Associated Press’in aktardığına göre, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy Cuma günü, güçlü genel sekreteri Andri Yermak’ın istifasını açıkladı. Yermak’ın evi, bugün erken saatlerde yolsuzlukla mücadele müfettişleri tarafından aranmıştı.

Yermak, Ukrayna’nın Rusya ve ABD ile barış görüşmelerinde baş müzakerecisiydi. Ayrıca yıllardır Zelenskiy’nin güvenilir sırdaşıydı.

Ukrayna hükümetinin kalbinde yapılan bu eşi görülmemiş aramalar, Rusya’nın işgalinden neredeyse dört yıl sonra Kiev’in barış anlaşması imzalaması için ABD’nin yoğun baskı uyguladığı bir dönemde gerçekleşti.

Ukrayna’da köklü yolsuzlukla mücadele eden iki ulusal kurum, aramalarının Yermak’ı hedef aldığını bildirdi.

Yermak’ın sözcüsü Oleksii Tkachuk, yolsuzlukla mücadele kurumlarının Yermak’a şüpheli olduğu yönünde bir bildirimde bulunmadığını, yani soruşturmada şüpheli olmadığını söyledi. Tkachuk, Yermak’a aramaların neyle ilgili olduğu konusunda bilgi verilmediğini de ekledi.

Ukrayna’da güçlü bir figür olan ve ABD ile görüşmelerin kilit isimlerinden biri olan Yermak, Kiev şehir merkezindeki başkanlık kompleksinde bulunan ve kontrol noktaları nedeniyle halkın erişiminin kısıtlı olduğu dairesinin arandığını doğruladı. Medya haberlerine göre Yermak’ın ofisi de arandı, ancak soruşturmacılar bu konuda yorum yapmayı reddetti.

Sabah yapılan baskın sırasında Zelensky ve Yermak’ın nerede oldukları belli değildi.

Yermak, mesajlaşma uygulaması Telegram’da “Soruşturmacılar hiçbir engelle karşılaşmıyor” diye yazdı. Onlarla tam olarak işbirliği yaptığını ve avukatlarının da hazır bulunduğunu ekledi.

Enerji sektörü

Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı, Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadele kurumlarıdır. Bu kurumlar şu anda, son haftalarda ülke gündemini meşgul eden, üst düzey Ukrayna yetkililerinin karıştığı 100 milyon dolarlık enerji sektörü yolsuzluk skandalıyla ilgili büyük bir soruşturma yürütüyor.

Aramaların bu davayla bağlantılı olup olmadığı belli değildi ve NABU sözcüsü Anton Tatarnikov, devam eden soruşturmanın ayrıntılarına ilişkin yasal kısıtlamaları gerekçe göstererek yorum yapmaktan kaçındı.

Avrupa Komisyonu sözcüsü Guillaume Mercier, Cuma günü Ukrayna yerel haber kanalı Radio Svoboda’ya yaptığı açıklamada, gelişmeleri yakından takip ettiklerini ve yapılan aramaların Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadele kurumlarının çalıştığını gösterdiğini söyledi. Yolsuzlukla mücadelenin ülkenin Avrupa Birliği’ne katılımının merkezinde yer aldığını da sözlerine ekledi.

Soruşturmacılar, Zelenskiy’nin eski iş ortağı Tymur Mindich’in komplonun beyni olduğundan şüpheleniyor. Mindich ülkeden kaçtı ve aleyhindeki cezai işlemler gıyaben yürütülecek gibi görünüyor. İki bakan skandal nedeniyle istifa etmişti.

Yermak’ın eski yardımcılarından Oleh Tatarov ve Rostyslav Shurma, denetim kurumlarının mali usulsüzlükler nedeniyle soruşturma açmasının ardından 2024 yılında hükümetten ayrılmıştı. Üçüncü bir yardımcı olan Andrii Smyrnov ise rüşvet ve diğer usulsüzlükler nedeniyle soruşturuldu, ancak hâlâ Yermak için çalışıyor.

Siyasi kargaşa

Skandal, Zelenskiy’nin Ukrayna’nın savaş çabaları için Batı ülkelerinden sürekli destek arayışında ve yabancı fonların devamını sağlamaya çalışırken daha fazla sorun yarattı. Ukrayna’nın katılmak istediği Avrupa Birliği, Zelenskiy’ye yolsuzluğa karşı sert önlemler alması gerektiğini söyledi.

Zelenskiy, bu ayın başlarında, soruşturmacılar enerji sektörü soruşturmasının ayrıntılarını yayınladıktan sonra, kendi milletvekillerinden benzeri görülmemiş bir isyanla karşı karşıya kaldı.

Yermak herhangi bir suçu ile suçlanmasa da, Zelenskyy’nin partisindeki bazı üst düzey milletvekilleri, halkın güvenini yeniden kazanmak için Yermak’ın bu fiyaskonun sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini söylediler. Bazıları, Zelenskiy’nin onu kovmaması halinde partinin bölünebileceğini ve bu durumun cumhurbaşkanının parlamentodaki çoğunluğunu tehdit edebileceğini söylediler. Ancak Zelenskiy onlara karşı çıktı.