Trump’ın Gazze planı ile öne çıkan ülkelerden Mısır ile, süreçte aktif rol almaya çalışan Avrupa Birliği arasında ilk kez bir zirve düzenlendi. Zirve sonunda, 23 maddelik mutabakat metni ile bazı konularda yol haritasına ilişkin bir ‘ortak açıklama’, Avrupa Birliği tarafından yayınlandı.
Avrupa Birliği ve Mısır Arap Cumhuriyeti liderleri, 22 Ekim 2025 tarihinde Brüksel’de ilk AB-Mısır Zirvesi için bir araya geldi. Toplantı, Ortaklık Anlaşması kapsamındaki iş birliğinin çerçevesini, Ortaklık Önceliklerini ve AB ile Mısır arasındaki Stratejik ve Kapsamlı Ortaklığı belirleyen bir Ortak Bildiri’nin kabul edilmesiyle sonuçlandı.
Bildiri, tarafların bölgesel istikrar, barış, demokrasi ve hukukun üstünlüğüne olan ortak bağlılığını teyit etmekte ve siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarında ortak hedefleri özetlemektedir.
Bildiri, uluslararası ve bölgesel gelişmeler, ekonomik iş birliği ve sektörel ortaklıklar da dahil olmak üzere geniş bir yelpazedeki konuları kapsamaktadır. İşte o bildiri:
AB-Mısır Zirvesi Ortak Açıklaması
Biz, Avrupa Birliği ve Mısır Arap Cumhuriyeti (bundan böyle Mısır) liderleri olarak, ilk AB-Mısır Zirvesi’ni 22 Ekim 2025 tarihinde Belçika’nın Brüksel kentinde gerçekleştirdik ve aşağıdaki sonuçlara vardık:
1. Bugünkü Zirve, AB-Mısır ilişkilerinin Ortaklık Anlaşması, Ortaklık Önceliklerimiz ve Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık (SCP) temelinde derinleştirilmesinde önemli bir dönüm noktasını işaret ediyor. Uzun vadeli istikrar, barış, güvenlik ve refahın yanı sıra demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları ile temel özgürlüklere saygı gibi evrensel değerlere olan ortak bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Uzun vadeli stratejik bağları daha da derinleştirme, küresel ve bölgesel ortak zorluklarımızın üstesinden gelmek için iş birliği yapma, ortak çıkarları destekleme ve ortaklık önceliklerini yenileme konusundaki ortak hedefimizi vurguluyoruz. Zirve, Mısır’ın bölgede barış girişimleri ve çatışma çözme çabaları yoluyla istikrarı sağlamadaki temel rolünü kabul etmektedir.
2. AB ve Mısır, barış, güvenlik ve kurallara dayalı uluslararası düzenin uzun süredir devam eden ortaklıklarının merkezinde yer aldığını vurgulamaktadır. Ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı da dahil olmak üzere Birleşmiş Milletler Şartı ilkelerine ve deniz hukuku da dahil olmak üzere uluslararası hukuka bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. BM’nin merkezinde yer aldığı etkin çok taraflılığın ve kurallara dayalı uluslararası düzenin güçlendirilmesinin gerekliliğinin altını çizerek, küresel zorlukların ele alınmasında ve çatışmalara barışçıl çözümler bulunmasında yakın iş birliği içinde olmayı taahhüt ediyoruz. BM Şartı’nın 80. yıl dönümünü kutlarken, BM Gelecek Paktı’nın uygulanmasına, BM80 girişimi kapsamında hedeflenen iddialı reformlara ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne ulaşılmasına desteğimizi teyit ediyoruz. Uluslararası insancıl hukuk da dahil olmak üzere uluslararası hukukun tüm ihlallerini ve suistimallerini kınıyor ve bunlara mutlak saygı gösterilmesi çağrısında bulunuyoruz.
