Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin yapıldığı Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği durdu. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz’dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyordu.

İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından (İHA) birinin Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki Katar Enerji’ye ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirket dün buradaki LNG üretimini durdurdu.

Boğaz’dan LNG sevkiyatının yapılamaması ve küresel LNG üretimi için kritik önemi bulunan Katar’daki tesisteki üretimin durması, Avrupa gaz fiyatlarındaki ralliyi hızlandırdı.

Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avroya yükseldi.

Fiyatlar, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları öncesinde 27 Şubat’ta megavatsaat başı 31,95 avrodan kapanmıştı.

Böylece, Avrupa’da gaz fiyatları saldırılar öncesine göre yüzde 100’ü aştı. Fiyatlardaki artış bugün dünkü kapanışa göre yüzde 47’yi buldu.

Uluslararası piyasalarda rekabet kızışabilir

Küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’si Katar’da bulunuyor.

Katar’daki Ras Laffan ile Mesaieed tesislerinin eş zamanlı olarak kapatılması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana doğal gaz piyasasında görülen en büyük arz şoklarından biri anlamına geliyor.

QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar için belirsizliği artırırken alıcıların spot piyasaya yönelmek zorunda kalma ihtimali artıyor.

Doğal gaz ve petrol ihracatı için önemli bir rota olan Hürmüz Boğazı’ndan gemi trafiğinin durması da Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya’dan gelen alternatif LNG’ye yönelik rekabeti artırırken bu durum fiyatları yukarı çekiyor.

Rusya’dan alımı durdurma kararı almış olan Avrupa da zorlu bir süreç yaşıyor. AB ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük bir seviye olan yüzde 30’da seyrediyor.

AB’ye üye ülkelerin temsilcilerini bir araya getiren, doğal gaz depolamasını ve arz güvenliğini izleyen, kriz dönemlerinde ise müdahale önlemlerini koordine eden Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki çatışmaların etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.

Petrol fiyatlarındaki artış

Dün 79,85 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 78,15 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 13.39 itibarıyla kapanışa göre yüzde 5,97 artışla 82,82 dolar oldu. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de yüzde 6,6 artarak 76,08 dolardan alıcı buldu.

Dün 82,37 dolara çıkarak Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gören Brent petrolün vadeli varil fiyatı ise bugün 82,80 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları, Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatına yönelik tehditlerin arz kesintisi endişelerini artırmasıyla yukarı yönlü seyrini sürdürüyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, dün gece İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını ve geçiş girişimlerine müdahale edileceğini belirtmişti. Cebbari, deniz taşımacılığının yanı sıra bölgedeki petrol boru hatlarının da hedef alınabileceğini ifade etmişti.

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington arasında müzakereler sürerken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri saldırı başlatmıştı. Brent petrolün varil fiyatı, 27 Şubat kapanışında 73 dolar seviyesindeydi.