Trump Çin’le “fantastik bir ilişki” kuracak

Trump Çin’le “fantastik bir ilişki” kuracak

Çin lideri ile halihazırda pek çok konuda uzlaştıklarını ve daha fazla konuda uzlaşmayı umduklarını belirten Trump, “Devlet Başkanı Şi, büyük bir ülkenin büyük lideri, uzun vadede fantastik bir ilişki kuracağımıza inanıyorum.” diye konuştu.

Trump, Güney Kore’den Washington’a dönüş yolunda ayrıldıktan kısa bir süre sonra, Air Force One’da gazetecilere verdiği demeçte, “Sıfırdan 10’a, en iyisi 10 olmak üzere, toplantının 12 olduğunu söyleyebilirim,” dedi. “Birçok karar alındı… ve birçok önemli noktada bir sonuca vardık.”

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ikili görüşme için Güney Kore’nin Busan şehrinde bir araya geldi. Görüşmede Çin heyetinde, Devlet Başkanı Şi’nin yanı sıra Dışişleri Bakanı Vang Yi, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, Ulusal Reform ve Kalkınma Komisyonu Başkanı Cıng Şancie, Ticaret Bakanı Vang Vıntao yer alırken ABD heyetinde Başkan Trump’ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick yer aldı.

Xinhua’nın haberi

Çinli Xinhua’nın haberine göre Çin Devlet Başkanı Şi, bu sabah hareket ettiği Güney Kore’de ABD’li mevkidaşı Trump ile buluştu. Bu, ABD Başkanı Trump’ın bu yılın başında yeniden iktidara gelmesinin ardından iki liderin ilk yüz yüze buluşması oldu.

Şi, görüşmenin başlangıcında yaptığı açıklamada, Çin ve ABD’nin dost ve ortak olması gerektiğini, bunun tarihin öğrettiği bir ders ve gerçekliğin bir gereği olduğunu belirterek, “Çin’in kalkınması, ABD’nin ‘Amerika’yı yeniden büyük yapma’ vizyonuyla çelişmiyor.” dedi. Dünyanın en büyük ekonomileri arasında zaman zaman sürtüşmelerin olmasının normal olduğunu ifade eden Şi, iki ülke liderinin ilişkileri doğru rotada ilerlemesine rehberlik etmesi gerektiğini vurguladı.

Çin-ABD ilişkilerinin sağlam bir temelde yürütmek ve her iki ülkenin kalkınmasına uygun bir atmosfer yaratmak için Trump ile birlikte çalışmaya hazır olduğunu dile getiren Şi, “Çin ve ABD, iki ülkenin ve dünyanın yararına somut ve güzel işler yapmak için birlikte çalışabilir.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump da Çin lideri ile halihazırda pek çok konuda uzlaştıklarını, bu görüşmede de daha fazla konuda uzlaşmayı umduklarını belirterek, “Devlet Başkanı Şi, büyük bir ülkenin büyük lideri, uzun vadede fantastik bir ilişki kuracağımıza inanıyorum.” diye konuştu.

ABD’nin haberi

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi ile Güney Kore’de yaptıkları görüşmenin ardından uçakta basın mensuplarına açıklamada bulundu. “Bence harika bir toplantıydı.” diyen Trump, şöyle konuştu:

“Birçok konuda hemfikiriz ve birçok önemli noktada sonuca vardık, bunu birazdan size sunacağız. Büyük miktarlarda soya fasulyesi ve diğer tarım ürünleri hemen, hemen satın alınacak. Dikkat ettiyseniz Başkan Şi, dün Çin’in buna başlamasına izin verdi. Çin’in çok büyük miktarlarda soya fasulyesi ve diğer ürünler satın almaya başlamasını takdir ettim. Bu, çok hoş bir jestti ve bunun gibi birçok şey.”

Trump Çin’e uyguladığı gümrük vergilerini artırırken (bir ara yüzde 145’e kadar çıkmıştı) ve yüksek teknolojili mallara yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırırken, Pekin kendi yıkıcı baskı kampanyasıyla karşılık vermişti. Buna, 2025’in ilk yedi ayında yüzde 50’den fazla düşüren Çin’in Amerikan tarım ürünleri alımlarının azaltılması da dahil. 2022’de rekor seviyede 18 milyar dolar değerinde ürünlerini Çin’e ihraç eden ABD’li soya fasulyesi çiftçileri, Ocak-Temmuz ayları arasında Çin’e sadece 2,4 milyar dolarlık sevkiyat yaparak özellikle etkilendi.

Trump, görüşmede fentanil ve öncül maddelerinin kontrolü konusunda Çin tarafının sıkı çalışmayı taahhüt ettiğine dikkati çekerek, “Fentanil girişinden dolayı Çin’e yüzde 20 gümrük vergisi uygulamıştım. Bugünkü açıklamalarına dayanarak bunu yüzde 10 düşürdüm.” açıklamasında bulundu. Fentanil’e yönelik tarifedeki yüzde 10’luk düşüşün ardından ABD’nin Çin’e yönelik ortalama tarife oranının yüzde 57’den 47’ye indiğini belirten Trump, “Çünkü onların (Çin) gerçekten güçlü önlemler aldıklarına inanıyorum. Fentanil konusunda aldıkları önlemleri gördük ve çok güçlü önlemler alıyorlar. Bu yüzden yüzde 10’a düşürüldü.”, “Bu sonuç, iki ülkeyi uçurumun kenarından geri çekerken, dünya genelindeki sermaye piyasalarında da derin bir rahatlamaya yol açmalı.” diye konuştu.