3. AB ve Mısır, Başkan Trump tarafından Gazze Çatışmasını sona erdirmek için ortaya konulan Kapsamlı Plan’ın ilk aşaması konusunda varılan anlaşmayı ve 13 Ekim’de düzenlenen Şarm el-Şeyh Barış Zirvesi’nin sonuçlarını memnuniyetle karşılamaktadır. Tüm tarafları Plan’ın uygulanması için çalışmaya devam etmeye çağırıyor ve Mısır’ın bu konudaki arabuluculuk çabalarını memnuniyetle karşılıyoruz. Gazze’deki yıkıcı insani durumdan derin endişe duymaya devam ederken, güvenli, hızlı ve engelsiz insani yardım erişimi ve özellikle tıbbi altyapı da dahil olmak üzere temel hizmetlerin yeniden sağlanması çağrısında bulunuyoruz. Gazze Şeridi’ne tam insani yardım sağlanmasının, BM ve UNRWA da dahil olmak üzere bağlı kuruluşlarının merkezi bir rol üstlenmesiyle garanti altına alınması, AB ve Mısır’ın temel önceliklerinden birini oluşturmaktadır. BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararları ve New York Bildirgesi uyarınca, İsrail Devleti ve egemen ve yaşayabilir bir Filistin Devleti’nin barış, güvenlik ve karşılıklı tanıma içinde yan yana yaşadığı iki devletli çözüme dayalı kalıcı ve sürdürülebilir bir barışa olan güçlü bağlılığımızı yineliyoruz. Batı Şeria’daki durumdan endişe duymaya devam ediyor ve uluslararası hukuka göre yasadışı olan ve iki devletli çözümü daha da zayıflatan yerleşimci şiddetini ve yerleşimlerin genişletilmesini en güçlü şekilde kınadığımızı hatırlatıyoruz. İşgal altındaki toprakların herhangi bir yerinden Filistinlilerin zorla veya başka bir şekilde bireysel veya toplu olarak yerlerinden edilmesine veya ilhak edilmesine yönelik her türlü girişimi şiddetle reddediyoruz. Filistin Yönetimi’ni ve reform gündemini ve güvenlik güçlerini desteklemeye devam edeceğiz. Geçici, teknokratik ve apolitik bir Filistin komitesinin kurulmasını destekliyor ve Gazze Şeridi’nin Filistin Yönetimi altında Batı Şeria ile birleştirilmesinin önemini vurguluyoruz. Hamas, Filistin Yönetimi’nin “Tek Devlet, Tek Kanun, Tek Hükümet, Tek Silah” politikasına uygun olarak Gazze’deki yönetimine son vermelidir. Kalıcı bir ateşkes sağlandığında Mısır’ın ev sahipliği yapacağı uluslararası konferans ve Filistin Bağışçı Grubu aracılığıyla Gazze’nin yeniden inşası ve kurtarılmasına olan bağlılığımızı vurguluyoruz.
4. Ukrayna konusunda, BM Genel Kurulu’nun ES-11/1, ES-11/2, ES 11/4, ES-11/6 ve ES-11/7 sayılı Kararlarını hatırlatıyor ve bu bağlamda tüm devletlerin uluslararası ilişkilerinde güç kullanma tehdidinden veya kullanımından kaçınma yükümlülüğünü yineliyoruz. Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası hukuk ilkeleri doğrultusunda, Ukrayna’da kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa mümkün olan en kısa sürede ulaşılması gerekliliğinin altını çiziyoruz. Çatışmaların barışçıl yollarla çözülmesi ve uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmesi gerekliliğinin altını çiziyor ve uluslararası hukukun ciddi ihlallerinden sorumlu tutulma taahhüdümüzü hatırlatıyoruz. Ukrayna’nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne desteğimizi yineliyoruz.
5. BM’nin Libya’daki çabalarını ve UNSMIL’in ülkede barış, istikrar, egemenlik ve birliği sağlama yol haritasını destekliyoruz. Libya liderliğinde ve Libya’nın sahiplendiği bir siyasi süreç, tüm kurumların yeniden birleşmesini sağlamalı ve cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri belirli bir zaman dilimi içinde yapılmalıdır. Ayrıca, tüm Libya silahlı kuvvetlerinin ve güvenlik güçlerinin yeniden birleşmesi ve tüm yabancı güçlerin, paralı askerlerin ve yabancı savaşçıların Libya’dan çekilmesi gerekliliğini vurguluyoruz.
6. Afrika Boynuzu’ndaki istikrarsızlığın temel nedenlerini ele almak için koordineli uluslararası katılımın önemini vurguluyoruz. Bunlara iklim değişikliği, yerinden edilme ve terörizme yol açan şiddet içeren aşırılıkçılık da dahildir. Afrika’daki çatışma sonrası yeniden yapılanma ve kalkınma çabalarına desteğimizi yineliyoruz ve bu bağlamda Kahire’de bulunan Afrika Birliği Çatışma Sonrası Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Merkezi’nin rolünü takdir ediyoruz. Sudan’daki çatışmaya ateşkes ve barışçıl çözüm çağrımızı yineliyoruz. İlgili tüm taraflar, Sudanlıların sahip olduğu ve yönettiği kapsayıcı bir siyasi sürece yapıcı bir şekilde katılmalıdır. Ayrıca, Sudan halkına insani yardımın sürekli ve engelsiz bir şekilde ulaştırılması ve Sudan ile komşu ülkelere insani yardımın artırılması ihtiyacını vurguluyoruz. Sudan’ın egemenliğine, birliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne desteğimizi yineliyoruz. QUAD ve Afrika Birliği de dahil olmak üzere bölgesel ve uluslararası aktörlerin çatışmaya siyasi bir çözüm bulma ve Sudan halkının acılarını hafifletme çabalarına desteğimizi ifade ediyoruz. Somali Federal Cumhuriyeti yetkililerinin devlet inşası ve güvenlik sektörü reformunu ilerletme yönündeki sürekli çabalarını destekliyoruz. Eş-Şebab’ın oluşturduğu tehdit konusunda derin endişelerimizi dile getiriyor ve Somali’deki güvenlik geçişine olan bağlılığımızı yineliyor, AB’nin Somali’deki Afrika Birliği (AU) öncülüğündeki ardışık misyonlara verdiği desteği takdir ediyoruz. Somali’de Afrika Birliği Destek ve İstikrar Misyonu’nun (AUSSOM) başlatılmasını ve Mısır’ın bu misyona planlı katılımını memnuniyetle karşılıyor ve yeni bağışçılar da dahil olmak üzere uluslararası ortaklar tarafından verilen desteğin çeşitlendirilmesi ihtiyacını vurguluyoruz.
