluk, ayrıca BELTAŞ AŞ üzerinden yapılan bir taşınmaz satışında kamu zararına yol açıldığı iddiasına yer verdi. Akpolat hakkında “suçtan kaynaklanan malvarlıkları aklama” başlığı altında da bir dosya bulunuyor.

Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara için, etkinlik üzüntüsünde geçen “seçim döneminde 5,5 milyon TL para ve araç desteği sağlandığı” beyanı dayanak olarak gösterildi.

Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin’in eşi Celal Tekin üzerinden bir milyon dolar ödeme yapılarak sürülüyor. Bu paranın bir kısmı CHP Milletvekili Burhanettin Bulut’a yönlendirildiği iddiası üzerine Bulut’un milletvekili olması hakkında fezleke düzenlenerek Ankara’ya gönderildi.

Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar hakkında, aileye ait taşınmazların örgütlü, yakın firmalarca satın alındığı ve yaklaşık 20 milyon TL’lik menfaat sağlandığı belirtiliyor.

Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar için, Seyhan Belediye Başkanlığı’na ait bazı ihalelerde çıkar sağlandığı ve belediyenin bölünmesi üzerinden para aktarımı yapılan iddiaları sıralandı.

Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere suçlamaları, başkan yardımcısının örgüt liderinden paranın içerdiği yönlere dayandırıldı.

Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer, iddianamede, belediyede yürütülen özellikle araç kiralama ve temizlik hizmetleri alımlarında ihalelerin yönlendirildiği iddiası yer alıyor. Savcılık, ihale dosyalarında yer alan bazı evrak ve beyanlarda tutarsızlıklar bulunduğunu belirterek Özer’e özel belgede sahtecilik suçlamasını yöneltiyor.

Örgüt yapısı ve para aktarımı

İddianameye göre örgüt, Aziz İhsan Aktaş’ın kökeninde ve Baki Nugay’ın koordinesinde faaliyet gösterdi. Yapının, farklı şehirlerdeki belediyelerle sağlanan ihalelerde teklifleri yönlendiriliyor ve aynı örneklerde birden fazla belediyede “danışıklı rekabet” oluşturuluyor.

Savcılık, belediyelerdeki teknik personelin, danışman ve taşıyıcı şirketlerin arasında gizli bir iş bölümünün bulunduğunu belirtiyor.
Çeşitli belediyelere nakit para, taşınmaz ve araç devri yapılan iddia edilen iddianamede, bu ödemelerin, “maliyet maliyet tekliflerinin hazırlanması ve ihale sonuçlarının belirtilmesi” karşılığında para karşılığında ifade ediliyor.

Beşiktaş, Avcılar, Seyhan, Ceyhan ve Adana Büyükşehir belediyelerindeki ihalelerin, benzer şekilde yürütüldüğü iddia ediliyor. Savcılık, “teklif kartların aynı merkezden hazırlanması, imza ve kaşe benzerlikleri” gibi unsurların birleşim biriminin göstergesi olarak nitelendiriyor.

Mali aklama zinciri

İddianamenin “Eylem 46” başlığı, dosyanın en dikkat edilmesi gereken sürelerden biri. Burada Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat’ın adına kayıtlı bir şirket üzerinden yapılan para transferleri ve gayrimenkul alımı-satımı inceleniyor.

Savcılık, Akpolat’a ait Emza Akaryakıt Yapı İnşaat Ltd Şti. Bu paraların kısa bir süre içinde başka şirketlere aktarıldığını, ardından aynı kişilerin gayrimenkul devrini artırdığını belirtiyor.

Bu işlemler, “rüşvet gelirlerinin yasal görünüm kazandırılarak sisteme sokulduğu” iddiasıyla ilişkilidir. Aynı bölümde CHP İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak’ın kardeşi Hasan Toprak’ın da adı geçiyor.

Akpolat ifadesinde, söz konusu paraların seçim kampanyası kapsamında yapılan ödemeler olduğunu söyledi. Savcılık ise para performansıyla anlatımının uyumlu olmadığını savundu.

MASAK ve vergi denetimi: “Örgütlü mali yapı” iddiası

İddianamede verilen Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve Vergi Denetim Kurulu raporlarına göre örgütlerle ilişkilien 16 şirket arasında yüksek performans ancak fiilen gerçekleşmemiş mal ve hizmet faturaları bulundu.

Denetimlerde aynı kişilere ait farklı firmalar arasında karşılıklı fatura kesilerek “gelir aşındırma” yapılıyordu; Bu işlemlerle hem vergi kaybının oluştuğu hem de nakit kaynaklarının yasal olarak gösterilmeye çalışıldığı belirtildi.

MASAK, bu işlemleri “öncül suçların ekonomik sistemleri” olarak tanımladı. Raporda kara para aklamanın yalnızca ayrı bir suç değil, aynı zamanda rüşvet ve ihaleye fesat eylemlerinin delil olarak da değerlendirilebileceği ifade edildi.

Savcılık, bu raporlarla ilgili organizasyona ait 16 şirket hakkında vergi kaçakçılığı incelemesi yaptı ve taşınmazların kamuya açık bilgilerini talep etti.

İSFALT ihaleleri ve gizlilik tartışması

İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki İSFALT’la ilgili olarak, “yaklaşık maliyet ve veri bilgilerinin dışarı sızdırıldığı” iddiası yer aldı. Savcılık, bu bilgilerin belediyede görevli bir danışman tarafından grup lideri Aktaş’a iletildiğini öne sürdü.

İSFALT Genel Müdürü Burak Korzay’ın beyanı ve dijital mesajlar gönderildi, bu iddiaların temel dayanakları arasında gösterildi. Savcılık, bu mülkiyet da “örgütlü faaliyet zinciri”nin parçası olarak değerlendirdi.

Yüzlerce yıl hapis talebi nereden geliyor?

578 sayfalık iddianame, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. İddianamede, grubun lideri olarak mevcut olan Aziz İhsan Aktaş için 704 yıl, Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat için 415 yıl, diğer belediye başkanları içinse 224 ila 374 yıl hapis cezası istendi.

Savunucuların sanıklar için sınıflandırılmış olan hapis patlamaları, tek bir suçtan değil, aynı nitelikte çok sayıda eylemin ayrı ayrı değerlendirilmesinden kaynaklanıyor. İddianamede yaptığı ihale, para karşılığında ya da menfaat sağlama iddiası bağımsız bir suç olarak seçildi. Ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 43’üncü maddesindeki “zincirleme suçu” hükmü uygulanarak, aynı suç işleme kararının sürdürülmesi halinde cezaların saklanması istendi.

St. Suçunun kendi üst sınırından hesaplanan cezalar ve zincirleme hükümlerle birlikte toplam 704 yıla ulaşan hapis cezası talep edildi.

Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat’ın ayrı suç isnadına ilişkin yaklaşık 26 ihaleye ilişkin talep edilen 415 yıl ceza aldığı belirlendi. Diğer belediye başkanları için cezalar, haklardaki eylem kesintileri ve suç tipine göre 224 ile 374 yıl arasında değişiyor. Savcılığın bağımsız suç kabul etmesi ve zincirleme hükümlerle artırıma gitmesi, dosyadaki yüksek hapis cezasının temel gerekçesini oluşturmaktadır.

Son mahkeme kararı verecek. Yargılama sürecindeki iddiaların varlığı, delillerin varlığı ve beyanların güvenilirliği değerlendirilecek.

(DW Türkçe)