İsrailli ve Suriyeli yetkililer, ABD özel temsilcisi Tom Barrack ile birlikte dün Paris’te bir araya geldi. Barrack, bunun Kudüs yetkilileri ile Şam’daki yeni hükümet üyeleri arasında ilk kez kamuoyuna açıklanan görüşme olduğu belirtti.

The Times of Israel’in aktardığına göre, Barrack dün geç saatlerde attığı tweette, “Bu akşam Paris’te Suriyeliler ve İsraillilerle bir araya geldim. Amacımız diyalog ve gerilimi azaltmaktı ve tam da bunu başardık. Tüm taraflar bu çabaları sürdürme kararlılıklarını yinelediler,” dedi.

Suriyeli veya İsrailli yetkililerden henüz bir teyit gelmedi.

Son aylarda iki taraf arasında gerginliği azaltmayı amaçlayan dolaylı görüşmeler yapılmış, Suriyeli ve İsrailli yetkililer arasında sessiz yüz yüze görüşmeler yapıldığına dair haberler çıkmış, ancak bunlar hiçbir zaman iki tarafça doğrulanmamıştı.

Amerikalı Barrack, perşembe günü yapılan görüşmeye kimlerin katıldığını belirtmedi ancak Axios haber sitesi, İsrail tarafını Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer’in, Suriye tarafını ise Dışişleri Bakanı Asaad el-Şeybani’nin temsil ettiğini bildirdi.

Bu kadar üst düzey İsrailli ve Suriyeli yetkililerin bir araya gelmesi en son 2000 yılında, dönemin ABD Başkanı Bill Clinton’ın dönemin başbakanı Ehud Barak ve dönemin Suriye Dışişleri Bakanı Faruk el-Şara’yı barış görüşmeleri için Batı Virginia’da ağırlaması sırasında gerçekleşmişti.

Süveyda saldırıları sayesinde görüşme meşrulaştı!

Suudi medyası Salı günü, İsrail’in geçen hafta Şam ve Suriye’nin güneyindeki Süveyda vilayetine düzenlediği saldırıda yaşanan ölümcül mezhep çatışmalarının ardından İsrail ile Suriye’nin güvenlik konularında diyaloğu yeniden başlattığını bildirdi.

el Hadath: Türkiye ve ABD arabuluculuğunda devam ediliyor

Suudi kanalı El-Hadath’ın haberine göre, görüşmelere Türkiye ve ABD arabuluculuğunda devam edilirken, İsrail heyetinin Suriye ile varılan mutabakatları sonuçlandırmak üzere yakında Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye gitmesi bekleniyor.

Ancak raporda, İsrail’in şu anda Suriye’deki saldırılarını durdurma taahhüdünde bulunmadığı ve sınır boyunca silahsızlandırılmış bir bölge oluşturulmasını, ayrıca Aralık ayında Beşşar Esad rejiminin devrilmesinden sonra ordunun ele geçirdiği tampon bölgede kalıcı bir varlık gösterilmesini talep ettiği belirtildi.

Başbakan Binyamin Netanyahu’nun başdanışmanlarından Dermer’in, perşembe gecesi Roma’da ABD’nin Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff ile bir araya gelmesi bekleniyordu; ancak İsrail ve ABD’nin Doha’daki Gazze ateşkes görüşmelerinden sonra müzakerecilerini geri çağırmasının ardından bu görüşmenin gerçekleşmesi pek olası görünmüyor.

İsrail-Suriye görüşmeleri ileri düzeyde yürütülüyordu

Netanyahu, perşembe günü Kudüs’te İsrail Dürzi toplumunun ruhani lideri Şeyh Muvaffak Tarif ile bir araya geldi.

Geçtiğimiz haftaki saldırılardan önce İsrail ve Suriye, düşmanlıkları sona erdirmek için bir anlaşmaya varmak üzere “ileri düzeyde görüşmeler” yürütüyordu. Trump yönetimi de iki tarafı diplomatik ilişkilerin tam olarak normalleşmesi yönünde zorluyor.

İsrail, bu ayın başlarında Suriye’deki mezhep çatışmasına, İsrail içinde sadık bir azınlık olarak görülen ve sıklıkla orduda görev alan Dürziler adına müdahale etti.