7. Kızıldeniz’de deniz güvenliği ve seyrüsefer özgürlüğünün, uluslararası güvenlik ve ticaretin yararına olacak şekilde korunması gerekmektedir. AB’nin EUNAVFOR Aspides ve Atalanta askeri operasyonlarının bu konuda oynadığı rolün farkındayız. Son dönemdeki bölgesel istikrarsızlığın, seyrüsefer rotalarının yön değiştirmesine ve Mısır’ın Süveyş Kanalı’ndan elde ettiği gelirlerin önemli ölçüde azalmasına yol açtığını göz önünde bulundurarak, uluslararası hukuka saygı ve bölgesel iş birliğine dayalı, barışçıl, güvenli ve müreffeh bir bölgeye olan sarsılmaz bağlılığımızı yineliyoruz.
8. Yeni fırsatların kilidini açmayı, ortak zorlukların üstesinden gelmeyi ve karşılıklı güven ve saygıya, ortak sorumluluğa, ortak sahiplenmeye ve birlikte yaratmaya dayalı bir ortaklığa doğru birlikte ilerlemeyi amaçlayan Akdeniz Paktı’nı memnuniyetle karşılıyoruz. Birlikte bölgenin dayanıklılığını artıracak ve gençler, kadınlar, küçük işletmeler ve girişimciler için uzun vadeli istikrarı garanti altına alacak yeni fırsatlar yaratacağız.
9. Hukukun üstünlüğü, insan hakları ve kapsayıcı yönetişim, istikrar, sürdürülebilir kalkınma ve barışın teşvik edilmesinde vazgeçilmez bir rol oynamaktadır. Uluslararası standartlara uygun olarak hukukun üstünlüğünü güçlendirmeye yönelik devam eden çabaları memnuniyetle karşılıyoruz. Kadınlar ve kız çocukları da dahil olmak üzere savunmasız durumdaki kişilere özel önem vererek ve ifade özgürlüğü, barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü de dahil olmak üzere tüm hakları güvence altına alarak, kapsamlı bir şekilde diyaloğumuzu güçlendirecek ve herkes için insan hakları konusunda iş birliğimizi geliştireceğiz. Kapsayıcı politikaların daha da geliştirilmesi, kamu hizmetlerinin modernleştirilmesi ve yolsuzlukla mücadele için kamu kurumlarını ve kapasitelerini geliştirmeye yönelik devam eden politikaları destekleyerek kapsayıcı, etkili ve hesap verebilir yönetişim konusundaki iş birliğimizi güçlendireceğiz. Sivil toplum, Ortaklık Anlaşmamızın ve ortaklığımızın uygulanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Sivil toplumun, Mısır’ın 2030 Vizyonu’na ve ekonomik kalkınma ve sosyal güçlendirmeye yönelik ulusal stratejilerine ulaşmada da önemli bir rol oynadığı konusunda hemfikir olduk.
10. Bölgesel krizlerin Mısır üzerindeki sosyoekonomik etkisini kabul eden AB, Mart 2024’te duyurulan Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık’ı destekleyen 7,4 milyar avroluk bir destek paketi aracılığıyla Mısır’ın makroekonomik istikrar ve dayanıklılık sağlama çabalarını destekleme taahhüdünü yeniden teyit etmektedir. Bu destek paketi, 5 milyar avroluk imtiyazlı kredi, 1,8 milyar avroluk ek yatırım ve 600 milyon avroluk hibelerden oluşmaktadır. Son Makro-Finansal Yardım (MFA), özellikle devam eden Uluslararası Para Fonu programıyla yakın iş birliği içinde ve (AB) 2025/1267 sayılı Karar’da belirtilen ortak taahhütler uyarınca, Mısır’ın reform gündemine eşlik eden hayati finansal destek sağlamaktadır.
