Samir Hulileh kimdir ve neden ismi parlatılıyor?

Samir Hulileh kimdir ve neden ismi parlatılıyor?

Arap haber medyasını takip edenler için Samir Hulileh’in ismi pazartesi gününden bu yana manşetlerde yer alıyor. Yumuşak sesli Filistinli ekonomist, iş adamı ve Filistin Yönetimi’nin eski siyasi danışmanı, Gazze’nin bir sonraki “valisi” olarak adaylığını duyurmak için Filistin haber ajansı Ma’an, Suudi yayın kuruluşu El-Arabiya ve Birleşik Arap Emirlikleri gazetesi The National gibi yayın kuruluşlarına röportajlar verdi. Biden tarafından 2024’te seçilen Hulileh’in, Trump tarafından kabul edilip edilmediği ise belirsiz.

Hulileh, Temmuz 2024’te Biden yönetimi tarafından bizzat seçildiği konusunda şeffaftı. Ancak bu, tüm kayıtlara göre soykırımın yasal tanımı haline gelen, artık harap olmuş bölge için nispeten farklı bir zamandı.

Temmuz 2024 aynı zamanda Beyaz Saray’ın ateşkes anlaşmasını önerdiği ve sonunda ABD Başkanı Donald Trump’ın Ocak 2025’te İsrail tarafından kabul edilen tarihti, dolayısıyla “ertesi gün” için planlar çoktan başlamıştı.

Hulileh’in mevcut Trump yönetimi için hala potansiyel bir aday olup olmadığı henüz belirsizliğini koruyor.

Salı günü El Arabiya ile yaptığı 20 dakikalık televizyon tartışmasında söylemini yumuşatmış gibi göründü ve “Ben bir iş adamıyım. Ertesi gün veya bir sonraki gün [planı] değilim” dedi.

Şans eseri, uluslararası alanda tanınan tek Filistin siyasi oluşumu olan Filistin Yönetimi’nin kabul etmesi halinde kabul edeceği bir rol için “seçildiğini” de sözlerine ekledi.

Arap Merkezi Washington DC’nin İcra Direktörü Halil Cahşan, Middle East Eye’a verdiği demeçte, “Samir röportajında çok dikkatli. [Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud] Abbas’a ve yetkililere karşı çok uzlaşmacıydı, çünkü açıkçası, her zaman itiraf ettiği gibi, o bir politikacı değil. Bir seçmen kitlesi yok,” dedi.

Ancak Salı akşamı işgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kentinde Filistin Yönetimi, Hulileh’in hamlelerini “utanç verici” olarak nitelendiren ve bunların Filistin Yönetimi’nin “Gazze Şeridi’nin Batı Şeria’dan ayrılmasını İsrail planının bir parçası olarak reddeden resmi tutumunu” “atlattığını” söyleyen bir açıklama yayınladı.

Wafa haber ajansının  aktardığına göre, açıklamada, “Cumhurbaşkanlığı, Hulileh’in açıklamalarını kınıyor ve kendisine yalan yaymaktan ve kendisini sorumlu tutan utanç verici tutumunu örtbas etmeye çalışmaktan vazgeçmesi çağrısında bulunuyor” denildi.

Şu anda Filistin Kalkınma ve Yatırım Ltd.’nin CEO’su olan Hulileh, Ma’an Radyo Ağı’na yaptığı açıklamada, Gazze dosyası üzerinde çalışan Arap taraflar, özellikle Mısır ve Suudi Arabistan ile görüşmelere başladığını, Hamas’ın ise Şeridin geçici kontrolünü sağlayacak teknokratlardan oluşan bir hükümete olanak sağlamak için istifa etmeye hazır olduğunu kamuoyuna açıkladığını söyledi.

Ancak “ertesi gün”den söz etmek ancak kalıcı bir ateşkes ve İsrail birliklerinin Gazze’den tamamen çekilmesinin ardından mümkün olabilir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Gazze Şehri’ni işgal edip savaşı sürdürme sözü vermesiyle bu düşünce giderek daha da uzak görünüyor.

Trump yönetimi ise dış politika önceliklerini değiştirmiş gibi görünüyor ancak Hulileh, Ma’an’a yaptığı açıklamada, ABD’nin arka kapıdan yaptığı baskının “önümüzdeki haftalarda” “kapsamlı bir anlaşmaya” yol açacağına inandığını söyledi.

Yarıştaki tek at değil

Hulileh, 1957 yılında Kuveyt’te doğdu ve 1980’lerin başında Lübnan’da üniversiteye gitti. Filistin Bankacılık Kurumu’na katıldı ve daha sonra Filistin Uluslararası İş Forumu, Filistin Ticaret Örgütü ve Filistin Borsası’na liderlik etti.

1994’ten itibaren Filistin Yönetimi’nde çeşitli hükümet görevlerinde bulundu ve en son Aralık 2005’ten Mart 2006’ya kadar görevde kalan Filistin Başbakanı Ahmed Kurey’nin özel kalem müdürü oldu. Hamas’ın kazandığı Gazze seçimlerinin ardından yerine İsmail Haniye geçti.

Caşhan (Halil Caşhan, Arab Center Washington DC), Hulileh’in nihayetinde “Batı Şeria’daki finansal elitin bir parçası” olduğunu ve bu durumun onu “Filistin Yönetimi’ne aşırı yakın” hale getirdiğini ve bunun Gazze’deki Filistinlilerin hoşuna gitmeyebileceğini söyledi. Bölgedeki birçok kişi, Filistin Yönetimi’nin İsrail’in Filistin toprakları üzerinde kontrol sağlamak için işbirliği yaptığı etkisiz ve yozlaşmış bir mekanizma olduğunu düşünüyor.

