ABD ile İsrail’in İran’da ilk aşamada istediğini alamadığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü, saldırının dört hafta ya da daha kısa süreceğini söylerken, ardından bunun beş haftayı bulabileceğini ifade etti. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ise, “Dört hafta, iki hafta, altı hafta… Azalabilir de, artabilir de” dedi. İsrail’den de savaşın uzayabileceği yönünde açıklamalar geldi.

Amerikan siyasetini yakından takip eden hukukçu Yunus Emre Erdölen, konuyla ilgili Cumhuriyet’e konuşarak, “New York Times’ın haberine göre cumartesi gününden önce Trump’ın önüne 3 tane senaryo sunulmuştu. Bunlardan biri, Hamaney’in öldürülmesinden sonra rejimin Trump’la işbirliği yapacak bir şekilde, Venezüella’daki gibi kendini güncellemesiydi. Böyle bir şey olmadı. Hamaney öldükten sonra rejim çökmedi. Bir isyan da çıkmadı. Göstericiler Trump’ın çağrısına uyup hükümeti ele geçirmedi. Devrim Muhafızları içerisinden bir darbe de bekliyordu Trump, onlara sesleniyordu. Bu da olmadı. Bence bu noktada Trump ve Amerika, önlerine sunulan istihbarat raporlarından farklı bir İran’la karşı karşıya. İran, üst düzey komutanlarını kaybetse de saldırabiliyor, kapasitesi devam ediyor. Trump, tüm bunlar nedeniyle Amerika halkına çok karışık açıklamalar yapıyor. Rejim değişikliği diye çıktığı yolda ‘Tehdit azalsın, ben de konuşabilirim’ gibi karışık mesajlar veriyor. Savaşın süresiyle ve Amerikalıların olası kayıplarıyla ilgili de karışık mesajlar veriyor. Bu, Amerika’nın savaşa dair öngörüsünün bozulduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

‘ABD SORUMLULUĞU İSRAİL’E ATIYOR’

ABD ile İsrail’in aynı noktada olmadığını savunan Erdölen, “ABD, ‘İran karşılık olarak bize saldıracağı için biz de saldırmak zorunda kaldık’ diye bir açıklama yaptı. Şu anda özellikle kayıplar arttıkça ve savaş bölgeye yayıldıkça, ABD ekonomisini etkileme ihtimali kaçınılmaz bir şekilde arttıkça, Cumhuriyetçiler ve Trump’ın tabanında İsrail’e yönelik bir tepki ortaya çıkıyor ve Trump yönetimi de sorumluluğu İsrail’e atıyor. İsrail ise İran rejiminin yıkılmaması durumu karşısında pek mutsuz değil. Çünkü İsrail’in amacı İran’da uzun vadeli bir iç savaş çıkması. Amacı, oradaki etnik grupları silahlandırmak, onlar üzerinden uzun süren bir iç savaşla sürekli bir kaosu İran’a yaymak” sözlerini sarf etti.

Erdölen, bunun sebeplerinden birinin, İsrail’in Batı kamuoyunda mevzi kaybetmesi olduğunu söyleyerek, “Bir kaos ve savaş gerekli ki, İsrail kendini hep tehdit altında hissetsin ve böylece kendini güncellesin. O yüzden de Trump’ı ve Amerika’yı sıkıştıran şey, aslında İsrail’in istediği senaryo. Trump için bu eksi çünkü şu anda Körfez ülkeleri İran saldırısına uğruyor. İran’daki rejim vekilleri aracılığıyla, intihar saldırıları, canlı bombalar gibi şeylerle Körfez’de istikrarı bozuyor. Sonuç olarak da Körfez ülkeleri ABD’ye baskı kuruyor” dedi.

‘SAVAŞIN SÜRESİNİ AMERİKA-İSRAİL DENGESİ BELİRLER’

Erdölen, bunlardan hareketle, “Bu savaşın kaderini, bölgenin kaderini Amerika’nın İran’ı yenip yenmemesi değil, Amerika’nın İsrail’e karşı verdiği bağımsızlık savaşını kazanıp kazanmaması belirleyecek. Çünkü Amerika şu anda İran’la anlaşma yapsa, Trump, Hamaney’in öldürülmesini bile zafer olarak anlatabilir. Şu anda Trump’ın ‘onurlu çıkışı’ var. İran’ın da var. İran da ‘Yıkılmadık’ diyerek verdiği kayıplara rağmen kendini, halkına anlatabilir. Ama burada bu savaşın devam etmesine en çok ihtiyacı olan İsrail” değerlendirmesini yaptı.

ABD’nin İsrail’e ne uğruna katlandığı sorusunu Erdölen, “Ortalama bir Amerikalı, Epstein belgeleri yüzünden Trump’ın şantaja uğradığını düşünüyor. Ama lobi faaliyetleri, bağışlar da çok önemli” şeklinde yanıtladı.

‘BU İŞİN ÇOK UZAYACAĞINI DÜŞÜNMÜYORUM’

Geleceğe yönelik beklentilerini ise Yunus Emre Erdölen, “Bana göre olması en muhtemel senaryo, Trump, İsrail’in daha fazla saldırı almasından, birazcık dövülmesinden, İran’ın da zayıflatılmasından sonra, İran hükümetiyle pragmatik bir anlaşma yapacak. Böylece de bu iş çok uzamadan, bu denklemden çıkacak. İsrail’in Amerika’sız yapamayacağını görmesini sağlayarak, iki ülkeyi de zayıflatıp, denklemde kendisini ön plana çıkararak bir anlaşma imzalayabilir diye düşünüyorum. Bu yüzden bu işin çok uzayacağını düşünmüyorum” sözleriyle aktardı.

(Cumhuriyet)