11. Artan iş birliği ve ekonomik reformlar, Mısır’ın ticaret ve yatırım ortamını daha da iyileştirecektir. Son yirmi yılda, Mısır ihracatının Avrupa pazarına erişimini geliştirdik, ticaret hacimlerini önemli ölçüde artırdık ve Ortaklık Anlaşmamız aracılığıyla Mısır ekonomisinin çeşitlenmesini teşvik ettik. Serbest ticaret alanını etkin bir şekilde uygulamaya, anlaşmayı günümüzün zorluklarına daha iyi uyarlamak amacıyla modernize etmenin yollarını araştırmaya ve ticaret ve yatırımlar için elverişli ortamlar sağlamaya devam edeceğiz. 2024’teki AB-Mısır Yatırım Konferansı ve Zirve kapsamında düzenlenen yatırım, inovasyon ve becerilere ilişkin Üst Düzey Etkinlik ile örneklendirilen özel sektör yatırımlarını harekete geçirmeye yönelik ortak çabalarımız, Mısır’a Doğrudan Yabancı Yatırımı (FDI) artırmayı, istihdam yaratmayı ve daha dinamik ve dirençli bir ekonomiyi etkin bir şekilde teşvik etmeyi ve bu sayede Mısır vatandaşlarının yanı sıra işletmelerin ve girişimcilerin de yararına olmayı amaçlamaktadır. Yatırım bağlarını daha da güçlendirmeyi ve Sürdürülebilir Yatırım Kolaylaştırma Anlaşması’na (SIFA) yönelik ikili iş birliğimizi sürdürmeyi taahhüt ediyoruz. Çok taraflı ticaret sisteminin önemini ve Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) köklü reformlara ihtiyaç duyulduğunu kabul ediyoruz. Kalkınma için Yatırım Kolaylaştırma Anlaşması’nın DTÖ’ye entegre edilmesini desteklemeyi taahhüt ediyoruz.
12. AB -Mısır Yatırım Mekanizması, Avrupa Sürdürülebilir Kalkınma Fonu Plus (EFSD+) aracılığıyla 2027 yılına kadar 5 milyar avroya kadar yatırımın harekete geçirilmesini kolaylaştıracaktır. Ayrıca, AB ve Mısır, Trans-Akdeniz Enerji ve Temiz Teknoloji İş Birliği Girişimi (T-MED) kapsamında, ortaklıklarını Akdeniz’deki yeşil dönüşümün ön saflarına taşımaya kararlıdır.
13. Enerji konusunda, AB ve Mısır, özellikle güneş ve rüzgar enerjisindeki muazzam yenilenebilir enerji potansiyelini ortaya çıkarmak ve şebeke ile sınır ötesi enerji altyapısını güçlendirmek (Mısır’ın Su, Gıda ve Enerji Bağlantısı (NWFE) konusundaki amiral gemisi girişimine katkıda bulunmak) için düşük emisyonlu ve iklime dayanıklı ekonomilere hızlı geçiş konusunda ortak ve birleşen bir stratejik çıkara sahiptir. Yenilenebilir enerji kaynakları, enerji verimliliği, Karbon Yakalama ve Depolama (CCS) çözümleri ve sınır ötesi enerji bağlantısı dahil olmak üzere güvenli ve sürdürülebilir düşük karbonlu enerji üretimi, ülkelerimiz için güvenli, uygun fiyatlı ve sürdürülebilir enerji sağlama fırsatları sunmaktadır. Ülkelerimizi güvenli ve sürdürülebilir yenilenebilir ve diğer düşük karbonlu enerji endüstrilerinin gelişmesine yönlendirebilecek ve herkes için özellikle sürdürülebilir, güvenli ve uygun fiyatlı enerji, istihdam yaratma ve endüstriyel büyüme gibi birçok fayda sağlayabilecek teknolojileri ve düzenleyici koşulları geliştirmeyi taahhüt ediyoruz. Enerji iş birliğimiz ayrıca, enerji iş birliğimizde metan emisyonlarının azaltılması, geri kazanılması ve ticarileştirilmesi için fırsatları araştırmayı da içerecektir. Ulaşım konusunda, uluslararası alanda varılan anlaşmalar doğrultusunda emisyonları azaltırken bağlantıyı geliştirmeyi taahhüt ediyoruz. IMO ve ICAO dahil olmak üzere forumlar.