İsrail, Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya bağlı güçleri, ülkenin güneyindeki Süveyda vilayetinde Bedevi aşiretlerinin azınlık grubuna yönelik ölümcül saldırılarına ortak olmakla suçladı. Bir haftalık çatışma, Washington tarafından müzakere edilip Cumartesi günü duyurulan ateşkesle sona ermiş gibi görünüyor.

Kendi savaşçılarının, Şeybani de dahil olmak üzere, El Kaide kökenli olmasına rağmen, Şer’a, Suriye’deki çok sayıda mezhepsel azınlığın üyelerini koruma sözü vermişti. Ancak bu söz, önce Mart ayında Esad’ın Alevi mezhebinden kişilere yönelik toplu katliamlarla, şimdi de güneybatıdaki son şiddet olaylarıyla sarsıldı.

Trump’ı kızdıran adım

Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın Suriye’deki İsrail saldırıları karşısında “hazırlıksız yakalandığını” söyledi.

Bu yorum, Axios haber sitesinde bazı ABD’li yetkililerin isimsiz olarak Netanyahu’ya yönelik öfkelerini dile getirmelerinin ardından geldi. Yetkililer, İsrail’in Suriye hükümet güçlerine yönelik saldırılarının, Washington’ın ülkeyi istikrara kavuşturmak için desteklemeye çalıştığı yeni rejimi devirme riski taşıdığını savunuyorlardı.

Barack, pazartesi günü İsrail’in Suriye’ye müdahalesini de eleştirerek, bunun zamanlaması kötü ve bölgeyi istikrara kavuşturma çabalarını karmaşıklaştırdığını söyledi.

Türkiye: Suriye destek istedi

Türk yetkililer, Suriye’deki geçici hükümetin, ülkenin savunma kapasitesini güçlendirmek için Türkiye’den destek talep ettiğini bildirdi. Prosedürlere göre isimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuşan Savunma Bakanlığı yetkilileri, Suriye’nin ayrıca IŞİD başta olmak üzere “terör örgütleriyle” mücadele için yardım istediğini belirtti.

Yetkililer, Türkiye’nin Suriye’nin savunma kapasitesini güçlendirmeye yardımcı olmak için eğitim, danışmanlık hizmetleri ve teknik destek sağlamaya çalıştığını da ekledi. Suriyeli yetkililere yorum için hemen ulaşılamadı.

Türkiye’nin, ülkenin devrik lideri Beşşar Esad’a karşı savaşan Suriyeli isyancılara yardım sağladığı düşünülüyordu. Şimdi ise, Şara liderliğindeki hükümetin önde gelen bir destekçisi. Şam ile, Suriye topraklarında Türk askeri üsleri kurulmasını da içerebileceği bildirilen bir savunma anlaşması arayışında.

Çarşamba günkü haberler, Ankara’nın Suriye’deki varlığını ve faaliyetlerini artıracağını gösteriyor.

İsrail, Türkiye’nin askeri varlık kurmak istediği şehirleri vurdu

İsrail, Nisan ayında Suriye’de beş şehri vurdu. Bunlar arasında, Türkiye’nin askeri varlık göstermek istediği bildirilen Hama kentindeki stratejik bir hava üssünün yakınında gerçekleştirilen bir düzineden fazla saldırı da vardı. İsrail, Türkiye’yi Suriye’de bir “himaye” kurmaya çalışmakla suçladı.

Aynı ay, Türkiye ve İsrail, iki ülke arasında çatışmaları önleyecek bir çatışma önleme mekanizması oluşturmak için Suriye’de görüşmelerde bulundu. Bir ay süren görüşmelerin ardından anlaşmaya varıldığı bildirildi.

Türkiye, İsrail’in son saldırılarını sert bir dille eleştirirken, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan Salı günü yaptığı açıklamada, İsrail’in bölünmüş bir Suriye istediğini söyledi. Uzun süredir İsrail’i sert bir şekilde eleştiren Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta İsrail’i, savaştan zarar görmüş ülkeye yayılmak için Suriye’deki Dürzi azınlığı bahane olarak kullanmakla suçladı.

Suriye ve İsrail, onlarca yıldır Ortadoğu’daki çatışmaların karşı tarafları olarak yer alıyor ve bu çatışmalar doğrudan ve çoğu zaman sert çatışmalar da içeriyor.

Esad yönetiminin yıkılması ile Suriye-İsrail arasında uzlaşma yolu açıldı.