Eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, Yüksek Mahkeme’nin kendisini darbe girişiminde bulunmaktan suçlu bulmasının ardından Perşembe günü 27 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı.

Mahkeme heyetindeki beş yargıçtan dördü, Bolsonaro’nun tarihi davadaki beş suçlamanın tamamından mahkum edilmesi yönünde oy kullandı.

Mahkumiyet kararı, Yargıçlar Carmen Lucia ve Cristiano Zanin’in Bolsonaro’yu 2022 seçim yenilgisinin ardından iktidarda kalmak için darbe planlamaktan suçlu bulması üzerine geldi. Oylama sonucunda 4’e 1’lik bir çoğunluk oluştu ve haftanın başlarında mahkumiyet yönünde oy kullanan meslektaşları Alexandre de Moraes ve Flavio Dino’ya katıldılar. Tek muhalif oy ise Çarşamba günü Bolsonaro’yu tüm suçlamalardan beraat ettiren Yargıç Luiz Fux’tan geldi.

Bolsonaro, darbe planlamak, silahlı bir suç örgütüne katılmak, Brezilya’nın demokratik düzenini zorla ortadan kaldırmaya çalışmak, devlet kurumlarına karşı şiddet eylemleri gerçekleştirmek ve destekçilerinin 8 Ocak 2023’te hükümet binalarına düzenlediği saldırı sırasında korunan kamu malına zarar vermek suçlarından hüküm giydi.

Savcılığa göre darbe planı, Cumhurbaşkanı Luiz Inacio Lula da Silva, Başkan Yardımcısı Geraldo Alckmin ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Alexandre de Moraes’i patlayıcı, silah veya zehir kullanarak öldürmeyi içeriyordu.

Yargıç Carmen Lucia, savcılığın Bolsonaro liderliğindeki grubun “demokratik kurumlara saldırmak için ilerici ve sistematik bir plan” uyguladığına dair “kesin deliller” sunduğunu söyledi.

Şu anda ev hapsinde bulunan 70 yaşındaki eski cumhurbaşkanı, herhangi bir suç işlemediğini iddia etti. Avukatları, karara 11 yargıçtan oluşan Yüksek Mahkeme’ye itiraz edeceklerini duyurdu.

Karar, ABD’de anında tepkilere yol açtı. Gazetecilerin sorusu üzerine ABD Başkanı Donald Trump, sonuçtan duyduğu şaşkınlığı dile getirdi.

“Onun Brezilya’nın iyi bir başkanı olduğunu düşünüyordum ve bunun gerçekleşebilmesi çok şaşırtıcı.”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kararı “adil olmayan” olarak nitelendirerek, ABD’nin “bu cadı avına uygun şekilde karşılık vereceğini” söyledi.

Trump yönetimi, müttefikinin hukuki durumunu “cadı avı” olarak nitelendirmesinin ardından ithal Brezilya mallarına %50 gümrük vergisi getirmişti. Bolsonaro’nun oğlu, oylamanın ABD’ye daha fazla yaptırım getirebileceğini söyledi.

Trump, çok şaşırtıcı buldu!

ABD Başkanı Donald Trump, Brezilya’nın eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun ülkenin 2022 seçim sonuçlarını bozmaya teşebbüs ettiği gerekçesiyle suçlu bulunmasının “çok şaşırtıcı” olduğunu söyledi.

“O davayı izledim. Onu oldukça iyi tanıyorum – yabancı bir lider. Brezilya’nın iyi bir başkanı olduğunu düşünüyordum. Ve bunun olabilmesi çok şaşırtıcı,” dedi Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere. “Bana da aynısını yapmaya çalıştılar ama bundan hiç sıyrılamadılar. Ama şunu her zaman söyleyebilirim: Onu Brezilya başkanı olarak tanıyordum. İyi bir adamdı ve bunun olacağını sanmıyorum.”

Hakim Carmen Lucia, Luiz Inacio Lula da Silva’ya yenilmesinin ardından iktidarda kalmak için silahlı bir suç örgütüne liderlik etmekle suçlanan aşırı sağcı liderin mahkûm edilmesine karar veren meslektaşları Alexandre de Moraes ve Flavio Dino’ya katıldı. Çarşamba günü Hakim Luiz Fux, beraat yönünde oy kullanarak karara muhalif kalmıştı.

Lucia, “Savcılık, Jair Messias Bolsonaro liderliğindeki, hükümet, Silahlı Kuvvetler ve istihbarat servislerinden kilit isimlerin yer aldığı grubun, 2022 seçimlerinde meşru iktidar değişimine zarar vermeyi amaçlayan demokratik kurumlara saldırmak için ilerici ve sistematik bir plan uyguladığına dair kesin deliller sundu” dedi.

Son oylama şimdi Yargıç Cristiano Zanin’e bağlı. Kararı, Bolsonaro’nun nihai mahkumiyetine itiraz edip edemeyeceğini belirleyecek. Zanin eski cumhurbaşkanı lehine karar verirse, Bolsonaro Yüksek Mahkeme’ye itiraz edebilir.

Rubio: ABD gereken cevabı verecektir

Trump’ın ulusal güvenlik danışmanlığını da yürüten ABD Dışişleri (State) Bakanı Marco Rubio, kararın ardından ABD’nin harekete geçeceğini söyledi.

Rubio, ABD’li sosyal medya şirketi X’in platformunda yaptığı paylaşımda, Trump yönetiminin Moraes’e davayı düşürmesi için uyguladığı yaptırımlara atıfta bulunarak, “Yaptırım uygulanan insan hakları ihlalcisi Alexandre de Moraes’in siyasi zulmü devam ediyor. Kendisi ve Brezilya Yüksek Mahkemesi’ndeki diğer kişiler, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’yu haksız yere hapse atma kararı aldı.” ifadelerini kullandı. “ABD bu cadı avına gereken cevabı verecektir” diye ekledi.

Bolsonaro’ya yöneltilen suçlar azami 43 yıl hapis cezası gerektiriyor. Yargıçlar, eski başkanın cezasını nerede çekeceğine karar vermek için Cuma günü kesin cezayı görüşecek. Ceza, ev hapsinden yüksek güvenlikli bir hapishanede özel bir hücreye kadar uzanıyor.

Savcılar Bolsonaro’yu beş suçlamayla suçladı: Darbe düzenlemeye teşebbüs etmek, silahlı suç örgütünün üyesi olmak, demokratik hukuk devletini şiddet yoluyla ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek, şiddete karışmak ve devlet varlıklarına ciddi tehdit oluşturmak.