14. Küresel yeşil dönüşümü hızlandırma taahhüdümüzü, iklim değişikliğiyle mücadelede, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmede ve herkes için müreffeh bir gelecek sağlamada oynadığı önemli rolün bilincinde olarak yineliyoruz. Ortaklığımız aracılığıyla inovasyonu, kaynak verimli, döngüsel ekonomiye geçişi ve çevre dostu uygulamaları desteklemeye devam edeceğiz. Küresel plastik kirliliğini ele almak için ortak çözümler aramaya devam edeceğiz. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, sürdürülebilir ulaşım, su, atık su ve atık yönetimi, sürdürülebilir tarım ve yeşil teknolojiler gibi temel sektörlere yatırımlara öncelik vererek AB, Mısır’ın yeşil dönüşümünü destekliyor ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırıyor. Bu durum, AB’nin NWFE Elektrik Şebekesi Güçlendirme Projesi, İskenderiye Bölge Kontrol Merkezi’nin modernizasyonu ve GREGY Bağlantısı gibi şebeke ve sınır ötesi bağlantı projelerine verdiği destekte de yansıtılıyor.
15. AB ve Mısır, dijital dönüşüm alanlarında iş birliği yapma, güvenilir ve emniyetli dijital bağlantı ve veri altyapılarına yatırım yapma ve siber güvenlik, yapay zekâ, veri ekonomisi, yetenek geliştirme ve dijital becerileri geliştirme taahhütlerini yinelemektedir. AB ve Mısır, kapasite geliştirme ve kurumsal gelişim de dahil olmak üzere güvenilir ve kapsayıcı yapay zekâyı geliştirmenin yollarını görüşmüştür. Her iki taraf da yapay zekâ yönetişimi ve inovasyon konularında daha fazla fikir alışverişinde bulunacaktır. Her iki taraf da, e-imzalar da dahil olmak üzere toplumsal zorlukları ele alan, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik eden ve rekabet gücünü artıran dijital çözümler konusunda iş birliğini daha da artırmayı hedeflemektedir.
16. Güney Komşu Bölgesi Gıda ve Dayanıklılık Tesisi de dahil olmak üzere, devam eden iş birliğimizi temel alarak gıda ve su güvenliği alanındaki iş birliğimizi daha da geliştirmeyi kabul ediyoruz. Gıda güvenliğini sağlamak için adaptasyon ve dayanıklılığı güçlendirmek amacıyla ana gıda tedarik zincirlerindeki tedarikçileri çeşitlendirmenin önemini kabul ediyoruz. Hayati kaynaklara erişimi sağlamanın, tahıl depolama kapasitesini ve üretimini genişletmenin, tarım uygulamalarını iyileştirmenin, ürün dayanıklılığını artırmanın ve yenilikçi su yönetimi stratejileri uygulamanın temel ihtiyacını kabul ediyoruz. Mısır-AB Su Ortaklığı (EEWP) Ortak Bildirgesi de dahil olmak üzere, suyla ilgili konularda ikili, bölgesel ve uluslararası düzeylerde iş birliği yapacağız. Mısır’ın su kıtlığı bağlamında Nil Nehri’ne yoğun bağımlılığını kabul eden AB, Mısır’ın su güvenliğine ve Etiyopya Barajı da dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyumuna verdiği desteği yinelemektedir. AB, kıyıdaş ülkeler arasında önceden bildirim, iş birliği ve “zarar vermeme” ilkelerine dayalı sınır ötesi iş birliğini şiddetle teşvik etmektedir.
17. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne (UNFCCC) ve Paris Anlaşması’na ve sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlamaya olan güçlü bağlılığımızı hatırlatıyoruz. Bu bağlamda, tarafların NDC’lerinin Paris Anlaşması ve NDC gereklilikleriyle uyumlu olması ve ilerlemeyi yansıtması gerektiğini bir kez daha teyit ediyoruz. Uyum bildirimlerinin sunulmasını teşvik ediyoruz. Karbon fiyatlandırması gibi kolaylaştırıcı politika çerçeveleriyle desteklenen, hem sosyo-ekonomik zorlukları hem de fırsatları ele alan adil geçiş yollarına olan ortak bağlılığımızı ifade ediyoruz.
18. Bölgedeki göç dinamiklerinin giderek artan karmaşıklığını ve Mısır’ın karşı karşıya olduğu özel zorlukları kabul ederek ve paylaşılan sorumluluk ve yük paylaşımı ilkelerinin rehberliğinde, her iki taraf da göç yönetişimine yönelik kapsamlı bir yaklaşıma olan bağlılıklarını yeniden teyit eder. Bu ortak bağlılık ışığında AB, milyonlarca mülteci ve sığınmacıya ev sahipliği yapan Mısır’ı takdir eder ve bu konuda Mısır ile devam eden iş birliğini değerli bulur. AB ve Mısır, uluslararası hukuka tam saygı göstererek ve ulusal çerçeveler doğrultusunda göçmenleri, mültecileri, sığınmacıları ve ev sahibi toplulukları desteklemeye devam edecektir. AB, Mültecilerin Statüsüne İlişkin 1951 Cenevre Sözleşmesi doğrultusunda Aralık 2024’te Ulusal Sığınma Yasası’nın kabulü de dahil olmak üzere, Mısır’ın ulusal göç ve sığınma yönetişimini geliştirme konusundaki değerli çabalarını takdir eder. AB, göç ve hareketlilik alanında 2024-2027 yılları için 200 milyon avro tutarındaki mali desteğini hatırlatır. Ayrıca, her iki taraf da AB ve ulusal yetkinliklere uygun olarak AB-Mısır Yetenek Ortaklığı’nın işler hale getirilmesi de dahil olmak üzere, Mısır, göçmenler ve Avrupa’daki hedef ülkelere fayda sağlayacak yapılandırılmış, adil ve düzenli göç yolları oluşturmak amacıyla yakın iş birliği yapacaktır. Düzensiz göçün temel nedenlerini ele almak için daha fazla çaba gösterme konusundaki ortak kararlılığımızı yineliyoruz. Ayrıca, düzensiz göçü önlemek için sınır yönetimi, arama ve kurtarma ile göçmen kaçakçılığı ve göç yolları boyunca insan ticaretiyle mücadele konularında güçlü iş birliğimizi sürdürme konusundaki ortak çıkarımızın altını çiziyoruz. Geri dönüşler, geri kabuller ve sürdürülebilir yeniden entegrasyon konularında, bilgi alışverişi ve en iyi uygulamaların paylaşımı da dahil olmak üzere ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uygun, onurlu, koordineli bir şekilde iş birliğimizi sürdürmeye ve iletişimi iyileştirmeye ve verimliliği artırmaya kararlıyız.
19. Barış, Güvenlik ve Savunma alanında, AB-Mısır Güvenlik ve Savunma Diyaloğu kurulması amacıyla ön görüşmeler başlatılmıştır. Bölgesel ve deniz güvenliği (EUNAVFOR Atalanta ve EUNAVFOR Aspides operasyonları dahil), terörle mücadele ve siber güvenlik gibi ortak öncelikli alanlarda diyalog ve iş birliğimizi sürdüreceğiz. Bu, müdahale kabiliyetlerimizi güçlendirmek için ortak tatbikatlar ve kapasite geliştirme girişimlerini içerebilir. Güvenlik alanında, kolluk kuvvetleri, sınır güvenliği, organize suçla mücadele, her türlü kaçakçılık ve insan ticaretiyle mücadele ve dezenformasyon kampanyalarıyla ilgili konuları ele almaya devam edeceğiz. Terörle mücadelede ve terörizme yol açan şiddet içeren aşırılığın önlenmesinde, özellikle AB–Mısır Terörle Mücadele Diyaloğu aracılığıyla aktif iş birliğimizi güçlendireceğiz. Mayıs 2023’ten bu yana Küresel Terörle Mücadele Forumu’nun (GCTF) eş başkanlığını yürütmemiz, bu alandaki stratejik ortaklığımızı da güçlendiriyor ve Terörle Mücadelede Denetim ve Hesap Verebilirliğe İlişkin Brüksel Muhtırası gibi küresel terörle mücadele çabalarını güçlendirecek yeni kaynakların oluşmasını sağlıyor.
20. Zirvede, Mısır’ın Ufuk Avrupa’ya katılımını resmileştiriyoruz ve bu sayede Mısırlı araştırmacılar ve kuruluşlar, Ufuk Avrupa programının tüm bölümlerine katılabiliyor. Bu, Mısırlı kurumların projeleri koordine etme, ulusal araştırma reformlarını destekleme ve kurumsal kapasite geliştirme kapasitesini artıracak. Ufuk Avrupa’ya katılımla birlikte, su yönetimi, tarım sistemleri ve gıda değer zincirlerini geliştirmek amacıyla Akdeniz Bölgesi Araştırma ve İnovasyon Ortaklığı’na (PRIMA) katılımın genişletilmesini de garantiliyoruz.
21. AB-Mısır arasında Teknik Mesleki Eğitim (TVET) alanında uzun süredir devam eden başarılı iş birliğini takdir ederek, mevcut ve gelecekteki işgücü piyasası ve endüstri ihtiyaçlarına uygun müfredat geliştirme ve Uygulamalı Teknoloji Okulları’nı destekleyerek TVET reform gündemine katkıda bulunmayı, Mısır’daki gençlere ve yetişkinlere ilgili eğitim ve becerilerin sağlanmasını taahhüt ediyoruz. AB ve Mısır ayrıca, Erasmus+’ın uluslararası boyutu kapsamında iş birliğini güçlendirmeye devam edecektir.