Görüşme sonrası nadir toprak elementleri konusunda hiçbir engelin kalmadığını dile getiren Trump, “Sanırım bunun sadece ABD’de değil dünya çapında bir durum olduğunu söyleyebiliriz yani nadir toprak elementleri üretmeye ve diğer ülkelerden gördüğünüz gibi nadir toprak elementlerini ve diğer her şeyi satın almaya devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Trump, Çin ile tarifeler konusunda çok yakında anlaşmaya varmak üzere olduklarını, arada çok fazla engelin kalmadığını, yıl sonuna kadar müzakerelerin süreceğini ve kalıcı anlaşmaya varmayı umduklarını belirtti.

Çin’in küresel tedarikinin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne dair aldığı tedbirler nedeniyle yaşanan anlaşmazlığın çözüldüğünü kaydeden Trump, bu sorunun da artık engel olmaktan çıktığını söyledi. Trump, Çin tarafının nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik tedbirleri bir yıllığına askıya alacağını ve varılan anlaşmanın süresinin uzatılabileceğini dile getirdi.

Trump, Nisan 2026’da Çin’i ziyaret edeceğini ve Çin liderinin de bundan sonraki tarihte ABD’ye geleceğini bildirdi. Trump, görüşmede Ukrayna konusunun da gündeme geldiğini, Çin’in ABD’nin savaşı durdurma çabalarına destek vermeyi taahhüt ettiğini ancak petrol konusunu ele almadıklarını belirterek, “Savaşı sonlandırmak üzere birlikte çalışacağız.” dedi.

ABD lideri Trump, ayrıca görüşmede Tayvan’ın gündeme gelmediğini ve tartışılmadığını söyledi. Trump, “Genel olarak 0’dan 10’a, bir ölçeğe tabi tutmak gerekirse görüşme, 10 üzerinden 12 değerindeydi.” ifadesini kullandı.

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşme yapmadıklarını belirten Trump, “Hiç konuşamadık çünkü çok meşguldüm ve aslında bu yüzden (Şi ile görüşmek için) geldik. Bunu yapsaydık bu toplantının önemine saygısızlık etmiş olurduk diye düşünüyorum. Bu yüzden Kim Jong-un’a saygı duyarak geri döneceğim.” dedi.

Pentagon’a nükleer testlere başla talimatı

Bu arada, Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) “derhal” nükleer silah testlerine başlaması talimatı verdiğini duyuran Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Diğer ülkelerin test programları nedeniyle Savunma Bakanlığı’na nükleer silahlarımızı test etmeye başlaması talimatını verdim. Bu süreç hemen başlayacak.” ifadelerini kullandı. ABD’nin “diğer ülkelerden daha fazla nükleer silaha sahip olduğunu” vurgulayan Trump, bunun kendisinin ilk döneminde gerçekleştirildiğini belirtti.

Trump, ABD’nin Rusya ve Çin’in silahlanma yarışında arayı kapattığı konusunda uyarıda bulunarak, “(Nükleerin) Muazzam yıkıcı gücü nedeniyle bunu elde etmekten nefret ettim ama başka seçeneğim yoktu. Rusya ikinci, Çin ise uzak bir üçüncü sırada ancak 5 yıl içinde eşitlenecekler.” değerlendirmesinde bulundu.

Nadir Toprak Elemenleri çekişmesi

Washington’un baskılarına yanıt arayan Pekin nadir toprak elementlerine yönelik yeni ihracat kontrolleri getirmişti.

Çin, bu ayın başlarında kontrol listesine beş nadir toprak elementi daha ekledi ve çok daha tartışmalı bir şekilde, Çin kaynaklı nadir toprak elementlerini az miktarda bile kullanan yabancı şirketlerin, bitmiş ürünlerini ihraç etmek için Pekin’den lisans almasını gerektiren bir plan taslağı hazırladı.

Politico’nun aktardığına göre, Amerikalı yetkililer, bu hamleyi Çin’in küresel tedarik zincirlerini kontrol altına almaya yönelik kabul edilemez bir girişimi olarak nitelendirirken, Trump 1 Kasım’dan itibaren yüzde 100 oranında yeni gümrük vergilerinin yürürlüğe gireceği tehdidinde bulundu.

Ancak her iki tarafın da bu tür bir tırmanıştan kaçınmak istediği anlaşılıyor. Hafta sonu, Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Malezya’da Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile görüştükten sonra, Pekin’in nadir toprak elementlerine yönelik kısıtlamaları bir yıl ertelemeye, Amerikan tarım ürünlerinden “önemli” alımlar yapmaya ve ABD’ye fentanil öncü kimyasallarının sevkiyatını sınırlamaya hazır olduğuna inandıklarını söylediler.

Paylaş :

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *