ABD tarafından Suudi Arabistan’da kurulan Ukrayna müzakere masasına sadece ABD ve Rusya otururken, masanın dışında kalan Ukrayna ve Avrupa liderleri peş peşe toplantılar düzenledi. Brüksel ve Paris’teki toplantılar sonrası Trump’a ayrı ayrı ziyarette bulunan Macron, Starmer ve Zelenskiy, daha sonra Londra’daki toplantıda buluştu.

Dördüncü ve son toplantı yine Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlendi. Gerçekleştirilen Avrupa Birliği Liderler Zirvesinin ardından Macron ve Scholz ayrı ayrı basın toplantısı düzenledi.

Scholz: ABD’nin Ukrayna için ortak kalmasını istiyoruz

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa’daki liderlerin, Brüksel, Paris ve Londra’dan sonra dördüncü kez Brüksel’de dünyanın ve özellikle Avrupa’nın içinde bulunduğu zor durumu görüşmek için bir araya geldiklerini belirtti, “Avrupa düzeyinde yakın koordinasyon içinde olmamız ve İngiltere, Norveç ve Türkiye gibi AB dışındaki ortaklarla da görüşmemiz iyidir.” dedi.

Scholz, net bir ortak mesajın verilmesinin de önemli olduğuna işaret ederek, “Avrupa, uluslararası alandaki değişimlere tepki vermede kararlı ve birlik içindedir.” ifadesini kullandı.

Zirvede Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya geldiklerini aktaran Scholz, Zelenskiy’nin herkesten “Ukrayna’yı yarı yolda bırakmayacakları” sinyalini aldığını söyledi. Avrupalıların Ukrayna’ya verilen desteğin daha güçlü bir şekilde sürmesi konusunda uzlaştığını da öne süren Başbakan, “ABD’nin bizimle ve diğer uluslararası dostlarımızla birlikte Ukrayna için bir ortak kalmasını ve Ukrayna’yı desteklemeye devam etmesini sağlamak için her şeyi yapmak istiyoruz.” şeklinde konuştu.

Kalıcı barışı sağlayacak bir barış sürecinin önemine işaret eden Scholz, bunun Ukrayna’nın egemenliğiyle ilgili bir durum olduğunu savundu. Ukrayna’nın Devlet Başkanı’nın demokratik bir şekilde seçilen Zelenskiy olduğunu ve halkı tarafından bunun için görevlendirildiğini öne süren Scholz, olası bir barış anlaşmasından sonra Ukrayna’nın güçlü bir orduya da sahip olması gerektiğini vurguladı.

Avrupa savunması

Başbakan, zirvede Avrupa savunma endüstrisine ilişkin görüşmelerin de yapıldığını bildirerek, Avrupa silah sanayisinin büyük bir birleşme sürecine ve tedarik zincirlerinden bağımsız bir savunma sanayisine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Bu alandaki şirketlerin Avrupa rekabet kurallarının engellemesine maruz kalmadan, aktif ve bağımsız bir şekilde birlikte çalışabilmesi gerektiğini ifade etti.

Avrupa savunma endüstrisinin finansmanına ilişkin, AB Komisyonun iyi önerilerde bulunduğunu aktaran Scholz, bu durum her şeyden önce “kredi finansman aracı” için geçerli olduğunu belirtti. Başbakan, bunun daha düşük faiz oranları ödedikleri için bundan yararlanan üye ülkelere verilen kredilerle ilgili bir durum olduğunu aktararak, “Bu kredilerle desteklenebilecek projelerin, Almanya gibi bu tür kredileri kullanmayan ülkelerin yanı sıra İngiltere, Norveç, İsviçre veya Türkiye gibi AB üyesi olmayan ancak bizimle yakın çalışan ülkelere de açık olması bizim için çok önemlidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Macron’un nükleer silah teklifi

Scholz, Macron’un Fransa’nın nükleer şemsiyesini Avrupa’ya genişletme önerisine ilişkin soruya da cevap verdi. Macron’un önerisine sıcak bakmayan Scholz, “Hiç kimse, NATO’da bir anlaşmaya sahip olduğumuz bugünkü durumdan uzaklaşmayı planlamıyor. Bu Almanya’daki ilgili tüm partilerin ortak tutumudur.” şeklinde konuştu.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın sonuç bildirgesinde Ukrayna ilgili konuya katılmadığının hatırlatılması üzerine Scholz, “(Orban) Bunu çoğu zaman yapmadı. Bu Birliği yıkmadı. Birlikte hareket edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Macron: Bizim güvenliğimiz söz konusu