22. Mısır ve AB arasındaki tarihi kültürel ilişkiler göz önüne alındığında, kültürel ve doğal mirasın korunması alanında iş birliğimizi geliştirmek, sürdürülebilir kalkınmayı ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi teşvik etmek, kültürel mirasın korunmasına ve muhafazasına her zaman saygı göstermek ve ilgili sektörlerde beceri ve eğitimi güçlendirmek için birlikte çalışacağız. Her iki taraf da, kültürel mirası korumak, yasadışı ağları engellemek ve ortaklık ve karşılıklı saygı ruhuyla iade süreçlerini desteklemek için ilgili uluslararası sözleşmeler ve BM Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda güçlendirilmiş iş birliğinin önemini vurgulamaktadır.
23. Stratejik ortaklığımızı ve her alanda işbirliğimizi ilerletme kararlılığımızı takdir ederek, bir sonraki AB-Mısır zirvemizi 2027 yılında Mısır’da gerçekleştirmeyi kararlaştırdık.
Ek – Sektörel iş birliği alanları
Zirvenin kenarlarında
* Yakın zamanda onaylanan 4 milyar avroluk Makro-Finansal Yardımın (MFA) temelini oluşturan Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının resmileştirilmesi.
* “Yerel düzeyde sosyo-ekonomik reformların uygulanmasına AB desteği” konulu Finansman Anlaşması hakkında Ortak Açıklama (75 milyon Avro).
* Mısır’ın Horizon Europe ile işbirliğine dair imzası, Mısırlı araştırmacıların ve kuruluşların programın tüm bölümlerine katılımını sağlıyor.
* Sürdürülebilir kalkınmayı ilerletmek, ekonomik yönetişimi güçlendirmek, Teknik Mesleki Eğitimi (TVET) güçlendirmek ve gelecekteki işler için becerileri artırmak amacıyla 2025 yılında AB’den mali destek sağlanacağının duyurulması (110,5 milyon Avro).
* AB’nin, Mısır’ın yeşil dönüşümünü desteklemek amacıyla 2025 yılında özel sektöre yönelik yatırım projelerine (50 milyon Avro) mali destek sağlayacağının duyurulması.
* Stratejik ve Kapsamlı Ortaklığın bu ayağı kapsamında öngörülen 200 milyon avroluk paket kapsamında AB tarafından finanse edilen temel projelerin faaliyete geçirileceğinin duyurulması ve ilk somut eylemlerin 2025/2026’da başlaması.
AB-Mısır işbirliğinin önümüzdeki yolu
Yeşil dönüşüm ve enerji iş birliği
* Mısır’ın düşük karbon ekonomisindeki konumunu güçlendirmek için uygun karbon fiyatlandırma araçları ve planları da dahil olmak üzere politika seçeneklerini değerlendiren kapsamlı bir analitik çalışma başlatılması ve gelecekteki iklim uyumlu ticaret stratejisini bilgilendirecek stratejik öneriler sunulması.
* Deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını teşvik etmek ve ekonomik büyümeyi desteklemek için Mavi Ekonomiye bağlılık.
Ticaret ve yatırımlar
* Ticaret ve yatırım ilişkilerinin modernizasyonu bağlamında mevcut Ortaklık Anlaşması’nı tamamlayıcı olası bir Sürdürülebilir Yatırım Kolaylaştırma Anlaşması’na (SIFA) yönelik ikili angajmanın sürdürülmesi taahhüdü.
* Mısır’ın, Anlaşmanın DTÖ kural kitabına yasal entegrasyonu talebine eş sponsor olarak katılmasıyla, Kalkınma için Yatırım Kolaylaştırma Anlaşması için çok taraflı girişime ortak destek duyurusu.
* 2024 AB-Mısır yatırım konferansının ardından, Mısır’ın yeşil dönüşüm sektörleri ve temiz teknolojiye odaklanarak yatırım anlaşmalarının uygulanmasındaki ilerlemeyi sergiliyoruz. Bu çabaların bir parçası olarak, Yatırım Mekanizması(1) aracılığıyla mevcut yatırım fırsatlarını sergilemek üzere 2026 yılında bir iş/yatırımcı yuvarlak masa toplantısı düzenleme planlarımızı duyuruyoruz.
Göç ve hareketlilik
* Düzensiz göçle mücadeleyi koordineli ve sorumlu bir şekilde sürdürmek ve göçmenlerin ve mültecilerin haklarına tam olarak saygı gösteren, ilgili uluslararası hukuk normları ve standartlarına uygun, ulusal düzeyde bir sığınma sistemine geçişi desteklemek.
* Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık’ta belirtildiği üzere, Mısır’ın mültecilere ev sahipliği yapma çabalarını desteklemek amacıyla iş birliğinin sürdürülmesi.
* Özellikle devam eden Yetenek Ortaklığının operasyonel hale getirilmesini ve AB ve ulusal yeterliliklerle uyumlu hale getirilmesini destekleyerek, yasal göçü güvence altına alan karşılıklı olarak faydalı, yapılandırılmış ve güvenli yolların oluşturulmasına yönelik taahhüdün artırılması.
