Aktivistler tarafından emsalsiz olarak nitelendirilen bu adım, soykırım da dahil olmak üzere ciddi uluslararası suçları içeren davalarda evrensel yargı yetkisine izin veren Endonezya’nın yeni ceza kanunu kapsamında atıldı.

Bildiriyi imzalayanlardan biri olan Rohingya Kadınları İşbirliği’nin genel müdürü Yasmin Ullah, “Endonezya’nın yeni ceza kanunu kapsamında evrensel yargı yetkisi altında açılan bir davanın resmi olarak kabul edilmesi ilk kez oluyor” dedi.

Myanmar’dan kaçan bir Rohingyalı olan Ullah, “Bu tarihi gelişmeyi, tüm Rohingyalıların adalet ve hesap verebilirlik yolundaki uzun yürüyüşlerinde bir dönüm noktası olarak içtenlikle karşılıyorum” dedi. “Bizi yok etmenin ve Myanmar genelinde diğer kitlesel vahşetlerin mimarı, işlediği iğrenç suçların sonuçlarıyla yüzleşmeden başkanlık sarayında rahatça oturmasına izin verilemez” diye ekledi.

Cumhurbaşkanı Min Aung Hlaing, bu ayın başlarında parlamentoda oyların yarısından fazlasını alarak Myanmar’ın 11. cumhurbaşkanı seçildi. Daha önce ülkenin ordu komutanı olarak görev yapmış ve dünyanın en büyük devletsiz nüfusu olan Rohingya’lara karşı askeri harekatı yönetmişti.

2018’de Birleşmiş Milletler Myanmar Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu, General Min Aung ve diğer generallerin Rohingyalılara karşı vahşet işlediklerini ve bunu soykırım niyetiyle yaptıklarını tespit etti.

Araştırma misyonuna başkanlık eden Marzuki Darusman şunları söyledi: “Myanmar’da Rohingya halkına karşı soykırımın yaşandığına dair reddedilemez kanıtlar sunduk.”

Davanın baş avukatı Feri Amsari’ye göre, yeni yasa “Endonezya’nın özellikle soykırım suçu için evrensel yargı yetkisi ilkesini açıkça ortaya koymaktadır.”

Myanmar Hesap Verebilirlik Projesi direktörü Chris Gunness şunları söyledi: “Evrensel yargı yetkisinin çağı başlıyor ve Min Aung Hlaing aleyhindeki dava hiç bu kadar güçlü olmamıştı.”

2019’da Gambiya, Myanmar’ı Rohingyalılara karşı soykırım yapmakla suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı’na dava açtı; o dönemde davayı dönemin lideri Aung San Suu Kyi savunmuştu.

Kasım 2024’te Uluslararası Ceza Mahkemesi savcısı Karim Khan, Min Aung hakkında tutuklama emri çıkarılmasını talep ederek, Rohingyalıların sınır dışı edilmesi ve zulme uğratılması da dahil olmak üzere insanlığa karşı suçlardan sorumlu olduğuna dair “makul gerekçeler” bulunduğunu belirtmişti. Ancak BMGK ve BM tarafından kayda değer bir adım atılmadı.

Myanmar yönetimi ile BMGK’da veto hakkına sahip daimi üyelerden Çin’in çok sıkı ilişkileri bulunuyor. Çin, Myanmar’daki cunta yönetimini desteklemekte ve özellikle 2021 darbesinden sonra ülkede Batı etkisine karşı en büyük siyasi ve ekonomik destekçi konumunda bulunmaktadır.