İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkesinin Gazze’ye yönelik savaşında ABD’nin mutlak desteğine güvenebildi.

Eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, Gazze’de yarattığı krizlerden zaman zaman rahatsızlık duyduğunu dile getirmiş olsa da, Donald Trump yönetimi henüz benzer bir çekince göstermedi; hatta Şubat ayında Gazze nüfusunun tamamının etnik olarak temizlenmesini önerecek kadar ileri gitti.

ABD’nin desteği, İsrail’in savaş makinesi için hayati önem taşıyor ve İsrail’in Gazze’de 63.000’den fazla insanı öldürmesine yardımcı olan silahları sağlıyor. Diplomatik olarak ise, artan can kaybına rağmen Gazze’de ateşkes taleplerini engellemek için BM Güvenlik Konseyi’ndeki veto hakkını kullanıyor.

Ayrıca İsrail’in soykırımla suçlandığı Uluslararası Adalet Divanı’nda İsrail’i destekledi ve Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçları suçlamasıyla tutuklama emri çıkaran Uluslararası Ceza Mahkemesi üyelerine yaptırım uyguladı.

ABD yarın İsrail’e verdiği tüm desteği keserse ne olur?

Dört uzmana ne düşündüklerini sorduk: Savunma analisti Hamze Attar, İsrailli siyaset bilimci Ori Goldberg, Kraliyet Birleşik Hizmet Enstitüsü ve Amerikan İlerleme Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olan HA Hellyer ve eski İsrail hükümet danışmanı Daniel Levy.

Uluslararası alanda neler olur?

“İsrail’i başlangıçta destekleyen birçok Batılı devletin artık kendilerini özellikle çaresiz hissettiğini ve İsrail’in kendi üzerlerine yıkılmasını istediklerini hissediyorum. Birçokları, hatta Almanya için bile, onları İsrail’e bağlayan savaş sonrası bağ o kadar yıprandı ki, muhtemelen ABD olmadan ayakta kalamayacak.

“Tahminimce [ABD’nin İsrail’e desteği yarın sona ererse] hepsi hemen İsrail’e karşı harekete geçer, ancak hiç kimse ilk harekete geçen olmak istemez.

“Bunun nasıl bir şekil alacağını bilmiyorum, yaptırımlar mı olacak, hatta BM Şartı’nın 7. Bölümü’nün yürürlüğe girmesi mi olacak, acil müdahale yetkisi mi verilecek, ama hızlı olacak.” – Ori Goldberg

Bölgesel olarak ne olur? İsrail’in iddia ettiği gibi saldırıya mı uğrar?

“Bence ABD’yi birdenbire denklemden çıkarırsanız, bir tür anlaşmanın önündeki en büyük engeli ortadan kaldırmış olursunuz.

“İsrail’in bölgeye gerçek anlamda entegre olma zorunluluğu her zaman ikinci veya üçüncü seviye bir öncelik olacaktır, çünkü Amerikan desteği, Filistinliler, Lübnanlılar, Suriyeliler vb. karşısında gördüğümüz gibi, İsrail’in cezasız hareket etme kabiliyetini garanti altına alıyor.

“İsrail’in saldırıya uğramaktan bir adım uzakta olduğu fikri doğru değil ve birçok kişi onlarca yıldır böyle olmadığını iddia ediyor.

“Suriye ordusu şu anda ABD yüzünden İsrail’e karşı saldırı yapmaktan kaçınmıyor. Daha fazla savaşla ilgilenmedikleri için saldırmaktan kaçınıyorlar, büyük bir direnişle karşılaşacaklarını biliyorlar; aynı şey diğerleri için de geçerli.” – HA Hellyer

Peki maddi olarak ne olacak?

“İsrail mali açıdan ABD’ye çok bağımlı, ancak tamamen çökmez.

“İsrail, ABD’nin büyük ölçüde desteklediği ileri teknoloji silah sektörüne, hem yardımlar hem de neredeyse sınırsız Ar-Ge olanakları açısından giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.

“Ancak İsrail aynı zamanda ekonomik olarak ABD’nin, havluyla bekleyen bir koç gibi [kredi garantileri ve diğer destek mekanizmaları] kendi köşesinde olmasına da güveniyor.

“ABD desteğinin bir gecede kaybedilmesinin işleri zorlaştıracağını düşünüyorum, ancak bu durum, büyük teknoloji şirketlerinde kitlesel işten çıkarmalar ve ordunun zayıflaması görülene kadar hemen gerçekleşmeyecek.” – Ori Goldberg

İsrail siyasetinde neler olurdu?

“Sandığınız kadar değil. İsrail’in yerleşimci topluluğu zaten kendi hazinesine güveniyor. Ne olursa olsun, Tanrı’nın kendilerine verdiği misyona devam edecekler.

“Netanyahu da muhtemelen devam ederdi. O bir sihirbaz değil. Söylediklerinin ve yaptıklarının çoğu, zaten İsrail toplumunun büyük bir kısmının ne düşündüğünü yansıtıyor.

“Elbette, konuyu başka bir şekilde ele alırdı. Gazze’ye saldırmamızın sebebinin bir daha asla başka bir devlete bağımlı kalmamak olduğunu söyleyebilirdi, ama sanırım muhtemelen hayatta kalırdı.” – Ori Goldberg

“Amerika, özellikle İsrail sağına sürekli olarak bir armağan verdi. Bir Demokrat iktidardaysa, ‘Bakın onları ne kadar iyi yönetiyoruz’ diyebilir.”

“Ve eğer Trump gibi biri iktidardaysa, ‘Bakın, bir şeyleri doğru yapıyor olmalıyız: ABD bizimle aynı fikirde’ diyebilirler. Her iki durumda da meşruiyet kazanırlar. ABD olmadan, bu gerçek anlamda mümkün olmaz.

ABD, iç siyaseti ve Filistinlilere yönelik muamelesi açısından da İsrail’e mutlak dokunulmazlık sağlıyor. Örneğin, İsrailli politikacılar Gazze’ye soykırımcı bir savaş açabilir veya yerleşim yerlerini görünürde hiçbir maliyet olmadan destekleyebilir.

“Başka herhangi bir toplumda, bu maliyet diğer devletlerden veya kendi toplumlarının ahlaki pusulasından kaynaklanırdı. Bizde ise bunlardan hiçbiri yok gibi görünüyor.” – Daniel Levy

Peki askeriyesi ne olacak?

“ABD yarın ortadan kaybolsa, İsrail muhtemelen Gazze’ye karşı savaşını yaklaşık bir yıl sürdürebilir, ancak çok daha savunmasız hale geldikçe öncelikleri değişecektir.

“Örneğin, Gazze’de kullandıkları her merminin, her bombanın kendi savunmaları için bir kayıp olduğunun bilincinde olacaklardır.

ABD olmadan, İsrail’in topraklarını gizlemek için güvendiği ticari uyduların engellenmesi sona erer. Bu, rakiplerinin topraklarını anında görmesine olanak tanır. Ayrıca, kısmen ABD tarafından finanse edilen Demir Kubbe ve Ok sistemleri gibi savunma sistemlerini de kaybederek saldırılara çok daha açık hale gelir.

“ABD’nin kaybı, İsrail’in muhtemelen Avrupa’daki NATO ülkelerinden olmak üzere başka askeri tedarikçiler araması anlamına gelecektir, çünkü ekipmanların çoğu uyumlu. Ancak Avrupa, Rusya’dan gelen tehdit olarak gördüğü şeye kıyasla zaten bir silah açığına sahip olduğundan, bu hızla gerçekleşmeyecek.

“Avrupa ayrıca İsrail’den herhangi bir silah için ücret talep edecek; ancak mevcut askeri yardım programı kapsamında ABD bunu yapmıyor. Dolayısıyla başka bir ülke devreye girse bile İsrail, şu anki ölçekte silah satın alabilecek maddi güce sahip olmayacak.” – Hamze Attar

Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’da neler olacak?

“Sanırım ordunun üst düzey kademeleri olup biteni öğrendiklerinde savaşın derhal sona ermesi çağrısında bulunacaklardır.” – Ori Goldberg

“Merkez bankası ve ordunun savaşı sürdürmek için ne silahları ne de paraları olduğunu hemen anlayacaklarını düşünüyorum.

“Bundan sonra, diğer devletlerin hem bölgesel hem de Batı’daki eylemlerine bağlı olarak, savaş siyasi ve ekonomik olarak sürdürülemez hale gelecektir.” – Daniel Levy

“Tahminimce Gazze ve Batı Şeria’da bir bekleme düzeni benimseyip kendilerine zaman kazandıracaklardır. İsrail’in uluslararası kamuoyu nezdindeki itibarı zaten dipte, ancak ABD desteği onu gerçek uluslararası hesap verebilirlikten korudu.

“Esasen, ABD olmasaydı İsrail, apartheid Güney Afrika’sının maruz kaldığı gibi, uluslararası bir dışlanmış devlet gibi muamele görürdü. Apartheid liderleri de sonunda değişmeleri gerektiğine karar verdiler; çünkü çok iyi insanlar oldukları için değil, başka seçenekleri kalmadığı bir noktaya geldikleri ve kurtarabileceklerini kurtarmaya karar verdikleri için.” – HA Hellyer

Peki maddi olarak ne olacak?

“İsrail mali açıdan ABD’ye çok bağımlı, ancak tamamen çökmez.

“İsrail, ABD’nin büyük ölçüde desteklediği ileri teknoloji silah sektörüne, hem yardımlar hem de neredeyse sınırsız Ar-Ge olanakları açısından giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.

“Ancak İsrail aynı zamanda ekonomik olarak ABD’nin, havluyla bekleyen bir koç gibi [kredi garantileri ve diğer destek mekanizmaları] kendi köşesinde olmasına da güveniyor.

“ABD desteğinin bir gecede kaybedilmesinin işleri zorlaştıracağını düşünüyorum, ancak bu durum, büyük teknoloji şirketlerinde kitlesel işten çıkarmalar ve ordunun zayıflaması görülene kadar hemen gerçekleşmeyecek.” – Ori Goldberg

İsrail siyasetinde neler olurdu?

“Sandığınız kadar değil. İsrail’in yerleşimci topluluğu zaten kendi hazinesine güveniyor. Ne olursa olsun, Tanrı’nın kendilerine verdiği misyona devam edecekler.

“Netanyahu da muhtemelen devam ederdi. O bir sihirbaz değil. Söylediklerinin ve yaptıklarının çoğu, zaten İsrail toplumunun büyük bir kısmının ne düşündüğünü yansıtıyor.

“Elbette, konuyu başka bir şekilde ele alırdı. Gazze’ye saldırmamızın sebebinin bir daha asla başka bir devlete bağımlı kalmamak olduğunu söyleyebilirdi, ama sanırım muhtemelen hayatta kalırdı.” – Ori Goldberg

“Amerika, özellikle İsrail sağına sürekli olarak bir armağan verdi. Bir Demokrat iktidardaysa, ‘Bakın onları ne kadar iyi yönetiyoruz’ diyebilir.”

“Ve eğer Trump gibi biri iktidardaysa, ‘Bakın, bir şeyleri doğru yapıyor olmalıyız: ABD bizimle aynı fikirde’ diyebilirler. Her iki durumda da meşruiyet kazanırlar. ABD olmadan, bu gerçek anlamda mümkün olmaz.

ABD, iç siyaseti ve Filistinlilere yönelik muamelesi açısından da İsrail’e mutlak dokunulmazlık sağlıyor. Örneğin, İsrailli politikacılar Gazze’ye soykırımcı bir savaş açabilir veya yerleşim yerlerini görünürde hiçbir maliyet olmadan destekleyebilir.

“Başka herhangi bir toplumda, bu maliyet diğer devletlerden veya kendi toplumlarının ahlaki pusulasından kaynaklanırdı. Bizde ise bunlardan hiçbiri yok gibi görünüyor.” – Daniel Levy

Peki askeriyesi ne olacak?

“ABD yarın ortadan kaybolsa, İsrail muhtemelen Gazze’ye karşı savaşını yaklaşık bir yıl sürdürebilir, ancak çok daha savunmasız hale geldikçe öncelikleri değişecektir.

“Örneğin, Gazze’de kullandıkları her merminin, her bombanın kendi savunmaları için bir kayıp olduğunun bilincinde olacaklardır.

ABD olmadan, İsrail’in topraklarını gizlemek için güvendiği ticari uyduların engellenmesi sona erer. Bu, rakiplerinin topraklarını anında görmesine olanak tanır. Ayrıca, kısmen ABD tarafından finanse edilen Demir Kubbe ve Ok sistemleri gibi savunma sistemlerini de kaybederek saldırılara çok daha açık hale gelir.

“ABD’nin kaybı, İsrail’in muhtemelen Avrupa’daki NATO ülkelerinden olmak üzere başka askeri tedarikçiler araması anlamına gelecektir, çünkü ekipmanların çoğu uyumlu. Ancak Avrupa, Rusya’dan gelen tehdit olarak gördüğü şeye kıyasla zaten bir silah açığına sahip olduğundan, bu hızla gerçekleşmeyecek.

“Avrupa ayrıca İsrail’den herhangi bir silah için ücret talep edecek; ancak mevcut askeri yardım programı kapsamında ABD bunu yapmıyor. Dolayısıyla başka bir ülke devreye girse bile İsrail, şu anki ölçekte silah satın alabilecek maddi güce sahip olmayacak.” – Hamze Attar

Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’da neler olacak?

“Sanırım ordunun üst düzey kademeleri olup biteni öğrendiklerinde savaşın derhal sona ermesi çağrısında bulunacaklardır.” – Ori Goldberg

“Merkez bankası ve ordunun savaşı sürdürmek için ne silahları ne de paraları olduğunu hemen anlayacaklarını düşünüyorum.

“Bundan sonra, diğer devletlerin hem bölgesel hem de Batı’daki eylemlerine bağlı olarak, savaş siyasi ve ekonomik olarak sürdürülemez hale gelecektir.” – Daniel Levy

“Tahminimce Gazze ve Batı Şeria’da bir bekleme düzeni benimseyip kendilerine zaman kazandıracaklardır. İsrail’in uluslararası kamuoyu nezdindeki itibarı zaten dipte, ancak ABD desteği onu gerçek uluslararası hesap verebilirlikten korudu.

“Esasen, ABD olmasaydı İsrail, apartheid Güney Afrika’sının maruz kaldığı gibi, uluslararası bir dışlanmış devlet gibi muamele görürdü. Apartheid liderleri de sonunda değişmeleri gerektiğine karar verdiler; çünkü çok iyi insanlar oldukları için değil, başka seçenekleri kalmadığı bir noktaya geldikleri ve kurtarabileceklerini kurtarmaya karar verdikleri için.” – HA Hellyer

Kaynak: El Cezire / Simon Speakman Cordall