Fransa Cumhurbaşkanı Macron da zirvenin ardından basın toplantısı düzenledi.  “Avrupa’da ciddi bir dönemden geçtiğimizin hepimiz farkındayız.” diyen Macron, barışın sağlanmasını istediklerini ancak Ukrayna için hiçbir garanti olmadan aceleyle müzakere edilecek bir ateşkesi arzulamadıklarını vurguladı. “Ukrayna’da, bu ülkenin egemenliği ve güvenliği yanı sıra bizim de güvenliğimiz söz konusu.” ifadesini kullanan Macron, Rusya’nın Avrupa ve Fransa için uzun vadede varoluşsal bir tehdit oluşturduğunu söyledi.

Rusların, 2022’de İstanbul’da yapılan müzakerelerde ve daha sonra da niyetlerini ifade ettiğini belirten Macron, Moskova hükümetinin, Ukrayna’da hiçbir ordu bulunmamasını ve ülkenin askerden arındırılmasını istediğini söyledi, “Ruslar, Ukrayna’yı tarafsız bir ülke olarak görmek istediklerini söylüyorlar. Bu da küçültülmüş bir ordu anlamına geliyor.” dedi.

Putin’in sözleri kızdırdı

Putin’in, “(Napolyon’un Moskova seferi bozgunu) Hala nasıl bittiğini unutarak Napolyon’un zamanlarına geri dönmek isteyen insanlar var.” sözlerinin hatırlatılması üzerine Macron, “Tarihi yanlış yorumladığını düşünüyorum ve bu beni şaşırtıyor. Napolyon fetihler gerçekleştirdi ancak bugün Avrupa’da gördüğüm tek emperyalist güç Rusya’dır. O tarihe revizyonist ve emperyalist bir bakış açısıyla yaklaşan bir liderdir.” dedi.

“Kısa vadede önceliğimiz, Ukrayna ve ordusunu desteklemek.” iddiasında bulunan Macron, AB’nin bu yıl Ukrayna’ya 30,6 milyar avro destek sağlayacağını duyurdu, “Ukrayna’da ne olursa olsun, tehdidi göz önünde bulundurduğumuzda, savunma kapasitelerimizi artırmalıyız. Önümüzdeki birkaç yıl içinde Avrupalılar için bağımsız savunma kapasitelerini oluşturmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.

Zirvede, öncelikli alanların belirlendiğine dikkati çeken Macron, “Bunlar ya bağımlılıklarımızın bulunduğu ya da Avrupa ve Avrupa dışı çözümler arasında rekabetin olduğu alanlardır. Hava savunması ve füze karşıtı savunma, derin saldırı kapasitesini de içeren topçu sistemleri, füzeler ve mühimmat, İHA (İnsansız hava araçları) ve İHA savar sistemleri, ayrıca uzay ve kritik altyapıların korunmasını içeren stratejik kolaylaştırıcı unsurlar.” şeklinde konuştu.

Ukrayna ordusu Avrupa için tampon görevi görecek

Avrupa’nın, Rusya’nın saldırısına karşı koyabilecek büyüklükte ve yapıda bir Ukrayna ordusu fikrini desteklediğini vurgulayan Macron, bunun kara kuvvetleriyle birlikte gerekli tüm teçhizatı içeren yüz binlerce askerden oluşan bir ordu anlamına geldiğine işaret etti.

Macron, bu süreci NATO ve diğer ilgili taraflarla yakın işbirliği içinde sürdüreceklerini belirterek, nükleer caydırıcılık konusunda ilerlemek isteyen AB devletleriyle stratejik bir diyalog başlatmak istediğini bildirdi. Birçok mevkidaşıyla bu konuyu görüştüğünü söyleyen Macron, “Şimdi, teknik ekiplerimizin karşılıklı görüş alışverişinde bulunacağı bir süreci başlatıyoruz. Hem stratejik hem de teknik düzeyde bir diyalog açacağız ve ardından devlet ve hükümet başkanları düzeyinde görüşmeler gerçekleşecek. Amacımız, bu yılın ilk yarısı sona ermeden yeni işbirliği alanlarının ortaya çıkıp çıkamayacağını değerlendirmektir.”​​​​​​​