* Mısır’da düzensiz göçün temel nedenlerini ele alan ve AB Afrika Güven Fonu (EUTF) kapsamında finanse edilen projelerin, Stratejik ve Kapsamlı Ortaklık kapsamında gelecekte sağlanabilecek destek göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi.
* AB-Mısır Yetenek Ortaklığı ve İkinci Yetenek Ortaklığı Yuvarlak Masa Toplantısı’nın duyurulması da dahil olmak üzere, ulusal yeterlilikler doğrultusunda yasal göç, hareketlilik ve beceri geliştirme konularında iş birliğini artırma taahhüdünü yeniden teyit etmek.
* Özellikle Mısır’ın hava ve kara sınırlarında sınır yönetimi ve arama ve kurtarma kapasiteleri konusunda iş birliğinin güçlendirilmesi, özel ekipman temini ve hedefli kapasite geliştirme desteği dahil ve uygun durumlarda belge sahteciliği de dahil olmak üzere Frontex ile iş birliğinin sağlanması.
* Göçmen kaçakçılığı ve insan ticaretiyle mücadelede kapasite geliştirme ve iş birliğine yönelik desteğin artırılması, Göç Diyaloğu’nun sürdürülmesi ve Mısır’ın Aralık 2025’te düzenlenecek Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Küresel İttifakı’nın ikinci konferansına katılımının sağlanması.
* Ulusal ve uluslararası yükümlülüklere uygun, bilgi alışverişi ve en iyi uygulamaların paylaşılması da dahil olmak üzere, onurlu, koordineli bir şekilde geri dönüş, yeniden kabul ve sürdürülebilir yeniden entegrasyon alanında işbirliğini güçlendirmek, böylece iletişimi iyileştirmek ve verimliliği artırmak.
Güvenlik ve Adalet
* AB-Mısır Güvenlik ve Savunma Diyaloğu’nun kurulması amacıyla ön görüşmeler.
* Birinci Terörle Mücadele Diyaloğu’nun ardından, ikinci turunun 2026 yılı başlarında başlatılması konusunda mutabakata varıldı ve proje iş birliğinin güçlendirilmesiyle sürdürülebilirliği ve operasyonelliği sağlandı.
* Mısır Silahlı Kuvvetleri yararına ilk Avrupa Barış Tesisi yardım tedbirinin uygulanmasına başlanması ve olası ikinci yardım tedbiri açısından tespit sürecinin sürdürülmesi.
* Europol ile Mısır İçişleri Bakanlığı arasında imzalanan çalışma düzenlemesinin 2025 yılında yürürlüğe girmesi.
* Mısır İçişleri Bakanlığı ile gerçekleştirilen 3. Mısır-AB Güvenlik Üst Düzey Yetkililer Toplantısı’nın ardından, organize suçlarla mücadele, AB kurumlarıyla işbirliği ve Avrupa Suç Tehditlerine Karşı Çok Disiplinli Platform (EMPACT) konuları ele alındı.
* Cezai konularda adli işbirliğini artırmak amacıyla Eurojust ile işbirliğine ilişkin uluslararası bir anlaşma konusunda AB ile müzakerelere devam edilmesi.
* Mısır makamları ile Avrupa Kamu Savcılığı (EPPO) arasında bir çalışma düzenlemesi ve uluslararası işbirliği anlaşması müzakerelerine yönelik hazırlık diyaloğunun başlatılması.
* Siber güvenlik yetenekleri ve siber suçlarla mücadele konusunda iş birliğini keşfedin.
* Mısır’ın Lahey Sözleşmelerine, medeni ve ticari hukuk konuları ile aile hukuku alanında olası katılımını araştırın.
* Mısır’ın 2025 yılı sonuna kadar AB tarafından finanse edilen CRIMARIO projesinin Deniz Alanı Farkındalığı konulu IORIS platformuna erişiminin sağlanması ve eğitimlerin verilmesi.
Demografi ve insan sermayesi
* MEDUSA denizaltı fiber bağlantısının kurulumu tamamlandı ve 2027 yılında Mısır’ın Port Said kentinde bir iniş sahasının hazır olması planlanıyor.
* Mısır’ın, çıraklıkların kalitesini, arzını ve imajını ve çırakların hareketliliğini iyileştirmek için çok paydaşlı bir platform olan Avrupa Çıraklık İttifakı’na üyeliğinin duyurulması.
(1) Yatırım Mekanizması, Mısır platformu HAFIZ ile bağlantılıdır: EFSD – İşletmeler için Danışmanlık, Finans ve Yatırım Merkezi – حـاِفـــز













Leave a Comment
Your email address will not be published. Required fields are marked with *