İsrail’in Filistinlilere yönelik katliamı hava saldırıları ve açlığa zorlama yoluyla hızlı ve yavaş bir şekilde sürerken, 28 ülkenin dışişleri bakanları İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşına son verilmesi çağrısında bulunan bir bildiriye imza attı.

Birleşmiş Milletler ve diğer grupların yaklaşan kıtlık konusunda uyarıda bulunmasından aylar sonra bu ülkeler açıklamalarda bulunurken , diğer cephelerde çok az eylemde bulunuldu.

Bu ülkelerden bazıları Filistin devletini tanıdı, Fransa ise geçen hafta Eylül ayında aynı şeyi yapacağını açıklayarak İsrailli yetkilileri kızdırdı.

Yine de pek çok eleştirmen, ülkelerin bu açıklamaları yaparken, birçoğunun İsrail ile ticaretten faydalanmaya devam ettiğini ve İsrail’in Gazze’ye yönelik soykırım savaşını sona erdirmesini sağlayabilecek yaptırımlar uygulamadığını veya başka bir eylemde bulunmadığını belirtti.

Savaşta Gazze’de en az 59 bin 821 kişi şehid oldu, 144 bin 477 kişi yaralandı.

İsrail’in askeri eylemlerini kınarken bundan çıkar sağlayan ülkeler hakkında bilmeniz gerekenler:

Bildiriye imza atanların İsrail ile ne kadar ticareti var?

Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi’nin 2023 rakamlarına göre Belçika, Fransa, İrlanda, İtalya, Japonya, Hollanda, Polonya, İspanya, İsviçre ve Birleşik Krallık’ın İsrail ile 1 milyar dolardan fazla ithalatı, ihracatı veya her ikisi birden bulunuyor.

Peki bu ülkeler İsrail ile ne gibi ticaret yapıyorlar?

En çok işlem gören kalemler arasında otomobil ve diğer motorlu taşıtlar, entegre devreler, aşılar ve parfümler yer alıyor.

İrlanda’ya giden en büyük bireysel ürün yaklaşık 3,58 milyar dolarlık entegre devreler olup, İrlanda’nın İsrail’den yaptığı ithalatın büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır.

Bu arada İtalya, bildiriyi imzalayan diğer tüm ülkelerden daha fazla ihracat yaparak İsrail’e yöneldi. 2023 yılında 3,49 milyar dolarlık ihracatının 116 milyon dolarını otomobiller oluşturdu.

Bu ülkeler Filistin’i tanıyor mu?

Açıklamayı yapan ülkelerden İrlanda ve İspanya, Filistin’i 2024’te tanıdı ve İsrail’in Gazze’deki eylemlerine karşı sert bir tavır sergiledi. Ancak bu durum, İsrail ile ticaretlerine devam etmelerini engellemedi.

Açıklamayı imzalayan diğer yedi ülke de Filistin Devleti’ni tanıyor. Bunlar arasında Kıbrıs, Malta ve Polonya da var. Bu ülkelerin hepsi Filistin’i, Filistin Bağımsızlık Bildirgesi’nden kısa bir süre sonra, 1988’de tanımıştı.

İzlanda (2011), İsveç (2014), Norveç (2024) ve Slovenya (2024) da Filistin Devleti’ni tanırken, Fransa Eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda bunu yapacağını açıkladı.

Açıklamayı kim imzaladı?

Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada, Kıbrıs, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Japonya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre ve İngiltere.

Hepsi hala İsrail ile ticaret yapıyor.

Peki İsrail’in bu açıklamaya tepkisi ne oldu?

Beklendiği gibi.

İsrail Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Oren Marmorstein, X’te yaptığı açıklamada, İsrail’in açıklamayı reddettiğini belirterek, “Bu açıklama gerçeklerden kopuk ve Hamas’a yanlış mesaj veriyor” dedi.

Ülkeler İsrail ile başka ne gibi ticaretler yapıyor?

Fransa, Almanya ve İngiltere, İsrail’in Gazze’ye uyguladığı abluka ve yardım ablukasının yarattığı açlık krizi ve savaşı görüşmek üzere acil bir toplantı düzenledikten sonra, Gazze’de “derhal ateşkes” ve “tüm rehinelerin koşulsuz serbest bırakılması” çağrısında bulundu.

Bunlardan herhangi biri İsrail’in davranışlarını değiştirmesine neden oldu mu?

Dikkatler, Gazze’deki Filistinlilerin açlıktan ölmesine yoğun bir şekilde yönelmiş durumda ve bu durum, eski ABD başkan adayı Hillary Clinton gibi uzun süredir İsrail’in sadık destekçilerini bile konuya değinmeye yöneltiyor.

Bu baskı, İsrail’in El-Mevasi, Deyr el-Belah ve Gazze Şehri’nde “insani amaçlarla” 10:00 – 20:00 (07:00 – 17:00 GMT) saatleri arasında “taktiksel molalar” ilan etmesine yol açtı. Bu molalar Pazar günü başladı.

Duraklamalara rağmen İsrail güçleri Pazar sabahı en az 43 Filistinliyi şehid etti.

Gazze’deki Filistin Sağlık Bakanlığı, Pazar günü yaptığı açıklamada, son 24 saat içinde açlık ve yetersiz beslenme nedeniyle iki çocuk da dahil olmak üzere altı kişinin daha hayatını kaybettiğini bildirdi.

Böylece açlıktan ölenlerin sayısı 87’si çocuk olmak üzere toplam 133’e yükseldi.

(el Cezire)