İsrail yasalarını Batı Şeria’ya uygulayan ve Filistinlilerin gelecekteki bağımsız bir devletin parçası olarak istedikleri bir bölgenin ilhakına eşdeğer bir hamle olan yasa tasarısı, Çarşamba günü İsrailli milletvekillerinden ön onay aldı.

Gazetecilerin oylamayla ilgili sorusu üzerine Vance, “Eğer bu siyasi bir gösteriyse, çok aptalca bir gösteri ve kişisel olarak bundan bir hakaret alıyorum” dedi. Vance,

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, İsrail’in 1967 Orta Doğu savaşında ele geçirdiği bölgeyi ilhak etme yönündeki adımların, Trump’ın şimdiye kadar sarsak bir ateşkesle sonuçlanan Gazze savaşını sona erdirme planını tehlikeye atabileceği uyarısında bulunmasının ardından konuştu.

Vance, İsrail’e yaptığı iki günlük ziyaretin sonunda, “Batı Şeria İsrail tarafından ilhak edilmeyecek. Başkan Trump’ın politikası Batı Şeria’nın ilhak edilmemesi yönünde. Bu her zaman bizim politikamız olacak,” dedi.

Trump: İsrail, ABD’nin tüm desteğini kaybeder

Amerikan Time dergisine mülakat veren ABD Başkanı Trump, Netanyahu hükümetinin Batı Şeria’yı ilhak yönünde adım atması halinde ne olacağına dair soruya, “Bu olmayacak, bu olmayacak. Arap ülkelerine söz verdiğim için bu olmayacak. Bunu şimdi yapamazsınız. Böyle bir şey olursa İsrail, ABD’nin tüm desteğini kaybeder.” yanıtını verdi.

İşgal altındaki Batı Şeria’da Filistin topraklarından gasbedilen yasa dışı Yahudi yerleşimlerinin İsrail’e ilhakının oylandığı tasarı, çarşamba günü İsrail Meclisindeki ön oylamada, oy çoğunluğuyla kabul edilmişti. Oylamaya katılan vekillerden 24’ü “hayır” oyu kullanırken, 25 milletvekili ise “evet” oyu vermişti. Tasarının yasalaşması için mecliste yapılacak 3 oylamadan daha geçmesi gerekiyor.

Aşırı sağ muhalefetin desteklediği oylama 

Oylama, yakın zamana kadar iktidardaki sağcı koalisyonda yer alan aşırı sağcı bir muhalefet milletvekili tarafından desteklendi ve aşırı milliyetçiler Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich tarafından desteklendi. Okuma, 120 milletvekilinin 25’ine karşı 24 oyla kabul edildi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun ofisi daha sonra oylamanın Vance’in ziyareti sırasında bölünme yaratmayı amaçlayan “kasıtlı bir siyasi provokasyon” olduğunu söyledi.

Netanyahu’nun Likud partisinin yasa tasarısına oy vermediğini ve desteği olmadan Batı Şeria’nın ilhakını yasalaştırma girişimlerinin “hiçbir yere varmasının olası olmadığını” ekledi.

ABD uzun zamandır İsrail’in en güçlü ve sadık büyük güç müttefiki olmuştur ve Trump yönetimi, liderliği üzerinde hatırı sayılır bir etkiye sahip olduğu için İsrail’e özellikle yakındır.

Netanyahu, Filistin devleti olma olasılığını defalarca reddetmiştir. Kabinesi, Batılı büyük müttefiklerinin yakın zamanda İsrail’e Gazze’deki yıkıcı savaşını durdurması için baskı yapmak amacıyla Filistin devletini tanımalarına yanıt olarak ilhak fikrini değerlendirdi, ancak Trump’ın geçen ay itiraz etmesi üzerine bu fikri rafa kaldırdı.

Üst düzey Beyaz Saray yetkilileri ve Trump’ın damadı Jared Kushner, Ortadoğu’yu altüst eden iki yıllık savaşın ardından İsrail ile Filistinli Hamas militanları arasındaki 13 günlük ateşkesi canlı tutmak amacıyla İsrail’i ziyaret ediyor. Rubio’nun Perşembe günü İsrail’e varması bekleniyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Rubio’nun Trump’ın 20 maddelik Gazze planının uygulanmasını desteklemek için İsrail’i ziyaret ettiğini söyledi. Bu plan, bölgede nihai yeniden yapılanma ve istikrarlı bir yönetim ile Filistin devleti olma yolunda olası adımları öngörüyor.

Vance, Tel Aviv’deki Ben Gurion havaalanında gazetecilere, Başbakan Benjamin Netanyahu, diğer üst düzey yetkililer ve orduyla yaptığı görüşmelerin ardından Gazze ateşkesi hakkında “oldukça iyi hissettiğini” söyledi.

İsrail ve Hamas, 10 Ekim’de yürürlüğe girmesinden bu yana tekrarlanan ihlaller konusunda birbirlerini suçlarken, ABD arabuluculuğundaki ateşkese bağlılıklarını yinelediler.

Anlaşma kapsamında şimdiye kadar Gazze’de tutulan rehinelerin, İsrail’in elindeki Filistinli tutuklularla değiştirilmesi, bazı rehinelerin cenazelerinin teslim edilmesi ve İsrail askerlerinin kısmen çekilmesi yer aldı.

Batı Şeria Yerleşimleri

Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerinde yüz binlerce insan yaşıyor. Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplumun büyük bir kısmı yerleşimleri uluslararası hukuka göre yasadışı olarak görüyor.

İsrail hükümeti, tartışmalı olarak gördüğü Batı Şeria ile İncil ve tarihi bağlantıları olduğunu öne sürüyor ve Filistin devleti olma yolunda atılacak her türlü adıma karşı çıkıyor.

Yerleşimler, Filistinlilerin yaşayabilir bir devlet için istediği toprakları parçaladığı için onlarca yıldır Orta Doğu barışının önünde büyük bir engel teşkil eden oldukça hassas bir konu.

Çarşamba günkü oylama, yasanın geçmesi için gereken dört oylamadan ilkiydi ve Vance’in İsrail ziyaretiyle aynı zamana denk geldi; bu ziyaret, Trump’ın İsrail’in bölgeyi ilhak etmesine izin vermeyeceğini söylemesinden bir ay sonraydı.

Suudi Arabistan, Endonezya, Türkiye ve 13 diğer Müslüman çoğunluklu ülke oylamayı kınadı; Arap devletlerini ve Müslüman ulusları temsil eden önemli çok taraflı kuruluşlar da aynı şeyi yaptı.

(Arab News)