Filistin Yönetimi, Washington tarafından finanse ediliyor ve eğitiliyor, ayrıca Mısır ve Ürdün’ün de yardımlarıyla faaliyet gösteriyor.

Filistin liderliğinin eski danışmanlarından Nizar Farzakh, MEE’ye yaptığı açıklamada, Hulileh’in medya turlarının “neler olabileceğine dair daha iyi bir fikir edinmek ve çekinceleri gidermek için yapılan birer test balonu” olduğunu, böylece aslında oturup konuşmak istediklerinde önceden fikirleri olduğunu ve birkaç pürüzlü noktayı giderebileceklerini söyledi.

Ancak Hulileh, savaş sonrası Gazze’ye liderlik edecek tek aday değil.

Farzakh, tartışmalı siyasi stratejist Muhammed Dahlan’ın yeniden aday olabileceğini öne sürdü.

Dahlan, 2006 yılında doğup büyüdüğü Gazze’nin Han Yunus şehrinin Filistin Yasama Konseyi temsilcisi olarak seçildi. 2009 yılında ise Fetih Partisi Merkez Komitesi’ne seçildi.

Ancak 2011 yılında Abbas ve partiyle yaşadığı sert tartışmanın ardından Fetih’ten ihraç edildi. O zamandan beri Birleşik Arap Emirlikleri’nde sürgünde yaşıyor.

Farzakh, “İsrailliler onu seviyor. BAE’liler onu seviyor. Mısırlılarla iyi ilişkileri var. Ürdünlülerle de iyi ilişkileri var, bir bakıma. Ve Fetih’in yarısına sahip,” dedi.

Fetih, şu anda Filistin Yönetimi’ni oluşturan siyasi partidir.

“Bu arada Hamas’la iyi ilişkileri var. Batı Şeria’dan kovulduktan sonra Hamas’la ilişkilerini düzeltti,” diye ekledi Farzakh.

Gazze valiliğinin, bölgeye akması beklenen yeniden yapılanma fonları göz önüne alındığında, zaman dilimi ne olursa olsun, oldukça rağbet gören bir görev olduğunu açıkladı, “Çok para. Trump para harcayacak.” diyor.

Hulileh’in zamanlaması konusunda sorular var

İnsan hakları gruplarına göre Gazze’de 61 binden fazla Filistinlinin öldüğü, 150 binden fazla kişinin yaralandığı ve tam teşekküllü bir kıtlığın yaşandığı bir ortamda, Hulileh’in Arap medyasına yönelik saldırılarının zamanlaması konusunda sorular var.

Cahşan, “Herhangi bir Filistinlinin ertesi gün hakkında konuşmasının müstehcen olduğunu düşünüyorum” dedi.

‘Sonraki gün yok. Ertesi güne dair hiçbir kanıt yok. Dolayısıyla herhangi bir Filistinlinin bundan bahsetmesi ve buna yardım etmesi için saf olması gerekir.’ diye ilave ediyor.

Ancak Hulileh, El Arabiya’ya yaptığı açıklamada, kendisi ile Amerikalılar arasındaki arabulucunun, Hulileh’in adaylığı için şu anda stratejist olarak görev yapan, tanınmış bir İsrailli Kanadalı olan Ari Ben-Menashe olduğunu söyledi.

Ekim 2023’te, Hamas liderliğindeki grupların 7 Ekim 2023’te güney İsrail’e düzenlediği saldırılardan sadece birkaç gün önce yayınlanan bir makalede, Kanada’nın sağcı gazetesi  The National Post , Ben-Menashe’yi “savaş ağası” ve “son çare lobicisi” olarak nitelendirdi.

Makalede, “Montreal merkezli bir siyasi danışmanlık şirketinin başkanı olarak, uzmanlık alanı Batı’daki üst düzey politikacılardan çok, küresel sıcak noktalardaki ateşli liderleri cezbediyor,” denildi. “Çılgın, genellikle kötülenen liderler adına, dünya güçlerine destek ve fon sağlamak için lobi faaliyetlerinde bulunuyor; uluslararası diplomasi ve güvenlik konularında yol gösteriyor; ticaret anlaşmalarına aracılık ediyor. O bir aracı, manipülatör ve düzenleyici.” ifadesi kullanılıyor.

Ben-Menashe, 1980’lerin sonlarında İran’a uçak satarak ABD Silah İhracat Kontrol Yasası’nı ihlal ettikten sonra bir yıl hapis yattı. Daha önce İsrail Askeri İstihbarat Müdürlüğü’nde de görev yapmıştı.

Hulileh, El-Arabiya’daki açıklamalarında, kendisine defalarca baskı yapılmasına rağmen, kendisinin İsrailliler tarafından değil Amerikalılar tarafından seçildiğini savundu.

Cahşan, MEE’ye verdiği demeçte, “Yaşanan yıkımın boyutu ve İsrail’in Gazze’nin büyük bir bölümünün askeri olarak tamamen kontrolü altında olması ve verilen hasarın boyutu göz önüne alındığında, ABD ve İsrail’in onayı olmadan ertesi gün herhangi bir şey yapılabileceğini sanmıyorum. Bu imkansız,” dedi.

“Çok geç. Filistinlilerin oradaki ivmesini kaybettiğini düşünüyorum ve Arapların hiçbir ivmesi yok.” diye ilave etti.

Kaynak: Middle East Eye

Paylaş :

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *