Çin Savunma Bakanlığı’nın doğruladığı üzere, Çin’in en kıdemli generali hakkında soruşturma başlatıldı. Bu, son aylarda üst düzey askeri liderlere yönelik agresif yolsuzlukla mücadele operasyonunda bugüne kadarki en dikkat çekici dava olma özelliğini taşıyor.

Zhang Youxia, Cumhurbaşkanı Xi Cinping’in ve sistemin ikinci adamı olarak, en yüksek komuta organı olan Merkezi Askeri Komisyon’un (CMC) başkan yardımcısı sıfatıyla görev yapıyor ve uzun zamandır Xi’nin en yakın askeri müttefiki idi.

The Guardian’da yer alan habere göre, Bakanlık cumartesi günü yaptığı açıklamada, Zhang Youxia ve Merkez Askeri Komisyonu Ortak Kurmay Başkanlığı Genelkurmay Başkanı Liu Zhenli’nin, disiplin ve yasayı ciddi şekilde ihlal ettikleri şüphesiyle soruşturma altında olduklarını duyurdu.

Wall Street Journal, iddialarla ilgili üst düzey bir brifinge aşina olan kişilere atıfta bulunarak, Zhang’ın ülkenin nükleer silah programıyla ilgili bilgileri ABD’ye sızdırmak ve bir subayın savunma bakanlığına terfi ettirilmesi de dahil olmak üzere resmi işlemler karşılığında rüşvet almakla suçlandığını bildirdi.

Guardian gazetesi bu haberleri bağımsız olarak doğrulayamadı.

Zhang aynı zamanda iktidardaki Komünist Partinin seçkin Politbürosunun bir üyesidir ve savaş deneyimine sahip az sayıdaki önde gelen subaylardan biridir.

Orduya siyasi operasyon

Ordu, Xi’nin 2012’de emrettiği, geniş çaplı yolsuzlukla mücadele operasyonunun ana hedeflerinden biriydi. Bu operasyon, 2023’te seçkin Roket Kuvvetleri’nin hedef alınmasıyla Halk Kurtuluş Ordusu’nun üst kademelerine kadar ulaştı.

Zhang’ın görevden alınması, 1966-76 Kültür Devrimi’nden bu yana Merkez Askeri Komisyonu’nda görev yapan bir generalin ikinci kez görevden alınması oldu.

General Zhang, Moskova’da Rusya Savunma Bakanı ile görüşmelerde bulunduğu 20 Kasım’dan beri kamuoyu önünde görülmedi.

Zhang’ın Xi’ye yakınlığı ve komisyonun çalışmalarının hem komuta açısından hem de Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun devam eden askeri modernizasyonu ve duruşu açısından önemi göz önüne alındığında, yabancı diplomatlar ve güvenlik analistleri gelişmeleri yakından takip ediyor.

Çin, on yıllardır savaş yapmamış olsa da, tartışmalı Doğu Çin Denizi ve Güney Çin Denizi’nde ve Çin’in hak iddia ettiği özerk Tayvan adasında giderek daha sert bir tutum sergiliyor. Pekin, geçen yılın sonlarında Tayvan çevresinde bugüne kadarki en büyük askeri tatbikatları gerçekleştirdi.

Singapur merkezli Çin güvenlik uzmanı James Char, tasfiyelere rağmen ordunun günlük operasyonlarının normal şekilde devam edebileceğini, ancak Zhang’ın hedef alınmasının Xi’nin baskı operasyonlarının çok seçici olduğu yönündeki eleştirilere tepki gösterdiğini söyledi.

S. Rajaratnam Uluslararası Çalışmalar Okulu’nda görevli bir akademisyen olan Char şöyle devam etti:

“Xi, seleflerinin boşalttığı görevleri doldurmak için, çoğu durumda geçici olarak, Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun ikinci kademe subaylarından yararlanıyor”

“Çin’in askeri modernizasyon yetkilileri, Xi’nin Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) için belirlediği iki hedefi gerçekleştirmek için çabalarını sürdürecekler: 2035’te modernizasyonun temel olarak tamamlanması ve 2049’da dünya standartlarında bir silahlı kuvvet haline gelmesi.”

Gözden düşen ikinci CMC başkan yardımcısı

Zhang, son aylarda gözden düşen ikinci CMC (Merkez Askeri Komisyon) başkan yardımcısı oldu.

Eski CMC başkan yardımcısı He Weidong, geçen yıl Ekim ayında yolsuzluk nedeniyle partiden ve Halk Kurtuluş Ordusu’ndan ihraç edilmişti. Yerine Zhang Shengmin geçmişti.

Ekim 2025’te, aralarında He Weidong’un da bulunduğu sekiz üst düzey general yolsuzluk suçlamalarıyla Komünist Partiden ihraç edildi.

Son yıllarda iki eski savunma bakanı da yolsuzluk nedeniyle iktidardaki partiden uzaklaştırıldı.

Bu baskı, gelişmiş silahların tedarikini yavaşlatıyor ve Çin’in en büyük savunma firmalarının gelirlerini olumsuz etkiliyor.

General Zhang kimdir?

Pekin’de doğan Zhang, 1968’de orduya katıldı, rütbelerinde yükseldi ve Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun modernizasyon hamlesinin hız kazandığı 2012 yılının sonlarında askeri komisyona girdi.

1979’da Çin’in, Vietnam’ın bir önceki yıl Kamboçya’yı işgal edip Pekin destekli Kızıl Kımerleri devirmesine misilleme olarak başlattığı kısa ama kanlı sınır savaşında Vietnam’a karşı savaştı.

Devlet medyasına göre Zhang, Vietnamlılara karşı savaşmak üzere cepheye gönderildiğinde 26 yaşındaydı ve hızla terfi etti. Çatışma devam ederken, 1984’te Vietnam ile yaşanan bir başka sınır çatışmasında da yer aldı.

Resmi Çin Gençlik Gazetesi, 2017 yılında yayınladığı “Bu Çinli generaller savaş alanında düşmanı öldürdüler” başlıklı makalesinde, “Savaş sırasında, ister saldırıda ister savunmada olsun, Zhang Youxia mükemmel bir performans sergiledi” diye yazdı.

Bazı Çin uzmanları, Zhang’ın bu çatışmadan askeri taktikler, silahlar ve daha iyi eğitilmiş bir güce duyulan ihtiyaç açısından modernleşme yanlısı bir lider olarak çıktığını belirtmişlerdir.