Çalışma ziyareti için İran’da bulunan Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından kabul edildi.

Görüşmeye ilişkin İrna’nın aktardığına göre, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, iki ülkenin köklü geçmişine işaret ederken “İran ve Türkiye kardeş ülkelerdir; ilişkilerini geliştirmeleri kaçınılmazdır. Ticaretin, bilimin ve kültürün geçtiği sınırlardan terörizm ve silahın asla geçmeyeceğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Pezeşkiyan, Avrupa’nın tarihsel savaş ve çatışma geçmişine rağmen bugün ortak mali ve siyasi yapılar oluşturmayı, sınırları belirsizleştirmeyi ve ticari iletşim hatlarını bütünleştirmeyi başardığını hatırlattı. Cumhurbaşkanı ayrıca İslam dünyasının çok daha derin kültürel ve medeniyetsel ortaklıklara sahip olduğuna dikkat çekerek, farklılıkların bir kenara bırakılması halinde ticaret, bilgi ve kültür akışlarının entegrasyonu yoluyla bütüncül işbirliği ve ortak kalkınma sürecinin mümkün olacağını belirtti.

Fidan-Erakçi görüşmesi

Hakan Fidan’ın İran’da ilk görüşmesi İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Erakçi ile oldu. Görüşme sonrası iki bakan ortak basın toplantısına katıldı.

İranlı Bakan Abbas Erakçi burada yaptığı konuşmada, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılmasının önemine vurgu yaptı. Erakçi, bu konuların Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi ve Karma Ekonomik Komisyon toplantılarında özel olarak ele alınacağını belirtti.

Bakan Erakçi Türkiye’nin en güvenilir enerji tedarikçilerinden biri olduklarını ifade ederek, “Türkiye’ye doğal gaz tedarikine ilişkin mevcut sözleşmenin uzatılmasına ve elektrik alanındaki iş birliğinin geliştirilmesine hazır olduğumuzu bildirdik” dedi. Ayrıca, “Her iki ülke, Çeşm Sorayya–Aralık bölgesinde demiryolu hatlarının birleştirilmesi konusunda mutabıktır. Bu hattın inşasının en kısa sürede başlamasını umuyoruz” ifadelerini kullandı ve ortak serbest bölgeler kurulması ve yeni bir sınır kapısının açılması dâhil olmak üzere tüm alanlarda ilişkilerin geliştirilmesine hazır olduklarını da kaydetti.

Suriye’de istikrar, güvenlik ve huzurun ülkenin toprak bütünlüğünün korunmasına bağlı olduğunu belirten Erakçi, “Suriye’nin güvenlik ve istikrarına yönelik en önemli tehdit, siyonist rejimin işgalci uygulamalarıdır. Bölge ülkeleri, Suriye ve Lübnan da dâhil olmak üzere bu rejimin saldırganlığına ve yayılmacılığına karşı durmalıdır” dedi.

Erakçi, İran’ın Güney Kafkasya’da istikrar ve güvenliğin bölge ülkelerinin iş birliğiyle sağlanması ve bölge dışı müdahalelerden kaçınılması gerektiği yönündeki tutumunu da yineledi. Terörizmin iki ülke ve bölge için ortak bir tehdit olduğunu vurgulayan Erakçi, “Terörle mücadelede karşılıklı iş birliği konusunda kararlıyız. İran, PKK’nin silahsızlandırılması sürecini ve terörden arındırılmış bir Türkiye’nin oluşmasını desteklemektedir. Bölgenin tamamen terörden arındırılması için tüm terör örgütlerinin ortadan kaldırılması gerekmektedir” ifadelerini kaydetti.

Hakan Fidan da basın toplantısında yaptığı konuşmada, ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmeleri ele aldıklarını, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile de görüşeceğini belirtti, “Bu görüşmelerin iki ülke arasındaki iş birliğine hayır ve bereket getirmesini, mümkün olan en ileri seviyeye taşınmasını ve ilerlemesini umuyorum” dedi.

Fidan, dışişleri bakanı olarak İran’a sık sık ziyaretlerde bulunduğunu, uluslararası platformlarda da sürekli irtibat halinde olduklarını belirterek, İranlı mevkidaşıyla telefon görüşmeleri üzerinden de birçok konuyu eşgüdüm içinde değerlendirdiklerini söylerken bu iş birliği nedeniyle Irakçi’ye teşekkür etti.

Heyetler arası ve baş başa görüşmelerin oldukça verimli geçtiğini ifade eden Fidan, enerji alanındaki müzakerelerin yanı sıra iki ülkeyi doğrudan ilgilendiren çeşitli konuların ele alındığını aktardı. Özellikle sınırların kullanımı, lojistik ve taşımacılık alanlarında iki ülkenin geri kaldığını belirten Fidan, “Sınır kapılarını artırmalı ve bunları aktif şekilde kullanmalıyız” dedi. Türkiye ve İran’ın büyük nüfusa ve güçlü kültürel benzerliklere sahip olduğunu vurgulayan Fidan, milyonlarca vatandaşın her yıl karşılıklı etkileşim ve ticaret içinde bulunduğunu, bu potansiyelin genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Fidan, Van’da açılması planlanan konsoloslukla ilgili sürecin ilerlediğini, bu konuda mevkidaşı İran’a geldiğinde kendisinin de açılışta bulunacağını belirtti. Enerji, doğal gaz ve elektrik alanlarında yürütülen iş birliğinin yanı sıra, düzensiz göçle mücadele konusunda her iki ülkenin benzer sorunlar yaşadığını, bu nedenle ortak çalışmaların önem taşıdığını ifade etti.

Türkiye ve İran’ın dokuzuncu Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi toplantısını İran’da gerçekleştireceğini hatırlatan Fidan, Tahran’daki temaslarının bu toplantının hazırlık çalışmaları niteliğinde olduğunu kaydetti. Bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakan Fidan, Gazze, Filistin ve Lübnan’daki durum ile İsrail rejiminin saldırılarını ele aldıklarını belirterek, İsrail’in saldırılarının ve bölgedeki yayılmacılığının tüm bölge için ortak bir sorun olduğunu vurguladı. Gazze’de ateşkesin sürdürülmesi, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te saldırıların durdurulması gerektiğini söyledi. Suriye ve bölgedeki İsrail yayılmacılığına karşı uluslararası toplumun sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini de ifade etti.

İran’ın nükleer meselesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye’nin her zaman İran’ın yanında olduğunu belirterek, “Bu mesele uluslararası hukuk çerçevesinde ve diyalog yoluyla çözülmelidir. İran’ın ekonomik ve diğer alanlarda uluslararası topluma entegre olması gerekmektedir” dedi. Haksız yaptırımların kaldırılması gerektiğini söyleyen Fidan, sürecin sonuç vermesi için Türkiye’nin elinden gelen her türlü desteği sunacağını ifade etti.

Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Fidan, Türkiye’nin hem bölgesel hem de küresel barış çabalarını desteklemeye devam ettiğini belirterek, Cumhurbaşkanı, Avrupalı taraflar, Ukraynalılar, Ruslar ve Amerikalılarla yürütülen diplomatik girişimlerin önemine işaret etti. Fidan, İran’ın misafirperverliği için teşekkür ederek, öğleden sonra da verimli görüşmeler gerçekleştireceklerini dile getirdi.

Erakçi: İkili ilişkilerimiz çok kapsamlıdır

İran Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Erakçi, İran resmi haber ajansı İRNA’ya da, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşmeye ilişkin açıklamalarda bulundu.

Erakçi, Fidan ile görüşmelerinin iki ülke arasındaki düzenli istişarelerin devamı niteliğinde olduğunu belirterek “İkili ilişkilerimiz çok kapsamlıdır; ticaret hacmimiz, siyasi ziyaretlerimiz, kültürel, ticari ve ekonomik konular gibi çok sayıda alanı kapsıyor” ifadelerini kullandı. Bakan, her iki ülkenin de bölgedeki sorunlar ve meseleler karşısında ortak kaygılara ve çıkar alanlarına sahip olduğunu, anlaşmazlıkların da bulunduğunu, ancak istişarelerin hiç kesilmediğini ve ziyaretlerin devam ettiğini aktardı.

Bakan Erakçi, İran ve Türkiye arasında Cumhurbaşkanlarının başkanlığında toplanan Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nin olduğunu, dokuzuncu toplantının kısa süre içinde İran’da gerçekleştirileceğini ve Fidan’ın ziyaretinin bu toplantının hazırlığı niteliğinde olduğunu kaydetti. Bakan, “Bugün Türkiye Dışişleri Bakanı ile yaptığımız görüşmede, sınır kapılarından ticarete, Tercihli Ticaret Anlaşması’na ve diğer birçok konuya kadar ikili ilişkilerimizi gözden geçirdik. Engellerin nasıl kaldırılacağı ve daha fazla kolaylığın nasıl sağlanacağı konusunda kararlar alındı. Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nde de inşallah iyi kararlar alınacaktır” dedi.

Dışişleri Bakanı, Paris ziyareti ve Fransız mevkidaşıyla görüşmesine de değinerek, “Fransa Dışişleri Bakanı’nın daveti üzerine gerçekleştirdiğim ziyarette nükleer mesele de tartışılan konulardan biriydi. Bölgesel konular, Filistin, Lübnan, Suriye ile ikili ilişkiler ve mevcut sorunlar hakkında detaylı görüşmeler yaptık. Nükleer konu da ele alındı, ancak ABD politikaları nedeniyle şu anda müzakere imkânı bulunmuyor. Avrupa ile de benzer sorunlarımız var; yıllarca bazı Avrupa ülkeleriyle müzakere yaptık, ancak etkili bir sonuç elde edemedik. Bu konuları da ele aldık” ifadelerini kullandı.

Erakçi, diplomasinin temel unsurlarından birinin iletişim olduğunu vurgulayarak “Görüşmeler kesinlikle müzakere ile aynı şey değildir. Müzakere, iki tarafın belirli bir konuda belirli bir hedefe ulaşmak için yürüttüğü süreçtir. Şu anda Avrupa ile müzakere yapmıyoruz, ancak etkili bir müzakere zemini oluşturma olasılıklarını değerlendiriyoruz” dedi.

Bakan, sözlerini “Müzakere, İran halkının çıkarına ve haklarının korunmasına hizmet edecekse kesinlikle tereddüt etmeyeceğiz. Ancak aynı zamanda baskı ve haksız talepler karşısında da boyun eğmeyeceğiz.” şeklinde tamamladı.

Laricani-Fidan görüşmesi

Hakan Fidan ayrıca İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ile bir araya geldi. Görüşmede taraflar, bölgenin önemli güvenlik konularına ilişkin kapsamlı bir görüş alışverişinde bulundu. Suriye ve Gazze’deki son gelişmeler ile İsrail’in saldırgan tutumu müzakerenin ana başlıklarını oluşturdu. İki yetkili, bölgesel krizlerin yönetimi için Ankara ve Tahran arasındaki koordinasyonun önemine değindi.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Laricani, ziyarete ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı Türkçe paylaşımında, “Kendi evinize hoş geldiniz. İran ve Türkiye arasında daha fazla iş birliği umuduyla” ifadelerini kullandı.

Tahran ziyareti kapsamında Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile de görüştü.